onthicaptoc.com
Bài 4- DUNG DỊCH VÀ NỒNG ĐỘ
( Thời gian thực hiện: 4 tiết)
I. Mục tiêu: Sau bài học, HS sẽ:
- Nêu được dung dịch là hỗn hợp lỏng đồng nhất của các chất đã tan trong nhau.
- Nêu được định nghĩa độ tan của một chất trong nước, nồng độ phần trăm, nồng độ mol và tính được độ tan, nồng độ phần trăm, nồng độ mol theo công thức đã cho.
- Tiến hành được thí nghiệm pha một dung dịch theo nồng độ cho trước.
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1.Giáo viên:
- Hóa chất: Đường, dầu ăn, nước, xăng.
- Dụng cụ: Đũa thủy tinh, cốc thủy tinh.
2. Học sinh
- Chuẩn bị các phiếu học tập theo nhóm đã được cô giáo giao nhiệm vụ ở tiết học trước
Nhiệm vụ nhóm 1
Thực hiện thí nhiệm các thí nghiệm sau:
TN1: Cho 1 thìa nhỏ đường vào cốc Nước, khuấy nhẹ. Quan sát hiện tượng?
-Nhận xét hiện tượng:
........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
TN2 : Cho 1 thìa nhỏ dầu ăn vào hai cốc: Cốc1: Đựng xăng, Cốc 2: Đựng nước. Khuấy nhẹ, quan sát hiện tượng ?
-Nhận xét hiện tượng:
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Trả lời các câu hỏi:
-Dung môi là gì?
……………………………………………………………….……………………...................................
-Chất tan là gì?
……………………………………………………………………………………………………………
-Dung dịch là gì?
……………………………………………………………………………………………………………
Nhiệm vụ nhóm 2
Thực hiện thí nhiệm thí nghiệm sau:
TN2: Cho dần dần và liên tục đường vào cốc nước, khuấy nhẹ
-Nhận xét hiện tượng:
Ở giai đoạn đầu: .........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Ở giai đoạn sau:
...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
? Ở một nhiệt độ xác định, Dung dịch chưa bão hòa là gì?
? Ở một nhiệt dộ xác định, Dung dịch bão hòa là gì
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
Dụng cụ, hóa chất( cân sẵn chất rắn) gồm: cốc thủy tinh, đũa thủy tinh, muối khan, nước cất. (6 bộ tại phòng thực hành)
III. Tiến trình dạy- học:
A. Khởi động:
Hoạt động 1: Khởi động
a.Mục tiêu: Giúp học sinh có hứng thú với bài học
b.Nội dung: Gv giới thiệu đến HS một số nhãn hóa chất có ghi nồng độ, nhãn đồ uống có cồn…
Giới thiệu các loại nước uống của những công nhân trong các nhà máy trong thời kỳ dịch Covid-19 nhằm tăng sức đề kháng của cơ thể.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
-GV giới thiệu về hình ảnh : Trong những năm vừa qua, thời kỳ cao điểm của dịch Covid-19 trên bàn ăn giữa ca của hơn 2.500 người lao động (NLĐ) Công ty SaiGon Food (chuyên chế biến thực phẩm tươi và thực phẩm đông lạnh ở Khu Công nghiệp Vĩnh Lộc, TPHCM), ngoài những món ăn tươi ngon, nóng hổi, còn có thêm một món mà hầu hết NLĐ đều thích thú khi dùng. Đó là ly (cốc) nước chanh được công ty pha sẵn trong những bình nước đặt tại nơi thuận tiện với khẩu hiệu: “Hãy uống nước chanh sả để tăng cường sức khỏe cho bạn. Xin cảm ơn”!
- GV đặt vấn đề:
Vậy nước chanh có phải là một dung dịch?
GV giới thiệu thêm một số nhãn hóa chất có ghi nồng độ, nhãn đồ uống có cồn…để HS làm quen với khái niệm nồng độ, độ tan.
-HS chú ý quan sát
-HS chú ý nghe
Hs trả lời.
B. Hình thành kiến thức mới:
Tiết 1: Hoạt động 2:Dung dịch, chất tan và dung môi
a. Mục tiêu: + HS nêu được khái niệm dung môi, chất tan, dung dịch.
