Phần hai
GỢI Ý THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 5
(THEO SÁCH GIÁO KHOA ĐẠO ĐỨC 5 – BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)
Chủ đề: BIẾT ƠN NHỮNG NGƯỜI CÓ
CÔNG VỚI QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC
Bài 2: Em biết ơn người có công với quê hương, đất nước
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Phẩm chất, năng lực
Yêu cầu cần đạt
Mã hoá
1. Phẩm chất chủ yếu
Yêu nước
Kính trọng, biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
YN 2.1
Nhân ái
Thể hiện được sự yêu quý bạn bè trong quá trình thảo luận nhóm.
NA 2.2
2. Năng lực chung
Năng lực tự chủ và tự học
Tìm được những cách giải quyết khác nhau cho cùng một vấn đề (qua hoạt động sắm vai).
TCTH 2.4
Giao tiếp và hợp tác
Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập (qua hoạt động thảo luận nhóm).
GTHT 2.3
3. Năng lực môn học (đặc thù)
3.1. Năng lực điều chỉnh hành vi
Năng lực nhận thức chuẩn mực hành vi
Nêu được lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước
CMHV 2.5
Năng lực đánh giá hành vi của bản thân và người khác
Đồng tình với lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước; không đồng tình với lời nói, việc làm không thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
CMHV 2.6
onthicaptoc.com
Năng lực điều chỉnh hành vi
* Thể hiện được lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi.
* Nhắc nhở bạn bè có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
* CMHV 2.7
* CMHV 2.8
3.2. Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động – kinh tế xã hội
Tìm hiểu các hiện tượng kinh tế – xã hội
Sưu tầm được hình ảnh và đóng góp của một số Danh nhân văn hoá thế giới của Việt Nam.
KTXH 2.9
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Học liệu
* SGK, SGV, VBT.
* Giấy A4 (giấy ghi chú hoặc giấy nháp).
* Bút viết, bảng con và phấn/bút lông viết bảng; bảng nhóm được thiết kế sẵn (Hoạt động Kiến tạo tri thức mới 3 và Luyện tập 1).
* Bài giảng điện tử, máy chiếu, micro (nếu có).
* Các hình ảnh minh hoạ, tài liệu về các danh nhân văn hoá thế giới của Việt Nam.
* Hoa trắc nghiệm.
2. Học liệu số, phần mềm, thiết bị công nghệ
* Máy tính, máy chiếu, bài giảng điện tử.
* Các hình ảnh lời nói, việc làm cụ thể biết ơn người có công với quê hương, đất nước phù hợp với lứa tuổi.
* Các hình ảnh minh hoạ tình huống về lời nói, việc làm cụ thể biết ơn người có công với quê hương, đất nước phù hợp với lứa tuổi.
* Bài hát Biết ơn chị Võ Thị Sáu (Nhạc và lời: Nguyễn Đức Toàn).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Tiến trình
Hoạt động học
(105 phút)
Mục tiêu
Nội dung dạy học trọng tâm
Phương pháp/ Kĩ thuật/ Hình thức dạy học
Phương án đánh giá
Hoạt động Khởi động (5 phút)
* HS có hứng thú học tập.
* HS có nhu cầu tìm hiểu, khám phá kiến thức mới, kết nối vào bài học Em biết ơn người có công với quê
hương, đất nước.
Biết ơn chị Võ Thị Sáu (Nhạc và lời: Nguyễn Đức Toàn)
Đàm thoại
Đánh giá thông qua quan sát thái độ, hành vi khi tham gia khởi động.
onthicaptoc.com
Hoạt động Kiến tạo tri thức mới
(30 phút)
GTHT 2.3,
CMHV 2.5
Một số lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Dạy học hợp tác
* Trực quan
* Đàm thoại
* Kĩ thuật Tia chớp, kĩ thuật Công não hoặc Trình bày một phút, XYZ.
* Đánh giá thông qua nhiệm vụ học tập.
* Đánh giá thông qua quan sát thái độ, hành vi.
Hoạt động Luyện tập (35 phút)
YN 2.1,
NA 2.2,
GTHT 2.3,
TCTH 2.4,
CMHV 2.6,
CMHV 2.7,
CMHV 2.8
Các ý kiến và tình huống về những lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi đối với đóng góp của người có công và nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Dạy học hợp tác
* Dạy học giải quyết vấn đề
* Đàm thoại
* Đóng vai
* Đánh giá thông qua nhiệm vụ học tập
* Đánh giá thông qua quan sát thái độ, hành vi
Hoạt động Vận dụng (30 phút)
YN 2.1,
NA 2.2,
CMHV 2.7,
CMHV 2.8,
KTXH 2.8,
KTXH 2.9
Vận dụng kiến thức đã học để rèn luyện việc thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước phù hợp với lứa tuổi; nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi biết ơn có công với quê hương, đất nước.
* Giao việc
* Dạy học hợp tác
* Đánh giá thông qua nhiệm vụ học tập.
* Đánh giá thông qua quan sát thái độ, hành vi.
Hoạt động Tổng kết (5 phút)
HS tổng kết những điều đã học.
Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt
Dạy học cá nhân
Đánh giá qua quan sát thái độ, hành vi.
B. Các hoạt động học
Hoạt động dạy
Hoạt động học
Hoạt động Khởi động (5 phút): Nghe/hát bài hát Biết ơn chị Võ Thị Sáu (Nhạc và lời: Nguyễn Đức Toàn) và thực hiện yêu cầu
* Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, có nhu cầu tìm hiểu, khám phá kiến thức mới, kết nối vào bài học Em biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Nội dung: Bài hát Biết ơn chị Võ Thị Sáu và các câu hỏi liên quan.
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS, thái độ tích cực của HS.
* Tổ chức thực hiện:
onthicaptoc.com
1. GV tổ chức cho HS hát/nghe bài hát kết hợp với vỗ tay hoặc múa minh hoạ. Trước khi HS hát/ nghe bài hát, GV đặt câu hỏi định hướng.
2. Sau khi HS hát/nghe bài hát, GV nêu yêu cầu để HS suy nghĩ và trả lời:
* Chia sẻ những điều em biết về chị Võ Thị Sáu.
* Lòng biết ơn chị Võ Thị Sáu được thể hiện như thế nào qua bài hát trên?
3. GV tổ chức cho HS nhận xét lẫn nhau, GV nhận xét và tổng kết hoạt động để kết nối vào bài học. Gợi ý: Biết ơn người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm của mỗi công dân. Chúng ta có thể thể hiện lòng biết ơn này bằng những lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi và nhắc nhở mọi người như thế nào?
1. HS hát/lắng nghe bài hát, thể hiện cảm xúc tự nhiên.
2. HS tiếp nhận, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Câu trả lời mong đợi:
* Giới thiệu về chị Võ Thị Sáu (Tham khảo mục Tóm tắt tiểu sử chị Võ Thị Sáu trong phần Hồ sơ dạy học).
* Lòng biết ơn chị Võ Thị Sáu được thể hiện qua bài hát: Đời sau nhắc nhớ về công ơn, đến thăm viếng mộ chị Sáu, hát về chị Sáu.
3. HS nhận xét lẫn nhau và lắng nghe GV nhận xét, tổng kết hoạt động, giới thiệu bài mới.
Hoạt động Kiến tạo tri thức mới (30 phút)
KTTTM 1. Đọc cuộc trò chuyện và trả lời câu hỏi
* Mục tiêu: GTHT 2.3, CMHV 2.5.
* Nội dung: Lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước qua cuộc trò chuyện.
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS; thái độ khi làm việc nhóm (có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập).
* Tổ chức thực hiện:
1. Hoạt động này có thể tiến hành toàn lớp hoặc nhóm đôi. GV tổ chức cho HS phân vai đọc cuộc trò chuyện theo nhóm đôi, thảo luận các câu hỏi: – Theo em, vì sao cần tổ chức các hoạt động kỉ niệm vào ngày 27 tháng 7?
– Em cần làm gì để thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước?
2. GV mời 1 – 2 nhóm đọc cuộc trò chuyện. Với mỗi câu hỏi, GV mời 1 – 2 HS trả lời và cho HS nhận xét lẫn nhau.
1. HS lập nhóm theo yêu cầu của GV; cử nhóm trưởng, đặt tên nhóm; đưa ra nội quy của nhóm và phản hồi về nhiệm vụ mà nhóm và mỗi thành viên phụ trách.
2. HS lắng nghe nhiệm vụ, đọc cuộc trò chuyện, thảo luận và bày tỏ ý kiến.
7
3. GV chốt lại thông tin sau hoạt động trước khi chuyển sang hoạt động tiếp theo.
Gợi ý: Ngày 27 tháng 7 hằng năm là ngày Thương binh – Liệt sĩ, ngày tri ân, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh – những người có công với quê hương, đất nước. HS có thể tham gia các hoạt động thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước do nhà trường và địa phương tổ chức, tích cực học tập, rèn luyện để trở thành người có ích cho đất nước.
Gợi ý câu trả lời:
* Cần tổ chức các hoạt động kỉ niệm vào ngày 27 tháng 7 vì đây là ngày Thương binh – Liệt sĩ, ngày tri ân, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh – những người có công với quê hương, đất nước; Đây cũng là dịp nhắc nhở thế hệ sau về trách nhiệm phải sống sao cho xứng đáng với sự hi sinh của các thế hệ đi trước.
* Tham gia các hoạt động thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước do nhà trường và địa phương tổ chức: viếng nghĩa trang liệt sĩ; viết thư cảm ơn, thăm hỏi các cô chú, ông bà là cựu chiến binh,…; tích cực học tập, rèn luyện để trở thành người có ích cho đất nước.
3. HS lắng nghe, tương tác về cảm xúc. HS nhận xét lẫn nhau và lắng nghe GV nhận xét, tổng kết hoạt động, chuyển ý sang hoạt động tiếp theo.
KTTTM 2. Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu
* Mục tiêu: GTHT 2.3, CMHV 2.5.
* Nội dung: Lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS, thái độ khi làm việc nhóm.
