onthicaptoc.com
BÀI 4
EM BIẾT VƯỢT QUA KHÓ KHĂN
(Tiết 1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Phát triển các năng lực đặc thù
- Nhận biết được các khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống.
- Kể được một số biểu hiện của vượt qua khó khăn.
- Biết vì sao phải vượt qua khó khăn.
- Quý trọng các tấm gương vượt khó trong học tập và cuộc sống.
- Xử lí được một số tình huống để vượt qua khó khăn trong học tập và vận dụng vào thực tiễn cuộc sống.
2. Góp phần phát triển các năng lực chung và phẩm chất
2.1. Phát triển các năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi, tìm nội dung bài qua các hoạt động nhóm đôi, nhóm bốn và trình bày trước lớp
- Năng lực tự chủ và tự học: Tự giác đọc bài và trả lời câu hỏi.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nâng cao năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua tìm hiểu, trả lời câu hỏi và nêu ra được các ý kiến thắc mắc.
2.2. Bồi dưỡng phẩm chất chủ yếu
- Phẩm chất nhân ái: Giúp đỡ bạn bè trong quá trình học tập, yêu thương mọi người xung quanh.
- Phẩm chất trách nhiệm: nghiêm túc, lắng nghe và chú ý khi học tập, hình thành lối sống có trách nhiệm với cộng đồng. Có ý thức tìm hiểu về thế giới xung quanh.
- Phẩm chất chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ học tập và luôn tự giác tim hiểu, khám phá tri thức liên quan đến nội dung bài học.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
* SGK, SGV và SBT Đạo đức lớp 5
* Các video, clip liên quan đến một số tâm gương vượt khó trong học tập và cuộc sống.
* Tranh, ảnh về cách vượt qua khó khăn.
* Máy chiếu đa năng, máy tính,….
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC CHỦ YẾU
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Trò chơi khởi động: “Tôi có thể - Bạn có thể”
GV tiến hành cho cả lớp chơi trò chơi : HS ghi những khó khăn của bản thân trong học tập và cuộc sống vào phiếu chia sẻ. Sau đó, chia sẻ với các bạn trong nhóm cách vượt qua những khó khăn. Thời gian thảo luận và làm việc nhóm là 5p.
GV phổ biến trò chơi, luật chơi và thời gian chơi.
GV nhận xét, tuyên dương HS mạnh dạn, tự tin khi chia sẻ trước lớp cũng như khen cách HS giải quyết những khó khăn.
2. Hoạt động kết nối:
Trong học tập và cuộc sống của chúng ta, không phải lúc nào cũng thuận lợi và thuận theo ý của mình, đôi khi có những khó khăn, thử thách xảy ra để giúp chúng ta ngày càng tốt đẹp hơn. Quan trọng là chúng ta dám đối diện với những khó khăn đó và tìm ra hướng giải quyết khó khăn đó như thế nào? Cô tin là sau bài học hôm nay, cả lớp chúng mình ai cũng có thể đối diện với những khó khăn, không ngại thử thách và có thể xử lí, giải quyết những khó khăn đó một cách tốt nhất. Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay nhé !
GV ghi tên bài: Em biết vượt qua khó khăn.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Mục tiêu:
* Nhận biết được những khó khăn trong học tập và cuộc sống.
* Biết cách vượt qua những khó khăn trong các tình huống cụ thể.
Hoạt động 1: Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:
Cách tiến hành:
* Quan sát tranh 1,2,3,4 trong SGK
* Thảo luận theo 4 nhóm, tìm hiểu tranh và trả lời câu hỏi, ghi kết quả vào phiếu thảo luận nhóm.
-GV nhận xét, tuyên dương.
Hoạt động 2: Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi
- Cách tiến hành
- Đọc 2 câu chuyện và yêu cầu
-GV chia lớp thành 4 nhóm: 2 nhóm đọc và thảo luận câu chuyện 1 còn 2 nhóm đọc và thảo luận câu chuyện 2.
GV quan sát, giúp đỡ HS
GV nhận xét, tuyên dương, giới thiệu hình ảnh và clip về Ních Vu-gic và thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký
+ Ngoài hai tấm gương vượt khó trên, em còn biết và đã sưu tầm thêm những câu chuyện vượt khó nào ? Hãy chia sẻ với mọi người.

-GV nhận xét và giới thiệu HS một số tấm gương vượt khó ở địa phương mình sinh sống.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Mục tiêu:
- HS biết thể hiện thái độ đồng tình hay không đồng tình với các cách vượt qua khó khăn và giải thích được lí do.