+ HS trình bày được thế nào là dung dịch bão hoà, thế nào là dung dịch chưa bão hoà.
b. Nội dung: Gv tổ chức HS hoạt động theo nhóm để làm rõ mục tiêu trên.
c. Sản phẩm: Phần trình bày và rút ra kết luận của HS
- Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của chất tan và dung môi.
Ở một t0 xác định:
-Dung dịch chưa bão hoà là dung dịch có thể hoà tan thêm chất tan.
-Dung dịch bão hoà là dung dịch không thể hoà tan thêm chất tan.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- GV: ở tiết học trước cô đã giao nhiệm vụ các nhóm về tìm hiểu, sau đây cô mời nhóm 1 lên trình bày
-GV yêu cầu nhóm khác nhận xét
-GV nhóm 1 về nhà làm việc rất tốt cô cũng nhất trí với kết quả của nhóm,
-GV chốt kiến thức
Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan.
m(dd)= m(ct) + m(dm)
GV ghi bảng
-GV: Làm sao để phân biệt chất tan và dung môi?
Chú ý:
Sự phân biệt dung môi và chất tan của các chất cùng trạng thái tan được vào nhau tạo thành dung dịch là sự tương đối dựa chủ yếu vào thành phần (thường là thể tích) :
+ Thành phần chất nào chiếm nhiều hơn được coi là dung môi.
+ Thành phần chất nào ít hơn được coi là chất tan.
+ Nếu thành phần tương đương nhau thì khái niệm dung môi và chất tan chỉ là do cách gọi mà thôi.
? Nước biển có phải dung môi của dầu không?
-GV chiếu 1 số hình ảnh về tràn dầu?
-GV chốt nói về hiện tượng tràn dầu
Hàng năm chúng ta vẫn phải chứng kiến rất nhiều những vụ tai nạn từ các tàu dầu. Làm hàng triệu tấn dầu bị tràn ra biển gây những hậu quả rất lớn đến tài nguyên và môi trường biển trên trái đất.
Sự cố tràn dầu trên biển có thể có tác động kinh tế nghiêm trọng đối với các hoạt động ven biển. Cũng như đối với những người khai thác tài nguyên trên biển. 
-GV:
Sự cố tràn dầu có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau. Như tàu ​​chở dầu, các cơ sở khai thác và lưu chứa dầu. Sự cố tràn dầu từ tàu dầu thường là do vết rạn, nứt thủng ở thân tàu hoặc do va chạm.
-GV:
Sự cố tràn dầu ngoài khơi biển Mauritius , ở Ấn Độ Dương, vào ngày 25/7/2020à con tàu này chở hơn 4.000 tấn nhiên liệu, trong đó khoảng 1.180 tấn nhiên liệu đã bị tràn ra vùng nước xung quanh.
GV đặt câu hỏi:
? Các sự cố tràn dầu sẽ ảnh hưởng môi trường biển như thế nào ?
-GV còn em nào có ý kiến nữa?
-GV chốt các ý kiến của các em nêu hoàn toàn chính xác
Sự cố tràn dầu gây ô nhiễm môi trường biển, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hệ sinh thái.
Đặc biệt là hệ sinh thái rừng ngập mặn, cỏ biển, vùng triều bãi cát, đầm phá và các rạn san hô
-GV đây là hình ảnh san hô trước và sau khi bị ô nhiễm
-GV chốt:
Dầu nổi trên mặt nước và không tan trong
nước, nó lan rộng ra một diện tích lớn.
Dầu nổi lên như thế này làm giảm sự quang hợp của các sinh vật biển
Không chỉ những loài dưới đáy biển sâu mà ngay cả những loài động vật khác sống quanh khu vực biển như là các loại chim, các loài động vật khác cũng bị ảnh hưởng không ít.
Khi ăn phải dầu, động vật sẽ bị mất nước và giảm khả năng tiêu hóa.
-GV giao nhiệm vụ: Các em hãy về nhà
nghiên cứu và tìm ra cách khắc phục của sự cố tràn dầu trên biển và trả lời cho cô và tiết học ngày hôm sau nhé.
-GV vậy thế nào là dung dịch chưa bão hòa, dung dịch bão hòaà mời đại diện nhóm 2 báo cáo, các nhóm còn lại chú ý nghe và nhận xét.