* Tổ chức thực hiện:
1. GV có thể tổ chức cho HS hoạt động toàn lớp theo nhóm 4. GV yêu cầu HS trao đổi, giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ: nêu lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước thể hiện trong tranh.
2. Với mỗi tranh, GV mời đại diện 1 – 2 nhóm trả lời.
1. HS lắng nghe nhiệm vụ, tham gia hoạt động và bày tỏ ý kiến.
2. HS đại diện nhóm báo cáo kết quả.
Câu trả lời mong đợi:
* Tranh 1: Chào hỏi lễ phép với người có công (vận động viên SEA Games).
* Tranh 2: Thăm viếng nghĩa trang, đền thờ liệt sĩ.
* Tranh 3: Tìm hiểu về gương người có công với quê hương, đất nước qua sách, báo,...
7
3. GV tạo điều kiện cho các nhóm nhận xét lẫn nhau. GV đánh giá kết quả làm việc của các nhóm.
4. GV chốt lại thông tin sau hoạt động trước khi chuyển sang hoạt động tiếp theo.
Gợi ý: Chúng ta có thể bày tỏ lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước bằng những việc làm cụ thể, phù hợp với lứa tuổi như chào hỏi lễ phép, tìm hiểu về tấm gương người có công, thăm hỏi, giúp đỡ, viết thư,…
* Tranh 4: Đến thăm hỏi, giúp đỡ người có công đang gặp khó khăn (thương binh).
* Tranh 5: Bày tỏ sự ngưỡng mộ, kính trọng với người có công (danh hoạ Việt Nam).
* Tranh 6: Vẽ tranh, viết thư bày tỏ lòng biết ơn gửi đến người có công (các thầy cô giáo đang công tác ở đảo xa).
3. HS nhận xét lẫn nhau.
4. HS lắng nghe GV nhận xét, tổng kết hoạt động, chuyển ý sang hoạt động tiếp theo.
KTTTM 3. Kể thêm những lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước
* Mục tiêu: GTHT 2.3, CMHV 2.5.
* Nội dung: Một số biểu hiện của lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS, thái độ làm việc nhóm.
* Tổ chức thực hiện:
1. GV sử dụng kĩ thuật Công não viết, yêu cầu HS hoạt động theo nhóm 4 (hoặc 6) với yêu cầu: Kể thêm những lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước. Mỗi nhóm nhận một bảng nhóm có vẽ hình cây táo và HS viết lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn lên hình quả táo và dán lên cây táo (mẫu bảng nhóm ở phần Phụ lục).
Gợi ý: Ngoài cách tổ chức này, GV có thể linh hoạt cho HS làm việc cá nhân hoặc thảo luận nhóm. Ví dụ, có thể tổ chức HS thảo luận nhóm đôi (theo kĩ thuật XYZ – 432): GV yêu cầu mỗi nhóm 4 HS kể thêm 3 biểu hiện của lòng biết ơn người có công trong thời gian 2 phút. Để tạo hứng thú, GV có thể mở đồng hồ đếm ngược để HS tập trung công não. Hoặc GV có thể tổ chức thảo luận nhóm theo kĩ thuật Khăn trải bàn.
2. GV mời đại diện 3 – 4 nhóm HS phát biểu và nhận xét lẫn nhau. Để tạo bầu không khí sinh động cho lớp học, GV có thể sử dụng kĩ thuật Phòng tranh để HS quan sát sản phẩm, đặt câu hỏi cho các nhóm hoặc nhận xét, bổ sung câu trả lời của HS khác.
1. HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ; trao đổi, giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ.
2. HS báo cáo kết quả, tương tác về cảm xúc. HS nhận xét lẫn nhau.
7
3. GV nhận xét và khen ngợi sự tích cực của HS.
Gợi ý:
GV bổ sung hoặc mở rộng thêm một số biểu hiện của lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước như:
* Nhận, đưa đồ vật bằng hai tay với người có công với quê hương, đất nước.
* Nhắc nhở bạn bè, người thân thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước,…
3. HS lắng nghe GV nhận xét, tổng kết hoạt động, chuyển ý sang hoạt động tiếp theo.
Tóm tắt ghi nhớ kết thúc tiết 1
* GV nêu kết luận: Một số lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước phù hợp với lứa tuổi.
* GV dặn dò cho tiết học tiếp theo.
* HS lắng nghe và đặt câu hỏi thắc mắc, nếu có.
* HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo.
Hoạt động Luyện tập (35 phút)
* Mục tiêu: YN 2.1, NA 2.2, GTHT 2.3, TCTH 2.4, CMHV 2.6, CMHV 2.7, CMHV 2.8.
* Nội dung: Các ý kiến và tình huống về những lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi đối với đóng góp của người có công và nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS, tiểu phẩm sắm vai (HS tích cực tham gia hoạt động, xử lí các tình huống phù hợp, bày tỏ suy nghĩ và thái độ phù hợp, đưa ra nhiều cách giải quyết cho tình huống).