Hoạt động 3: Bày tỏ ý kiến
- Cách tiến hành:
- Tiến hành trò chơi “Phóng viên nhí”. GV chia lớp thành nhóm 4, thảo luận các tình huống trong SGK và đưa ra các giải thích lý do phù hợp.
GV quan sát, theo dõi và giúp đỡ HS
GV nhận xét, tuyên dương.
+ Em có chia sẻ gì sau khi giải quyết các tình huống ở bài tập 1 ?
GV nhận xét, tuyên dương.
Hoạt động 4: Sắp xếp các bước sau đây để giải quyết các khó khăn trong học tập và cuộc sống.
- Cách tiến hành:
+ Vậy khi gặp một vấn đề khó khăn trong cuộc sống chúng ta cần làm như thế nào ?
- Thảo luận nhóm tìm ra các bước để giải quyết các khó khăn trong học tập và cuộc sống
+ HS đọc yêu cầu bài 2
+ GV quan sát và giúp đỡ HS
-GV nhận xét, tuyên dương
+ Lưu ý HS khi muốn giải quyết bất cứ việc gì thì trước tiên phải bình tĩnh, rồi mới thực hiện các bước tiếp theo.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TRẢI NGHIỆM
* Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
Cách tiến hành:
- GV nêu câu hỏi: Em biết được điều gì sau khi học bài đọc hôm nay?
- GV nhận xét, khích lệ những suy nghĩ tích cực của HS.
* Củng cố, dặn dò
+ GV nhân xét tiết học, khen ngợi, biểu dương những HS tốt.
- Dặn dò: GV nhắc HS về nhà chia sẻ những gì đã học với người thân và chuẩn bị kiến thức cho tiết 2. 
-HS tham gia trò chơi sôi nổi, hào hứng
+Ví dụ:
Trong học tập: nhiều bài tập khó không biết cách làm -> Tham khảo nhiều bài tập hoặc hỏi thầy cô, bạn bè để được hướng dẫn….
Trong cuộc sống: Thức dậy muộn nên hay có nhiều lúc suýt thì đi học muộn -> mua đồng hồ báo thức,….
-Quản trò lên điều khiển lớp và cho các bạn thoải mái chia sẻ cách vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
-HS nhận xét, bổ sung hoặc nêu thắc mắc nếu có
-HS lắng nghe
HS lắng nghe
HS đọc nối tiếp tên bài và ghi vào vở
 
-Đọc yêu cầu trong SGK
-Thảo luận theo 4 nhóm và TLCH:
a. Các bạn trong tranh trên đã biết vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống như thế nào?
b. Em hãy kể thêm một số khó khăn trong học tập và trong cuộc sống và cách vượt qua khó khăn đó.
-Đại diện nhóm trả lời
+ Tranh 1: Phụ giúp bố mẹ bằng cách lao động vừa sức trong dịp hè để vượt qua những khó khăn của hoàn cảnh gia đình.
+ Tranh 2: Nhờ người xung quanh hỗ trợ khi gặp khó khăn trên đường.
+ Tranh 3: Chuyển sang làm công việc khác khi công cụ lao động bị hỏng.
+ Tranh 4: Sử dụng các biện pháp giúp tỉnh táo khi cơ thể mệt mỏi để tiếp tục việc học tập.  
 -Nhóm khác nhận xét, bổ sung và thắc mắc (nếu có)
- Chia sẻ thêm một số khó khắc trong học tập và cuộc sống
-HS lắng nghe
 
-2HS đọc 2 câu chuyện và câu hỏi của bài
a. Anh Níc Vu- gic đã vượt qua những khó khăn của bản thân như thế nào?
Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký đã vượt qua những khó khăn của bản thân như thế nào?
b. Nếu suy nghĩ của em về những tấm gương vượt khó kể trên.
-Thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi, ghi thêm những thông tin về các nhân vật mà mình đã chuẩn bị ở nhà.
+ Nhóm 1,2: Câu chuyện 1
Anh Níc Vu-gic tuy không có tứ chi mà chỉ có một bàn chân với hai ngón chân nhỏ nhưng anh đã vượt qua khó khăn bằng cách đã chấp nhận chung sống với những thiếu sót trên cơ thể mình, anh học cách dùng chân và một cái cán để viết chữ, đánh bàn phím máy vi tính, tự sinh hoạt cá nhân, chăm sóc bản thân.
+ Nhóm 3,4: Câu chuyện 2.
Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký đã kiên trì tập luyện bằng chân qua nhiều năm tháng, chịu đựng sự đau đớn để vượt qua khó khăn khi bị liệt cả hai bàn tay từ nhỏ.
Những tấm gương vượt khó kể trên đã để lại những bai học lớn lao về sự keien trì, nhẫn nại, đặc biệt là biết nhận ra những khó khăn, biết đặt ra những biện pháp cụ thể, phù hợp để giúp bản thân vượt qua khó khăn. Những tấm gương trên cho thấy, chỉ cần tìm ra biện pháp phù hợp thì khó khăn nào cũng sẽ vượt qua được.
-Nhóm khác nhận xét, bổ sung và nêu thắc mắc
-HS lắng nghe
-HS chia sẻ những mẩu chuyện hoặc hình ảnh những tấm gương mình đã sưu tầm.
- Có thể liên hệ ngay trong trường nếu trong trường có tấm gương HS vượt khó đến trường, hay tại địa phương mình sinh sống.
-HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có)
- HS lắng nghe
-HS đọc các tình huống trong SGK.
- HS tham gia trò chơi sôi nổi, hào hứng.
- Một bạn làm phóng viên và tiến hành phỏng vấn các thành viên trong lớp.
+ Đồng tính với các ý kiến a,c,e,g. Vì đây là những cách phù hợp với từng khó khăn và có tác dụng tốt trong việc giúp bản thân vượt khó.
+ Không đồng tình với các ý kiến b và d. Vì đây là những cách phụ thuộc vào người khác, chưa tự mình tìm cách vượt qua khó khăn. Ngoài ra, nó còn thể hiện sự thụ động chờ đợi khó khăn tự qua đi.
HS khác nhận xét, bổ sung
HS lắng nghe
HS chia sẻ cảm nhận : Cảm thấy học hỏi thêm nhiều cách giải quyết những khó khăn trong cuộc sống và biết cách dũng cảm đối mặt với các khó khăn,….
+ Trước tiên phải thật bình tĩnh và xem khó khăn mình mắc phải là gì ?
- HS đọc yêu cầu và thảo luận nhóm 2
-Đại diện nhóm trình bày:
+ Bước 1: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới khó khăn
+ Bước 2: Xác định khó khăn gặp phải
+ Bước 3: Tìm kiếm các phương án vượt qua khó khăn
+ Bước 4: Lựa chọn phương án tối ưu và thực hiện
+ Bước 5: Tìm kiếm các sự hỗ trợ để vượt qua khó khắn.
-HS nhận xét, bổ sung và nếu thắc mắc
-HS lắng nghe
-HS nhắc lại các bước
-HS chia sẻ
-HS lắng nghe
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
BÀI 4
EM BIẾT VƯỢT QUA KHÓ KHĂN
(Tiết 2)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Phát triển các năng lực đặc thù
- Nhận biết được các khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống.
- Biết vì sao phải vượt qua khó khăn.
- Xử lí được một số tình huống để vượt qua khó khăn trong học tập và vận dụng vào thực tiễn cuộc sống.
2. Góp phần phát triển các năng lực chung và phẩm chất
2.1. Phát triển các năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi, tìm nội dung bài qua các hoạt động nhóm đôi, nhóm bốn và trình bày trước lớp
- Năng lực tự chủ và tự học: Tự giác đọc bài và trả lời câu hỏi.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nâng cao năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua tìm hiểu, trả lời câu hỏi và nêu ra được các ý kiến thắc mắc.
2.2. Bồi dưỡng phẩm chất chủ yếu
- Phẩm chất nhân ái: Giúp đỡ bạn bè trong quá trình học tập, yêu thương mọi người xung quanh.
- Phẩm chất trách nhiệm: nghiêm túc, lắng nghe và chú ý khi học tập, hình thành lối sống có trách nhiệm với cộng đồng. Có ý thức tìm hiểu về thế giới xung quanh.
- Phẩm chất chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ học tập và luôn tự giác tim hiểu, khám phá tri thức liên quan đến nội dung bài học.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
* SGK, SGV và SBT Đạo đức lớp 5
* Các video, clip liên quan đến một số tâm gương vượt khó trong học tập và cuộc sống.
* Tranh, ảnh về cách vượt qua khó khăn.
* Máy chiếu đa năng, máy tính,….
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC CHỦ YẾU
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Trò chơi khởi động: “ Ai nhanh – Ai đúng ”
GV tiến hành cho cả lớp chơi trò chơi : Gồm 2 nhóm, mỗi nhóm 5 HS, tiến hành ghép các mảnh ghép sao cho đúng thứ tự các bước để giải quyết các khó khăn trong học tập và cuộc sống. Đội nào ghép nhanh và đúng thì giành chiến thắng.