-GV: nhóm 2 về nhà làm việc rất tích cực cô cũng nhất trí với kết quả của nhóm, các em ạ:
Ở một t0 xác định:
-Dung dịch chưa bão hoà là dung dịch có thể hoà tan thêm chất tan
-Dung dịch bão hoà là dung dịch không thể hoà tan thêm chất tan.
GV ghi bảng
-GV đặt vấn đề vậy Làm thế nào để quá trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn?
-GV chốt kiến thức bằng sơ đồ tư duy
-HS đại diện nhóm 1 lên trình bày
Tìm hiểu về Dung môi – Chất tan – Dung dịch
->HS em xin thay mặt nhóm 1 báo cáo kết quả học tập nhóm em đã thực hiện.
-HS1: làm thí nghiệm cho các bạn quan sát.
-HS2: báo cáo nội dung phiếu học tập
Rút ra kết luận:
1.Dung môi
Dung môi là chất có khả năng hoà tan chất khác để tạo thành dung dịch.
2.Chất tan
Chất tan là chất bị hoà tan trong dung môi.
3.Dung dịch
Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan.
m(dd)= m (ct) + m (dm)
Ví dụ:
- Muối ăn tan trong nước thu được dung dịch nước muối.
- Rượu tan trong nước thu được dung dịch rượu pha loãng.
- Dầu ăn hòa tan trong xăng.
-HS ghi vào vở
-HS trả lời
+ Thành phần chất nào chiếm nhiều hơn được coi là dung môi.
+ Thành phần chất nào ít hơn được coi là chất tan.
-HS trả lời Nước biển không phải dung môi của dầu.
-HS chú ý quan sát, lắng nghe
-HS số 1 trả lời
-Hàm lượng dầu trong nước tăng cao, các màng dầu làm giảm khả năng trao đổi ôxy giữa không khí và nước, làm giảm oxy trong nước, làm cán cân điều hòa oxy trong hệ sinh thái bị đảo lộn.
-HS số 2 trả lời:
Dầu tràn chứa độc tố làm tổn thương hệ sinh thái, có thể gây suy vong hệ sinh thái. Bởi dầu chứa nhiều thành phần khác nhau, làm biến đổi, phá hủy cấu trúc tế bào sinh vật, có khi gây chết cả quần thể.
-HS số 3:
Dầu thấm vào cát, bùn ở ven biển có thể ảnh hưởng trong một thời gian rất dài. 
-Đại diện nhóm 2 trình bày dung dịch chưa bão hòa, dung dịch bão hòa
->HS nhóm 2 báo cáo kết quả học tập nhóm em đã thực hiện:
-HS 1: làm thí nghiệm
-HS 2 báo cáo bằng trình chiếu
Rút ra kết luận
-Dung dịch chưa bão hoà là dung dịch có thể hoà tan thêm chất tan
-Dung dịch bão hoà là dung dịch không thể hoà tan thêm chất tan.
HS ghi bài.
Hs liên hệ thực tế để trả lời câu hỏi.
Muốn hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn người ta thường làm:
-Khuấy dung dịch.
-Đun nóng dung dịch.
-Nghiền nhỏ chất rắn
Hoạt động 3: Độ tan
a. Mục tiêu: HS nắm được độ tan của một chất trong nước là gì và biết được các yếu tố ảnh hưởng đến độ tan.
b. Nội dung: Gv giới thiệu khái niệm Độ tan, công thức tính độ tan. HS hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm để hoàn thành các yêu cầu đề ra.
c. Sản phẩm:
1/ Định nghĩa:
- Độ tan (ký hiệu S) của một chất trong nước là số gam chất đó hòa tan trong 100 g nước để tạo thành dung dịch bão hòa ở một nhiệt độ, áp suất xác định.
- Ví dụ: ở 250C độ tan của đường là 204 g, của NaCl là 36 g; của AgNO3 là 222 g ...
2/ Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tan:
a. Độ tan của chất rắn: phụ thuộc vào nhiệt độ. Độ tan của chất rắn tăng khi tăng nhiệt độ (đối với hầu hết các chất rắn).
b. Độ tan của chất khí: phụ thuộc vào nhiệt độ và áp suất. Độ tan của chất khí trong nước tăng khi giảm nhiệt độ và tăng áp suất.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- GV giới thiệu về độ tan: để biểu thị khối lượng chất tan trong một khối lượng dung môi, người ta dùng khái niệm “độ tan”.