* Tổ chức thực hiện:
Luyện tập 1. Nhận xét ý kiến
1. GV có thể linh hoạt cho HS làm việc cá nhân hoặc theo nhóm. GV hướng dẫn HS chuẩn bị và thực hiện: Viết các ý kiến viết lên hình bông hoa; bảng nhóm được thiết kế dạng chia đôi, một bên là vườn hoa, một bên là bãi đất trống. HS đồng tình với ý kiến nào thì dán bông hoa viết ý kiến đó vào vườn hoa, không đồng tình thì dán bông hoa ở khu vực đất trống. Sau khi dán, nhóm thảo luận về cách lựa chọn của mình.
Các ý kiến:
* Ý kiến 1: Nói lời cảm ơn người có công với quê hương, đất nước là thể hiện lòng biết ơn đối với họ.
* Ý kiến 2: Chỉ thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước vào ngày lễ kỉ niệm.
* Ý kiến 3: Phấn đấu học tập và rèn luyện để trở thành công dân có ích cho đất nước cũng là việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Ý kiến 4: Quan tâm, giúp đỡ gia đình những người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm riêng của chính quyền.
1. HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
7
* Ý kiến 5: Cần thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước bằng thái độ chân thành, tôn trọng.
* Ý kiến 6: Nhắc nhở người khác có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm của người lớn.
2. GV tổ chức cho HS trình bày kết quả (có thể dùng kĩ thuật Phòng tranh, hoặc mỗi nhóm cử một thành viên sang nhóm khác chia sẻ,…). Với mỗi ý kiến lần lượt được nêu, GV có thể nêu câu hỏi: Vì sao em đồng tình hoặc không đồng tình với những ý kiến này? để tạo cơ hội cho HS giải thích và bày tỏ thái độ với từng ý kiến, có thể nêu ví dụ minh hoạ. GV nhắc lại ý kiến có nhiều HS trả lời chưa phù hợp để HS điều chỉnh nhận thức và thái độ cho HS.
3. GV tổ chức cho HS nhận xét lẫn nhau, GV nhận xét, động viên HS.
4. GV kết luận trước khi chuyển sang hoạt động tiếp theo.
Gợi ý:
Biết ơn người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm của mỗi công dân, cần được thực hiện mọi nơi, mọi lúc. Ai cũng có trách nhiệm nhắc nhở người khác thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước bằng thái độ, hành vi phù hợp.
2. HS làm việc nhóm và trả lời câu hỏi khi tương tác với GV, các HS khác.
Câu trả lời mong đợi:
* Đồng tình với ý kiến 1, 3, 5; không đồng tình với ý kiến 2, 4, 6.
* Không đồng tình với ý kiến 2 vì cần thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước mọi nơi, mọi lúc, không phải chỉ vào ngày lễ kỉ niệm.
* Không đồng tình với ý kiến 4 vì quan tâm, giúp đỡ gia đình những người có công với quê hương, đất nước là trách nhiệm chung của mọi người, HS nhỏ tuổi cũng có thể thực hiện bằng những việc làm phù hợp.
* Không đồng tình với ý kiến 6 vì ai cũng có trách nhiệm nhắc nhở người khác có thái độ, hành vi thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
3. HS nhận xét lẫn nhau và lắng nghe GV nhận xét.
4. HS lắng nghe GV tổng kết hoạt động, chuyển ý sang hoạt động tiếp theo.
Luyện tập 2. Bày tỏ thái độ đồng tình hoặc không đồng tình
1. GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân (linh hoạt thay đổi hình thức so với hoạt động trước đó). Với mỗi tình huống lần lượt được nêu, GV hướng dẫn HS giơ thẻ mặt cười (thể hiện đồng tình) hoặc mặt buồn (thể hiện không đồng tình).
Gợi ý khác: GV có thể linh hoạt sử dụng hình thức khác tuỳ điều kiện lớp học (HS thả tim, dùng tay thể hiện dấu X,… tương ứng với các tình huống) hoặc GV yêu cầu HS sắm vai mô phỏng tình huống và sau đó cả lớp bày tỏ thái độ tương ứng với tình huống.
1. HS lắng nghe hướng dẫn của GV và nhận nhiệm vụ.
7
* Tình huống 1: Biết tin một em nhỏ học cùng trường có bố mẹ đã mất khi tình nguyện tham gia phòng chống dịch bệnh, Bin nói với Cốm: “Mình cùng giúp đỡ em nhỏ này nhé!”. Cốm đáp: “Không. Đó không phải cách thể hiện lòng biết ơn”.
* Tình huống 2: Na vừa quen một người bạn nước ngoài mới đến sống cùng khu phố. Na quyết định tìm hiểu và giới thiệu với bạn về một số nghệ nhân ở quê mình.
* Tình huống 3: Nhân dịp kỉ niệm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), khu phố của Bin tổ chức thăm hỏi các gia đình có công trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bin đã xin phép bố mẹ cùng tham gia.
2. Sau mỗi tình huống, GV nêu câu hỏi Vì sao em đồng tình hoặc không đồng tình? để tạo cơ hội cho HS giải thích và bày tỏ thái độ với từng tình huống. GV nhắc lại tình huống nhiều HS trả lời chưa phù hợp để điều chỉnh nhận thức và thái độ cho HS. GV hướng dẫn HS cách bày tỏ thái độ phù hợp khi thể hiện đồng tình hoặc không đồng tình.