GV phổ biến trò chơi, luật chơi và thời gian chơi.
GV nhận xét, tuyên dương các nhóm.
+ Vậy khi gặp khó khăn trong học tập và cuộc sống thì điều đầu tiên chúng ta phải làm là gì ?
2. Hoạt động kết nối:
Thông qua trò chơi, chúng ta đã nhớ lại các kiến thức đã tích lũy ở bài trước cũng như biết cách đối diện và giải quyết các khó khăn trong học tập và cuộc sống. Ở tiết học ngày hôm nay, cô và chúng ta hãy thử giải quyết một số tình huống cụ thể để có thêm kinh nghiệm khi gặp phải nhé ! Cô tin cả lớp mình, ai cũng sẽ lăng nghe và học tập thật sôi nổi.
GV ghi tên bài: Em biết vượt qua khó khăn.
B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Mục tiêu:
- Đưa ra lời khuyên để giúp các bạn vượt qua khó khăn ở những trường hợp cụ thể
Hoạt động 1: Đưa ra lời khuyên để giúp các bạn vượt qua khó khăn trong các trường hợp sau
- Cách tiến hành:
- Thảo luận nhóm 4
+ Nhắc lại các bước khi giải quyết khó khăn trong cuộc sống.
GV quan sát, theo dõi và giúp đỡ HS
GV nhận xét, tuyên dương.
+ Em có chia sẻ gì sau khi giải quyết các tình huống ở bài tập 2 ?
GV nhận xét, tuyên dương.
Hoạt động 2: Xử lí tình huống
- Đọc tình huống 1 và 3 trong SGK và tiến hành thảo luận,
Lưu ý HS đóng vai xử lí tình huống, xác định các tiêu chí khi thực hiện đóng vai
+ xác định tình huống và thực hiện theo 5 bước để giải quyết khó khăn
+ phân công người đóng vai và dẫn chuyện.
-GV quan sát, giúp đỡ các nhóm
-GV nhận xét, tuyên dương HS, nhắc lại cách xử lí tình huống
+ Vậy ở tình huống 2, chúng ta sẽ xử lí như thế nào ?
-GV nhận xét, tuyên dương
C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TRẢI NGHIỆM
* Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
Cách tiến hành:
Hoạt động 3: Làm chuyên gia tư vấn để đưa ra cách vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống cho bạn bè trong lớp.
- Cách tiến hành:
+ Tổ chức buổi tham vấn : Chia sẻ những khó khăn trong học tập và cuộc sống ( 2 bạn đóng vai người dẫn chương trình, cả lớp sẽ là chuyên gia tư vấn, 4-5HS lên chia sẻ những khó khăn trong học tập và cuộc sống và các chuyên gia sẽ chia sẻ cách vượt qua cũng như cách giải quyết)
+ GV phổ biến cách thực hiện, những lưu ý khi thực hiện, thời gian 15 phút.
-GV quan sát, giúp đỡ
-GV nhận xét, tuyên dương có thể đưa ra thêm lời khuyên cho HS.
Hoạt động 4: Viết ra điều mong muốn nhất của bản thân lúc này, chỉ ra những khó khăn và biện pháp vượt khó để đạt được mong muốn đó.
- Cách tiến hành:
- GV thực hiện “ Cây ước nguyện” : HS ghi điều mong muốn của bản thân vào hoa thơm và trái ngọt. Tiến hành dán lên cây ước nguyện
- GV quan sát, hỗ trợ HS
GV nhận xét, tuyên dương HS
GV đưa ra thêm một số lời khuyên để HS có thể tốt hơn.
- GV nêu câu hỏi: Em biết được điều gì sau khi học bài đọc hôm nay?
- GV nhận xét, khích lệ những suy nghĩ tích cực của HS.
* Củng cố, dặn dò
+ GV nhân xét tiết học, khen ngợi, biểu dương những HS tốt.
- Dặn dò: GV nhắc HS về nhà chia sẻ những gì đã học với người thân và chuẩn bị kiến thức bài học ngày hôm sau. 
-HS tham gia trò chơi sôi nổi, hào hứng
+ Bước 1: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới khó khăn
+ Bước 2: Xác định khó khăn gặp phải
+ Bước 3: Tìm kiếm các phương án vượt qua khó khăn
+ Bước 4: Lựa chọn phương án tối ưu và thực hiện
+ Bước 5: Tìm kiếm các sự hỗ trợ để vượt qua khó khắn.