Ví dụ: ở 250C, 100 g nước sẽ hòa tan 204 g đường để tạo thành dung dịch bão hòa. Nói độ tan của đường là 204.
?: Vậy theo em, độ tan là gì ?
- GV nhận xét, bổ sung câu trả lời và nhấn mạnh lại định nghĩa về độ tan. Lưu ý cho HS khi nói về độ tan của một chất nào đó trong nước cần phải kèm theo nhiệt độ.
- GV cung cấp thông tin:
+ Độ tan của NaCl trong nước ở 250C là 36,2g; nước ở 1000C thì độ tan của NaCl là 39,2 g.
+ Một số chất có độ tan trong nước giảm khi nhiệt độ tăng. Ví dụ: độ tan của Na2SO4 trong nước ở 400C là 50g; nước ở 1000C thì độ tan của Na2SO4 là 41 g.
+ Có những chất mà sự gia tăng nhiệt độ đã làm cho độ tan tăng rất lớn, Ví dụ: độ tan của KNO3 trong nước ở 300C là 45 g; ở 700C là 140 g.
?Vậy nhiệt độ có ảnh hưởng như thế nào đến độ tan của chất rắn trong nước ?
- GV nhấn mạnh: nói chung, độ tan của nhiều chất rắn trong nước tăng khi nhiệt độ tăng.
? Nhiệt độ có ảnh hưởng như thế nào đến độ tan của chất khí ?
- GV giảng: độ tan của chất khí trong nước lạnh lớn hơn trong nước nóng. Các thành phần của không khí (khí oxi và khí nitơ) tan ít hơn khi nhiệt độ của nước tăng. Ở 1000C không khí hoàn toàn không tan trong nước.
- GV lấy ví dụ: độ tan của một chất khí trong nước ở áp suất 3,5 atm là 0,077 g; độ tan này sẽ giảm xuống là 0,022 g ở áp suất 1 atm (nhiệt độ không đổi ở 250C).
?: Vậy áp suất có ảnh hưởng như thế nào đến độ tan của chất khí ?
- GV: độ tan của chất khí trong nước gia tăng khi áp suất của chất khí trên mặt chất lỏng tăng. Ví dụ: đồ uống có gaz chứa một lượng lớn CO2 tan trong nước. Đồ uống có gaz tạo ra cảm giác ngon miệng. Nước uống được đóng chai dưới áp suất cao của khí CO2 đã làm cho một lượng CO2 tan trong nước. Khi mở nút chai nước uống, áp suất khí CO2 thoát ra từ trong chất lỏng, kéo theo nước trào ra miệng chai. Nếu để lâu, nước uống sẽ nhạt và hết bọt vì trong nước không còn CO2.
Đánh giá: GV đánh giá, nhận xét bằng quan sát, theo dõi câu trả lời , nhận xét của học sinh, khen ngợi những em có câu trả lời xuất sắc
- GV giới thiệu công thức tính độ tan của một chất trong nước:

Trong đó: S là độ tan, đơn vị g/100g nước.
mct: khối lượng chất tan, đơn vị là gam.
mnước: khối lượng nước, đơn vị là gam.
Yc HS từ công thức tính độ tan rút ra công thức tính mct và mnước .
Yc Hs làm 2 bài tập ở SGK
Bài tập 1:Ở nhiệt độ 250C, khi cho 12gam muối X vào 20gam nước, khuấy kỹ thì còn lại 5gam muối không tan. Tính độ tan của muối X.
Gv hướng dẫn Hs tóm tắt sau đó áp dụng công thức để tính.
Bài tập 2: Ở 180C, khi hòa tan hết 53g Na2CO3 trong 250g nước thì được dung dịch bão hòa. Tính độ tan của Na2CO3 trong nước ở nhiệt độ trên.
Hs theo dõi, trả lời câu hỏi của GV.
Ghi nhớ.
- Độ tan (ký hiệu S) của một chất trong nước là số gam chất đó hòa tan trong 100 g nước để tạo thành dung dịch bão hòa ở một nhiệt độ, áp suất xác định.
- Ví dụ: ở 250C độ tan của đường là 204 g, của NaCl là 36 g; của AgNO3 là 222 g ...
Hs rút ra công thức tính mct và mnước .
mct =
mnước =
Bài tập 1:
t0= 250C
mmuối = 12g
mnước= 20g
mmuối còn dư = 5g.