3. GV tổ chức cho HS nhận xét lẫn nhau; GV nhận xét, động viên HS và yêu cầu HS bổ sung thêm tình huống thường gặp ở địa phương để giúp HS củng cố việc bày tỏ thái độ đồng tình hoặc không đồng tình.
2. HS thực hiện giơ bảng theo hướng dẫn của GV và trả lời câu hỏi khi tham gia tương tác với GV.
Câu trả lời mong đợi:
* Tình huống 1: Đồng tình với Bin, không đồng tình với Cốm. Bin cần giải thích cho Cốm hiểu rằng quan tâm, giúp đỡ gia đình người có công với quê hương, đất nước cũng là cách thể hiện lòng biết ơn.
* Tình huống 2: Đồng tình với việc Na tìm hiểu và giới thiệu với người bạn nước ngoài về một số nghệ nhân của địa phương.
* Tình huống 3: Đồng tình với việc thăm hỏi các gia đình có công trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
3. HS nhận xét bạn và lắng nghe GV nhận xét. HS nêu thêm một số tình huống tương tự trong thực tế địa phương và bày tỏ thái độ với từng tình huống.
4. GV kết luận trước khi chuyển sang hoạt động tiếp theo.
Gợi ý: Chúng ta cần đồng tình với lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước; không đồng tình với lời nói, việc làm không thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước. Khi bày tỏ thái độ không đồng tình, chúng ta cần thể hiện nhẹ nhàng, lịch sự qua ngữ điệu, nét mặt, cử chỉ, ánh mắt,…
4. HS lắng nghe GV kết luận, chuyển ý.
7
Luyện tập 3. Xử lí tình huống
1. GV hướng dẫn HS chia nhóm, thảo luận về cách xử lí tình huống, phân công vai diễn và diễn lại tình huống trước lớp. Tuỳ năng lực của HS, GV yêu cầu thời gian thảo luận và phân vai diễn cho hợp lí.
GV lưu ý HS trao đổi, giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ, tất cả thành viên đều tham gia (có thể bổ sung các nhân vật khác khi sắm vai) và tìm nhiều cách để giải quyết tình huống sắm vai
2. GV mời HS nêu tình huống trước lớp và phân tích trước khi thảo luận.
* Tình huống 1: Lan sống với mẹ vì bố đang công tác ở đảo xa. Na rủ các bạn trong lớp đến giúp đỡ, động viên gia đình Lan. Tuy nhiên, Bin lại không đồng tình vì cho rằng điều này không cần thiết.
Nếu là bạn của Bin, em sẽ làm gì?
* Tình huống 2: Nhân dịp sinh nhật Tin, bố tặng Tin quyển sách Anh hùng nhỏ tuổi đất Việt. Tin nói với Cốm: “Quyển sách này không hấp dẫn nên mình chưa đọc”.
Nếu là Cốm, em sẽ làm gì?
* Tình huống 3: Nhân kỉ niệm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12), nhà trường tổ chức buổi giao lưu với các cựu chiến binh. Trong lúc các bạn đang say sưa nghe kể chuyện lịch sử, Tin thì thầm với Bin: “Đấy toàn là chuyện của người lớn. Mình xem truyện tranh đi Bin!”. Nếu là Bin, em sẽ làm gì?
* Tình huống 4: Khối lớp 5 tổ chức một buổi hoạt động trải nghiệm tại đền thờ liệt sĩ địa phương. Trong lúc các bạn đang tích cực tham gia hoạt động thì Cốm lại rủ Na trốn ra ngoài chơi.
Nếu là Na, em sẽ làm gì?
Trong quá trình HS thảo luận nhóm và sắm vai xử lí tình huống, GV quan sát và hỗ trợ HS khi cần thiết.
3. GV mời từng nhóm lên diễn và các nhóm còn lại nhận xét.
1. HS đọc tình huống, phân tích tình huống, lắng nghe GV hướng dẫn, tạo nhóm và nhận tình huống.
2. HS thảo luận nhóm, phân công vai diễn, cách xử lí tình huống, sắm vai thử trong nhóm.
Cách xử lí mong đợi:
* Tình huống 1: Không đồng ý với Bin. Nếu là bạn của Bin, em sẽ giải thích cho Bin việc quan tâm, giúp đỡ gia đình người có công với quê hương, đất nước là cần thiết. Đồng thời, em sẽ thuyết phục Bin cùng tham gia hoạt động này.
* Tình huống 2: Nếu là Cốm, em sẽ thuyết phục Tin đọc và chia sẻ về quyển sách Anh hùng nhỏ tuổi đất Việt. Việc làm này vừa thể hiện sự trân trọng tình cảm của bố dành cho Tin, vừa giúp Tin mở rộng hiểu biết và thể hiện lòng biết ơn, kính trọng đối với những anh hùng nhỏ tuổi đất Việt.
* Tình huống 3: Không đồng tình với Tin, khuyên Tin nên tập trung lắng nghe để thể hiện sự kính trọng, biết ơn các cựu chiến binh và những người có công đối với quê hương, đất nước.