-HS nhận xét, bổ sung hoặc nêu thắc mắc nếu có
-HS lắng nghe
+ Phải giữ bản thân thật bình tĩnh.
HS lắng nghe
HS đọc nối tiếp tên bài và ghi vào vở
 
-Đọc yêu cầu trong SGK
+ HS nhắc lại các bước.
-Thảo luận theo nhóm 4 và đưa ra lời khuyên, ghi kết quả vào phiếu học tập
-Đại diện nhóm trả lời
+ Tình huống 1: Huỳnh có thể nhờ các bạn hỗ trợ, nhanh chóng báo cáo tình hình cho thầy cô giáo để cùng thầy cô giáo tìm cách giải quyết.
+ Tình huống 2: Thắng có thể tránh xa các thiết bị điện tử; chia sẻ với người thân về khó khăn của mình, chuyển hướng các hoạt động thú vị và tích cực như: tham gia các hoạt động thú vị và tích cực như: tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, tham gia các câu lạc bộ văn thể mĩ ở trường,…
+ Trường hợp 3: Tuấn có thể học hỏi kinh nghiệm của các lớp trưởng khác, quan tâm nhiều hơn đến các bạn chưa thực hiện tốt nề nếp như: tìm hiểu nguyên nhân của các vi phạm nề nếp, động viên, nhắc nhở, đề xuất khen thưởng các bạn tiến bộ, thực hiện nghiêm túc nội quy, … hoặc trao đổi với thầy cô chủ nhiệm để nhận được sự hỗ trợ.
 -Nhóm khác nhận xét, bổ sung và thắc mắc (nếu có)
-HS lắng nghe
-HS chia sẻ
 -HS lắng nghe
-HS đọc yêu cầu và tiến hành thảo luận theo 4 nhóm. Nhóm 1 và 2 xử lí tình huống 1, nhóm 3 và 4 xử lí tình huống 2
- Nhắc lại các bước xử lí tình huống và phân công các thành viên trong nhóm.
- Các nhóm lần lượt lên đóng vai – xử lí tình huống
+ Tình huống 1: Tiến cần tranh thủ thời gian và quyết tâm hoàn thiện nhiệm vụ ôn bài trước. Vì việc học tập vẫn phải được ưu tiên hàng đầu. Trận đấu bóng đá có thể xem phát lại trên mạng internet.
+ Tình huông 3: A Lử có thể trao đổi chân thành với cô giáo để được tham gia thi môn thể thao mà mình yêu thích, trò chuyện với người thân hoặc ban cán sự lớp.
- nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến hoặc nếu thắc mắc
- HS lắng nghe
+ Tình huống 2: Hoa có thể treo đổi với thầy cô dạy đàn hoặc người thân để được giúp đỡ trong việc giúp các đầu ngón tay bớt đau nhức, luyện tập nhẹ nhàng, thoải mái, không đặt nặng thành tích, trò chuyện với thầy cô dạy guitar để được giúp đỡ.
-HS khác nhận xét, bổ sung
-HS lắng nghe
-HS lắng nghe cách thực hiện
- 2 HS lên dẫn chương trình, mời lần lượt các bạn lên chia sẻ
+ Bị nói lắp: Kiên trì học cách phát âm, nói chậm lại, nghe cách phát âm đúng, nhờ người thân hỗ trợ, nhờ thầy cô, bạn bè kiểm tra,giúp đỡ,…
+ Tính tình hay nóng giận: đọc những câu chuyện về quản lí cảm xúc, tìm các kĩ thuật để quản lí cảm xúc, thực hiện quản lí cảm xúc,….
+Vừa chuyển đến nơi ở mới để sinh sống và học tập: tìm hiểu phong tục, tập quán ở nơi sinh sống và học tập mới, tích cực trò chuyện, làm quen với bạn bè, ….
+ ….. Cũng có thể chia sẻ những khó khăn của người khác để mình có thêm kinh nghiệm,….
-Các nhóm tư vấn trình bày và các HS khác nhận xét, bổ sung
- HS lắng nghe
-Cả lớp tiến hành thực hiện cây ước nguyện
-7-8 HS chia sẻ điều mong muốn của mình
- Các bạn có thể đưa ra lời khuyên để bạn mình có cách giải quyết tốt nhất.
-HS lắng nghe
-HS chia sẻ
-HS lắng nghe
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
onthicaptoc.com

onthicaptoc.com GA Dao duc 5 Canh dieu bai 4