S=?
Giải: mct= 12-5=7(g)
S= =
Bài tập 2:
t0= 180C
mct = 53g
mnước= 250g
S=?
S= =
Tiết 2: Hoạt động 4: Nồng độ dung dịch
a. Mục tiêu:- Nêu được định nghĩa nồng độ phần trăm, nồng độ mol của dung dịch.
- Tính được nồng độ phần trăm, nồng độ mol theo công thức.
b. Nội dung: Gv hướng dẫn HS hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm để đạt được mục tiêu đặt ra.
c. Sản phẩm:
1. Nồng độ phần trăm:
- Nồng độ phần trăm (C%) của một dung dịch cho ta biết số gam chất tan có trong 100 gam dung dịch.
- Công thức: C % = . 100% (%)
= (g) ; = (g)
- Trong đó:
+ C %: nồng độ phần trăm.
+ mct là khối lượng chất tan, tính bằng gam.
+ mdd là khối lượng dung dịch, tính bằng gam.
mdd = m dm+ mct
2. Nồng độ mol:
- Nồng độ mol (CM) của dung dịch cho biết số mol chất tan có trong 1 lít dung dịch.
- Công thức: CM =(mol/l)
n = CM . V (mol) ; V = (lít)
Trong đó: n là số mol chất tan.
V là thể tích dung dịch, biểu thị bằng lít (l)
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Gv giới thiệu: Chất có thể tan trong nước để tạo thành dung dịch. Bằng cách nào để biểu thị được khối lượng chất tan có trong dung dịch? Người ta đưa ra khái niệm Nồng độ dung dịch.
Có 2 loại nồng độ dung dịch thường dùng là Nồng độ phần trăm và nồng độ mol.
- GV yêu cầu HS gấp Sgk lại và thông báo cho HS về nồng độ phần trăm:
Nồng độ phần trăm (C%) của dung dịch cho biết số gam chất tan trong 100 g dung dịch.
Ví dụ:
+ Dung dịch đường 20% cho biết: trong 100g dung dịch đường có hòa tan 20 g đường.
+ Dung dịch muối ăn 5% cho biết: trong 100g dung dịch muối có hòa tan 5 g muối.
- GV dẫn ra công thức tính C%, ý nghĩa các đại lượng và yêu cầu HS ghi nhớ: C % = . 100 %
- Yêu cầu HS rút ra công thức tính ; ?
- GV yêu cầu HS áp dụng công thức để tính:
* Ví dụ 1: Hòa tan 20 g đường vào 80 g nước. Tính nồng độ phần trăm của dung dịch nước đường?
- GV hướng dẫn: Tìm mdd = ? ; Tính C% = ?
+ Tìm nồng độ C% của dung dịch đường ?
* Ví dụ 2: Một dung dịch NaCl có nồng độ 25%. Tính khối lượng NaCl có trong 200 g dung dịch?
- GV hướng dẫn: Tìm khối lượng NaCl có trong 200 g dung dịch 25 % ?
* Ví dụ 3: Hòa tan 10 g BaCl2 vào nước được dung dịch BaCl2 có nồng độ 5 %. Hãy tính:
a. Khối lượng dung dịch BaCl2 pha chế được ?
b. Khối lượng nước cần dùng cho sự pha chế ?
- GV hướng dẫn:
+ Tìm khối lượng dd BaCl2 pha chế được ?
+ Tìm khối lượng nước cần dùng cho sự pha chế ?
- GV chuẩn xác kiến thức, sửa những lỗi.
Đánh giá: GV đánh giá, nhận xét bằng quan sát, theo dõi câu trả lời , nhận xét của học sinh, khen ngợi những em có câu trả lời xuất sắc
YC HS làm thêm bài tập sau:
Ở nhiệt độ 250C, độ tan của muối ăn là 36g, của đường là 204g. Hãy tính nồng độ phần trăm của các dung dịch bão hòa muối ăn và đường ở nhiệt độ trên.
+ Ví dụ nói: dung dịch HCl 2M cho biết trong 1 lít dung dịch HCl có hòa tan 2 mol HCl (có khối lượng là 36,5 x 2 = 73 g).