* Tình huống 4: Nếu là Na, em sẽ từ chối với mời của Cốm và khuyên Cốm nên cùng mọi người tham gia hoạt động. Điều này thể hiện trách nhiệm của người HS và thể hiện lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ.
3. Nhóm HS trình diễn trước lớp. Các nhóm HS khác nhận xét và góp ý lẫn nhau.
4. GV nhận xét và động viên HS. GV nhắc nhở HS thể hiện và nhắc nhở mọi người thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương đất nước bằng những lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi. GV lưu ý việc sử dụng phi ngôn ngữ của HS khi các em sắm vai.
4. HS lắng nghe GV kết luận.
7
Tóm tắt ghi nhớ kết thúc tiết 2
* GV nêu kết luận:
+ Đồng tình với lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước; không đồng tình với lời nói, việc làm không thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
+ Khi bày tỏ thái độ đồng tình/không đồng tình, thực hiện lời nói, việc làm, cần thể hiện lịch sự, tôn trọng qua ngữ điệu, ánh mắt, nét mặt, cử chỉ,…
* GV dặn dò HS cho tiết học tiếp theo:
+ Sưu tầm hình ảnh và đóng góp của các Danh nhân văn hoá thế giới của Việt Nam.
+ Suy nghĩ ý tưởng giới thiệu về một danh nhân văn hoá mà mình ấn tượng (thơ, bài hát, vè, báo tường,…).
* HS lắng nghe và có thể đặt câu hỏi thắc mắc, nếu có.
* HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo.
Hoạt động Vận dụng (30 phút)
* Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để rèn luyện việc thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Nội dung: Thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi; nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS, thái độ làm việc của HS.
* Tổ chức thực hiện:
1. GV giao nhiệm vụ và hướng dẫn HS thực hiện:
* Sưu tầm hình ảnh và đóng góp của các Danh nhân văn hoá thế giới của Việt Nam.
* Chia sẻ với các bạn về những việc làm cụ thể để thể hiện lòng biết ơn các Danh nhân văn hoá thế giới của Việt Nam.
6 danh nhân ở Việt Nam đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh là Danh nhân văn hoá thế giới:
Chu Văn An (1292 – 1370) Nguyễn Trãi (1380 – 1442)
Nguyễn Du (1765 – 1820) Hồ Xuân Hương (1772 – 1822)
Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888) Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
7
GV hướng dẫn HS chọn hình thức trình bày (Powerpoint, báo tường,…) và thực hiện; có thể chuẩn bị ngữ liệu về các Danh nhân văn hoá trước đó. Sau khi HS hoàn thành, GV có thể tổ chức để HS chia sẻ với bạn bè theo kĩ thuật Phòng tranh (có thể dán ở bảng tin, góc học tập của lớp,…) hay trao đổi trong giờ sinh hoạt theo chủ đề có liên quan. GV phối hợp cùng với phụ huynh để khuyến khích, hỗ trợ HS thực hiện.
GV có thể tổ chức cho HS chia sẻ theo nhóm đôi, nhóm 4.
2. GV tổ chức cho HS viết một bức thư gửi các chiến sĩ nơi đảo xa (lưu ý về bố cục thư, nội dung chính là thăm hỏi, cảm nhận, bày tỏ lòng biết ơn). Sau khi HS viết thư, GV tổ chức cho 2 –3 HS chia sẻ thư trước lớp và gửi thư đến hải đảo (bỏ thư vào bao thư, dán tem,…).
3. GV phối hợp cùng với phụ huynh để khuyến khích HS thực hiện. GV thường xuyên nhắc nhở HS thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi; nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
4. HS nhắc nhở bạn bè thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước và ghi chép vào nhật kí rèn luyện của cá nhân (Nhắc nhở ai? Nhắc nhở điều gì? Cảm xúc của em và người được nhắc nhở như thế nào?,…).
5. Sau mỗi hoạt động, GV tổ chức cho HS nhận xét lẫn nhau; GV nhận xét và động viên HS. Gợi ý: Mỗi ngày, chúng ta hãy nhớ cùng với bạn bè và người thân thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi.
Hoạt động Tổng kết (5 phút)
* Mục tiêu: HS ôn lại những kiến thức, kĩ năng đã học, điều chỉnh được hành vi để thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi; nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi thể hiện lòng biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
* Nội dung: Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt.
* Tổ chức thực hiện:
1. GV có thể linh hoạt bằng nhiều hình thức, nếu còn thời gian có thể tổ chức trò chơi ôn tập cuối bài như trò chơi Ô chữ, Trắc nghiệm nhanh,… tập trung củng cố lại những lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước và cách nhắc nhở người khác thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước. GV dặn dò HS thực hiện và nhắc nhở mọi người thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước trong cuộc sống hằng ngày.
2. GV tổ chức cho HS đọc và nêu ý nghĩa của 2 câu thơ:
Biết ơn thế hệ cha anh
Quyết tâm rèn luyện, học hành chăm ngoan.