+ Dung dịch NaOH 0,5 M cho biết trong 1 lít dung dịch NaOH có hòa tan 0,5 mol NaOH (có khối lượng là 40 x 0,5 = 20 g).
- GV xây dựng, cho HS công thức tính nồng độ mol của dung dịch: CM =, giới thiệu các đại lượng và yêu cầu HS ghi nhớ công thức.
?: Rút ra công thức tính n, V từ CM ?
- GV đưa ra các ví dụ cho HS áp dụng và hướng dẫn HS cách giải.
+ Ví dụ 1: 250 ml dung dịch có hòa tan 0,1 mol H2SO4. Tính CM của dung dịch H2SO4 ?
- GV yêu cầu HS tóm tắt bài toán, hướng giải bài tập ví dụ 1.
- Gọi đại diện 1 HS lên bảng làm bài, cả lớp làm vào vở.
+ Ví dụ 2: 400 ml dung dịch có hòa tan 20 g NaOH. Tính CM của dung dịch NaOH ?
+ Ví dụ 3: Tìm số mol chất tan có trong 250 ml dung dịch HCl 0,5 M ?
+ Ví dụ 4: Tìm khối lượng chất tan có trong 500 ml dung dịch NaOH 1 M ?
+ Ví dụ 5: Trộn 2 lít dung dịch đường 0,5M với 3lit dung dịch đường 1M. Tính nồng độ mol của dung dịch đường sau khi trộn.
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về cách giải loại bài tập tìm nồng độ mol của hỗn hợp 2 dung dịch để tính thể tích và nồng độ.
- Bước 1: Tìm số mol chất tan có trong mỗi dung dịch.( n1 và n2).
- Bước 2: Tìm tổng thể tích của dung dịch.
-Bước 3: Tính nồng độ mol của hỗn hợp.
CM =
HS theo dõi
1.Nồng độ phần trăm:
Học sinh lắng nghe và ghi nhớ
- Nồng độ phần trăm (C%) của một dung dịch cho ta biết số gam chất tan có trong 100 gam dung dịch.
- Công thức: C % = . 100% (%)
= (g) ; = (g)
- Trong đó:
+ C%: nồng độ phần trăm.
+ mct là khối lượng chất tan, tính bằng gam.
+ mdd là khối lượng dung dịch, tính bằng gam.
mdd = m dm+ mct
mdm = mdd – mct mct = mdd – mdm
* Ví dụ 1:
Khối lượng của dung dịch đường:
m dd = 20 + 80 = 100 (g)
Nồng độ phần trăm của dung dịch đường:
C % = x 100 % = 20 (%)
* Ví dụ 2: khối lượng NaCl có trong 200g dung dịch 25 %: = = 50 (g)
* Ví dụ 3: Khối lượng dung dịch BaCl2 pha chế được: mdd = = 200 (g)
Khối lượng nước cần dùng cho sự pha chế:
mdm = mdd – mct = 200 - 10 = 190 (g)
Tự hoàn thiện kiến thức
Bài tập
a. Khối lượng dd nước muối bão hòa:
100 + 36 = 136 (g)
Nồng độ phần trăm của dd muối ăn là:
C % = = 26,47 (%)
b. Khối lượng dd nước đường bão hòa:
100 + 204 = 304 (g)
Nồng độ phần trăm của dung dịch đường:
C % = = 67,1 (%)
2. Nồng độ mol:
Học sinh rút ra công thức
- Công thức: CM =(mol/l)
n = CM . V (mol) ; V = (lít)
Trong đó: n là số mol chất tan.
V là thể tích dung dịch, biểu thị bằng lít (l)
* HS lên bảng làm bài, cả lớp làm vào vở.
* Ví dụ 1: == = 0,4 M
+ Ví dụ 2: = (mol)
CM(NaOH) == 1,25 M
+ Ví dụ 3: 250ml= 0,25l
nNaOH = CM . V = 0,5 . 0,25 = 0,125 (mol)
+ Ví dụ 4: 500ml=0,5l
nNaOH = CM . V = 0,5 . 1 = 0,5 (mol)
= n. M = 0,5. 40 = 20 (g)
+ Ví dụ 5:
n1= CM x V= 0,5x2=1(mol);
n2= CM x V=1x3=3(mol)
V = V1 + V2 = 2+3=5(l)
CM = = = 0,8M
Tiết 3: Hoạt động 5: Pha chế dung dịch
a.Mục tiêu: Tiến hành được thí nghiệm pha một dung dịch theo nồng độ cho trước.
b. Nội dung: HS hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm để đạt được mục tiêu đề ra.
c. Sản phẩm: Học sinh hoàn thành tính toán và tiến hành pha chế được một dung dịch theo nồng độ cho trước.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- GV đặt câu hỏi, gọi HS trả lời:
? Muốn có 1 dung dịch, ta phải làm như thế nào?