3. GV tổ chức cho HS nêu suy nghĩ, cảm xúc sau bài học và đánh giá, rút kinh nghiệm.
1. HS lắng nghe và tham gia hoạt động; nêu thắc mắc, nếu có.
2. HS đọc và nêu ý nghĩa của câu thơ.
3. HS tự đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của bài học thông qua phiếu tự đánh giá; tiếp nhận ý kiến nhận xét, đánh giá chung của GV.
7
IV. HỒ SƠ DẠY HỌC
A. Nội dung dạy học
1. Xác định nội dung dạy học
* Một số lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
* Nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi biết ơn những người có công với quê hương, đất nước.
2. Kiến thức trọng tâm
* Một số lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước phù hợp với lứa tuổi:
+ Viết thư cảm ơn, thể hiện sự yêu quý, kính trọng.
+ Chào hỏi lễ phép với người có công với quê hương, đất nước.
+ Học tập theo gương những người có công với quê hương, đất nước.
+ Giúp đỡ, quan tâm đến người có công với quê hương, đất nước những việc làm phù hợp với khả năng của mình.
+ Nhắc nhở bạn bè, người thân có thái độ, hành vi biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
+ Nói lời cảm ơn người có công với quê hương, đất nước và đưa hai tay trao/nhận đồ vật.
+ …
Chúng ta cần biết ơn những người có công với quê hương, đất nước và nhắc nhở bạn bè, người thân thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước. Khi thực hiện lời nói, việc làm cụ thể thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước hay nhắc nhở mọi người biết ơn người có công với quê hương, đất nước, chúng ta cần chú ý ngữ điệu, nét mặt và cử chỉ phù hợp, chân thành.
B. Các hồ sơ khác
TÓM TẮT TIỂU SỬ CHỊ VÕ THỊ SÁU
Chị Võ Thị Sáu sinh năm 1933, quê ở huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ngày nay. Lúc 14 tuổi, chị Sáu bắt đầu làm giao liên cho lực lượng công an xung phong huyện Đất Đỏ. Tuy còn nhỏ nhưng chị rất mưu trí, nhanh nhẹn và luôn hoàn thành nhiệm vụ. Tháng 12/1949, chị Sáu bị giặc bắt, tra tấn dã man nhưng chúng vẫn không lấy được một lời khai nào của chị. Sau đó, dù không đủ bằng chứng, chúng vẫn kết án tử hình và đày chị ra Côn Đảo. Chị Võ Thị Sáu hi sinh vào sáng ngày 23/1/1952. Khi bị đưa ra xử bắn, chị vẫn ung dung, ngẩng cao đầu, hát vang bài hát Quốc tế ca. Chị đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
(Theo Cổng thông tin điện tử huyện Đất Đỏ, https://datdo.baria–vungtau.gov.vn/)
7
Mẫu 1: THƯ PHỐI HỢP VỚI GIA ĐÌNH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH BIẾT ƠN NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC
Thư gửi các bậc cha mẹ học sinh
Quý cha mẹ học sinh kính mến!
“Lòng biết ơn không chỉ là đức tính vĩ đại nhất mà còn là khởi nguồn của mọi đức tính tốt đẹp khác” (Marcus Tullius Cicero). Thật vậy, lòng biết ơn không chỉ là một giá trị sống mà còn là một phương châm ứng xử nhân văn, tinh tế, góp phần làm nên vẻ đẹp nhân cách của con người. Qua đó, truyền thống nhân nghĩa của bao thế hệ người Việt được duy trì và phát huy.
Giáo dục con trẻ biết ơn người có công với quê hương, đất nước là điều quan trọng để hình thành và phát triển phẩm chất yêu nước. Điều này không chỉ giúp các con trở thành một người văn minh, lịch sự mà còn góp phần làm cho cuộc sống xã hội nhân văn hơn. Để làm được điều đó, người lớn chúng ta hãy là hình ảnh chân thực, gần gũi và thuyết phục để con trẻ học tập, noi theo. Mong quý cha mẹ luôn đồng hành cùng thầy cô giáo để rèn luyện cho các con bài học về sự biết ơn những người có công với quê hương, đất nước, cụ thể như sau:
1. Cha mẹ thường xuyên nhắc nhở con thực hiện những lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước và nhắc nhở người khác cùng thực hiện.
2. Cha mẹ làm tấm gương để con quan sát, học hỏi theo trong việc thực hiện và nhắc nhở người khác thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước. Cha mẹ phản hồi tích cực khi con thực hiện và nhắc nhở người khác thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
3. Cha mẹ vui lòng gửi lại ý kiến nhận xét về việc rèn luyện của các con cho GV chủ nhiệm.
Trong quá trình hướng dẫn, nhắc nhở và rèn luyện cùng con, nếu quý cha mẹ gặp bất kì khó khăn nào thì GV chủ nhiệm sẽ luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ.
Kính chúc quý cha mẹ HS nhiều sức khỏe và thành công! Chân thành cảm ơn.
GV chủ nhiệm
PHIẾU RÈN LUYỆN
1. Em hãy thực hiện lời nói, việc làm thể hiện sự cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn và ghi vào bảng sau:
: Thực hiện thường xuyên
: Chưa thực hiện
Mẫu 2: PHIẾU RÈN LUYỆN VIỆC THỂ HIỆN LÒNG BIẾT ƠN NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC
Những lời nói, việc làm biết ơn người có công với quê hương, đất nước
Em tự đánh giá

Ý kiến
của phụ huynh
7
2. Em đã nhắc nhở người thân, bạn bè thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước như thế nào?
* Em đã nhắc nhở ai?
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
* Em đã nhắc nhở như thế nào?
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
….……………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
1. GỢI Ý KẾ HOẠCH KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
Bài 2: Em biết ơn người có công với quê hương, đất nước
Mục đích
Đánh giá mức độ HS đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực sau khi học xong Bài 2.
2. Cấu trúc đề
Bao gồm 2 phần:
* Phần 1: Đánh giá thông qua quan sát thái độ, hành vi.
* Phần 2: Đánh giá thông qua nhiệm vụ học tập.
3. Nội dung đề minh hoạ
3.1. Đánh giá thông qua quan sát
– Đánh giá thái độ tích cực của HS khi tham gia hoạt động khởi động (năng lực giao tiếp và hợp tác), GV có thể thiết kế thang đo theo dạng:
Thang đo tính tích cực trong hoạt động Khởi động
Chưa tích cực
Bình thường
Tích cực
– Đánh giá thái độ của HS trong quá trình thảo luận nhóm giải quyết các nhiệm vụ học tập (năng lực giao tiếp và hợp tác), GV có thể thiết kế thang đo theo dạng:
7
Thang đo thái độ khi thảo luận nhóm
Các tiêu chí
Cần cố gắng
Đạt
Tốt
Cả nhóm cùng tham gia thảo luận, không có thành viên làm việc riêng
Xác định được nhiệm vụ của nhóm và cá nhân
Hoàn thành nhiệm vụ của nhóm được giao
Mạnh dạn, tự tin trình bày kết quả thảo luận của nhóm
Có trao đổi, nhận xét, góp ý cho bạn trong nhóm
Nhận xét nhóm khác với thái độ thiện chí
– Đánh giá hành vi thực hiện được lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước trong xử lí tình huống ở hoạt động Luyện tập, GV có thể thiết kế phiếu đánh giá:
Phiếu đánh giá sắm vai xử lí tình huống
Tiêu chí
Mức độ
Chưa hoàn thành
Hoàn thành
Hoàn thành tốt
Cách xử lí tình huống
Xử lí tình huống chưa hợp lí.
Xử lí tình huống khá hợp lí, còn sai sót 1 – 2 ý không đáng kể.
Xử lí tình huống phù hợp, chính xác.
Diễn đạt
Chưa lưu loát, ngữ điệu chưa phù hợp.
Khá lưu loát, ngữ điệu phù hợp.
Lưu loát, ngữ điệu phù hợp.
Sử dụng phi ngôn ngữ
Nét mặt, cử chỉ, ánh mắt chưa phù hợp.
Nét mặt, cử chỉ, ánh mắt khá phù hợp.
Nét mặt, cử chỉ, ánh mắt phù hợp, sinh động.
Diễn xuất
Diễn xuất còn lúng túng, thiếu tự tin; chưa phối hợp với bạn diễn.
Diễn xuất khá tự tin, còn vụng về trong lời thoại nhưng không đáng kể; phối hợp khá tốt với bạn diễn.
Diễn xuất tự tin, lưu loát trong lời thoại; phối hợp tốt với bạn diễn.
7
3.2. Đánh giá thông qua nhiệm vụ học tập
GỢI Ý ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP TRÊN LỚP
(Dùng cho GV đánh giá)
Tiêu chí
Mức độ
Không hoàn thành
Hoàn thành
Hoàn thành tốt
1. Nêu được một số lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
Không nêu được hoặc chỉ nêu được 1 hoặc 2 biểu hiện.
Nêu được từ 3 đến 4 biểu hiện.
Nêu được trên 4 biểu hiện.
2. Đồng tình với những lời nói, việc làm thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước; không đồng tình với những lời nói, việc làm không biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
Không bày tỏ được thái độ đồng tình/ không đồng tình.
Bày tỏ được thái độ đồng tình/ không đồng tình.
Bày tỏ được thái độ đồng tình/không đồng tình và giải thích được lí do.
3. Thể hiện được lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi.
Không chủ động; thỉnh thoảng thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước; còn vi phạm.
Khá chủ động, thường xuyên thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
Chủ động thể hiện lòng biết ơn người có công với quê hương, đất nước.
4. Sẵn sàng giúp đỡ người gặp khó khăn phù hợp với khả năng của bản thân
Không nhắc nhở hoặc lời nói phù hợp nhưng ngữ điệu chưa phù hợp, nét mặt, cử chỉ chưa phù hợp.
Có nhắc nhở; cách nhắc nhở còn chưa phù hợp hoàn toàn (lời nói, ngữ điệu phù hợp; nét mặt, cử chỉ khá phù hợp).
Thường xuyên nhắc nhở; cách nhắc nhở phù hợp (lời nói, ngữ điệu, nét mặt, cử chỉ phù hợp, thân thiện, tôn trọng).
7

onthicaptoc.com KHBD Dao duc 5 CTST