- GV ghi nhanh ví dụ 1 lên bảng. Yêu cầu HS nghiên cứu vd về cách tính toán và cách pha chế.
- VD 1: Pha 100g dung dịch muối ăn nồng độ 0,9%.
- GV hướng dẫn giải:

- GV hướng dẫn HS tìm khối lượng CuSO4 bằng cách tìm khối lượng chất tan trong dd.
- Sau khi HS tính toán xong, GV hướng dẫn HS dùng các dụng cụ và hóa chất để pha chế dung dịch theo yêu cầu đề bài.
Cách pha chế:
- Cân 0,9g muối ăn khan cho vào cốc thủy tinh có dung tích 150ml.
- Cân lấy 99,1g( hoặc đong lấy 99,1ml) nước cất, rồi đổ dần vào cốc và khuấy nhẹ. Được 100g dung dịch nước muối 0,9%.
Sau khi pha chế xong:
?1 Tại sao phải dùng muối ăn khan để pha chế dung dịch?
?2 Dung dịch muối ăn nồng độ 0,9% có thể được dùng để làm gì?
VD 2: Từ muối NaCl, nước cất và những dụng cụ cần thiết. Hãy tính toán và thực hiện pha chế: 50 ml dd NaCl có nồng độ 2 M ?
?: Em hãy nêu cách tính toán ?
- GV gọi 1 HS lên bảng giải, lớp nhận xét, bổ sung.
- GV chuẩn xác kiến thức, sửa những chỗ sai cho HS.
Đánh giá: GV đánh giá, nhận xét bằng quan sát, theo dõi câu trả lời , nhận xét của học sinh, khen ngợi những em có câu trả lời xuất sắc
Đối với nội dung: Pha chế dung dịch có nồng độ phần trăm xác định bằng cách pha loãng dung dịch và pha chế dung dịch có nồng độ mol xác định bằng cách pha loãng dung dịch- GV giới thiệu thêm và cho BT để HS về nhà làm.
VD 1: Có nước cất và những dụng cụ cần thiết hãy tính toán và giới thiệu cách pha chế:
a. 100ml dung dịch CuSO4 0,4M từ dung dịch CuSO42M.
b. 150g dung dịch NaCl 2,5% từ dung dịch NaCl 10%.
Lưu ý khi tính toán: khi pha loãng dung dịch, lượng chất tan không đổi, chỉ thêm dung môi.
- Học sinh trả lời
-Nhận xét, bổ sung
Mỗi nhóm nhận dụng cụ, hóa chất( cân sẵn chất rắn) gồm: cốc thủy tinh, đũa thủy tinh, muối khan, nước cất.
Hs hoạt động theo nhóm, tính toán và tiến hành pha chế dung dịch theo yêu cầu đề bài.
+ Khối lượng muối khan:
mmuối khan= = = 0,9(g)
+ Khối lượng nước (dung môi) cần lấy:
mdm = mdd - mct = 100-0,9=99,1 (g)
Hs tiến hành pha chế dung dịch theo nhóm.
Hs làm việc cá nhân trả lời câu hỏi:
?1. Phải dùng muối ăn khan để pha chế dung dịch
Vì trong muối ăn có chứa nước thì công thức tính toán lượng nước cần thêm vào để hòa tan muối sẽ phức tạp, gây sai số nhiều hơn..
?2 Dung dịch muối ăn nồng độ 0,9% là dung dịch sở hữu đặc tính kháng khuẩn tốt cũng như làm sạch nhanh. Sử dụng dung dịch này để rửa mặt giúp tẩy tế bào chết, loại bỏ bụi bẩn, bã nhờn, vi khuẩn trên da cũng như làm sạch lỗ chân lông bị tắt ngẽn. Thông qua đó, giảm tình trạng viêm da và kiểm soát, hỗ trợ điều trị mụn trứng cá.
Bước 1: Tính toán.
nNaCl = 0,05.2= 0,1(mol)
mNaCl = 0,1.58,5= 5,85(g)
Bước 2: Hs thực hiện pha chế theo kết quả vừa tính toán được. Cách pha chế.
- Cân lấy 5,85g muối ăn cho vào cốc thủy tinh dung tích 100ml có chia vạch.
- Đổ dần dần nước cất vào cốc và khuấy nhẹ cho đủ 50ml thì dừng. Ta được 50ml dung dịch NaCl 2M.
Tiết 4: Hoạt động 6: Luyện tập
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để làm được các bài tập có liên quan độ tan, nồng độ phần trăm, nồng độ mol của dung dịch.
b. Nội dung: Hs hoạt động cá nhân, cặp đôi làm bài tập.
c. Sản phẩm: Bài làm của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV hướng dẫn Hs lần lượt làm các bài tập sau:
Câu 1: Hãy tính số mol và số gam chất tan trong mỗi dung dịch sau:
a. 1 lít dung dịch NaCl 0,5M
b. 500 ml dung dịch KNO3 0,1M.
c. 250 ml dung dịch CaCl2 0,2M
d. 2 lít dung dịch Na2SO4 1,5M
Câu 2: Tính số gam chất tan cần dùng để pha chế mỗi dung dịch sau:
a. 2,5 lít dung dịch NaCl 0,9M
b. 50 gam dung dịch MgCl2 4%
c. 250 ml dung dịch MgSO4 0,1M
Câu 3: a.Thêm 80ml H2O vào 20ml dd KOH 2M. Tính CM của dung dịch thu được.
b.Thêm 80g H2O vào 20g dd NaOH 20%.Tính nồng độ % dung dịch thu được.
Câu 4. Biết  = 11,1 g. Hãy tính nồng độ phần trăm của dung dịch K2SO4 bão hòa ở nhiệt độ này
Hs hoạt động cặp đôi hoàn thành bài tập.
Câu 1.
a. nNaCl = 1x0,5= 0,5(mol);
mNaCl = 0,5x 58,5= 29,25(g)
b. V= 500ml=0,5l
= 0,5x 0,1= 0,05(mol)
= 0,05x 101= 5,05(g)
c. V= 250ml=0,25l
= 0,25x 0,2= 0,05(mol)
= 0,05x 111= 5,55(g)
d. = 2x1,5= 3(mol)
= 3x 142= 426(g)
Câu 2.
a. nNaCl= 2,5x0,9= 2,25(mol)
mNaCl= 2,25x58,5= 131,625(g).
b. = = 2(g)
c. = 0,25x 0,1= 0,025(mol)
= 0,025x 120= 3(g)
Câu 3:
a. nKOH= 0,02x 2= 0,04(mol)
V= 80+ 20= 100(ml)= 0,1(l)
CM = = 0,4M
b. mNaOH = = 4(g)
mdd(sau) = 80+20=100(g)
C%= = 4%
Câu 4:
mdd = 100+11,1= 111,1(g)
C% = x 100%= x 100%= 9,99%.
Hoạt động 7: Vận dụng
a. Mục tiêu: các nhóm tạo ra được sản phẩm nước rửa tay khô.
b. Nội dung: GV hướng dẫn, phân công từng nhóm về nhà làm, tiết sau trình bày sản phẩm trước lớp.
c. Sản phẩm: Sản phẩm nước rửa tay khô của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Gv thông báo các tiêu chí làm các sản phẩm STEM và thang điểm cho từng tiêu chí.
Gv lưu ý HS một số công việc trước khi làm sản phẩm.
- Phân công công việc cho từng nhóm.
Nhóm 1: Pha nước rửa tay vitamin E
Nhóm 2: Pha nước rửa tay tinh dầu tràm
Nhóm 3: Pha nước rửa tay tinh dầu quế
Nhóm 4: Pha nước rửa tay Nha Đam
Dụng cụ, nguyên liệu, cách tiến hành yêu cầu HS về nhà tự tìm hiểu hoặc GV có thể hướng dẫn HS như sau:
NHÓM 1: Pha nước rửa tay vitamin E
Dụng cụ:
* Chai xịt.
* Bình thủy tinh dung tích 500 ml.

onthicaptoc.com GA KHTN 8 Ket noi Bai 4