onthicaptoc.com
CÁC DẠNG BÀI TẬP VỀ GIAO THOA ÁNH SÁNG
DẠNG 1. VỊ TRÍ VÂN SÁNG, VÂN TỐI - KHOẢNG VÂN
A. Phương pháp giải
a. Điều kiện để tại có vân sáng, vân tối
• Tại có vân sáng khi với
• Tại A có vân tối khi với
b. Vị trí các vân sáng, các vân tối
• Khoảng cách giữa 2 vân sáng hoặc 2 vân tối liên tiếp được gọi là khoảng vân, kí hiệu là i.
• Vị trí các vân sáng:
Với , vân sáng trung tâm, vân sáng bậc 1 , ứng với ; vân sáng bậc 2 , ứng với
• Vị trí các vân tối:
Vân tối thứ nhất ứng với ; vân tối thứ hai ứng với
Trong đó a là khoảng cách giữa hai nguồn kết hợp, là khoảng cách từ hai nguồn kết hợp đến màn quan sát, là khoảng vân, là bước sóng ánh sáng
B. Bài tập tự luận
Bài 1: (SBT - KNTT) Trong một thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng với , người ta đo được . Tính bước sóng và tần số của bức xạ.
Bài 2: (SBT - KNTT) Trong một thí nghiệm Y-âng, biết , khoảng cách giữa 12 vân sáng liên tiếp là . Tính bước sóng ánh sáng.
Bài 3: (SBT - KNTT) Trong một thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng đơn sắc. Khoảng cách giữa hai khe là . Khoảng vân trên màn quan sát đo được là . Từ vị trí ban đầu, nếu tịnh tiến màn quan sát một đoạn lại gần mặt phẳng chứa hai khe thì khoảng vân mới trên màn là . Tính bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm.
Bài 4: (SGK - CTST) Trong một thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, khi nguồn sáng là ánh sáng đơn sắc có bước sóng , người ta đo khoảng cách giữa 9 vân sáng liên tiếp là 25,3 mm. Cho biết khoảng cách giữa hai khe là và khoảng cách từ hai khe đến màn là .
a. Tính bước sóng .
b. Tính khoảng cách từ vân sáng bậc hai đến vân tối thứ tư ở cùng bên so với vân sáng trung tâm( vân sáng cách đều hai khe sáng).
Bài 5: (SGK - CTST) Thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng thường được sử dụng để đo bước sóng của ánh sáng đơn sắc. Khi chiếu hai khe bằng một nguồn phát ánh sáng đơn sắc, ta thấy vân sáng thứ năm cách vân trung tâm là . Biết hai khe đặt cách nhau và cách màn một khoảng 1,5m. Xác định bước sóng của ánh sáng được dùng trong thí nghiệm.
Bài 6: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa của ánh sáng đơn sắc, hai khe hẹp cách nhau 1 , mặt phẳng chứa hai khe cách màn quan sát . Khoảng cách giữa 5 vân sáng liên tiếp là 3,6 . Bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm này bằng bao nhiêu?
Bài 7: (SBT - KNTT) Trong thí nghiệm Young về giao thoa với ánh sáng đơn sắc có bước sóng , khoảng cách giữa 2 khe là , khoảng cách giữa mặt phẳng chứa 2 khe và màn quan sát là . Hai điểm và trên màn quan sát đối xứng nhau qua vân sáng trung tâm. Trên đoạn có 11 vân sáng, tại và là hai vân sáng, Biết khoảng cách là . Tính bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm này.
Bài 8: (SBT - CTST) Trong thí nghiệm Young về giao thoa của ánh sáng đơn sắc, hai khe hẹp cách nhau , mặt phẳng chứa 2 khe cách màn quan sát là . Khoảng cách giữa 5 vân sáng liên tiếp là . Bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm này bằng bao nhiêu?
Bài 9: (SBT - CTST) Khi thực hiện thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng với ánh sáng đơn sắc có bước sóng , ta thấy khoảng cách giữa vân sáng bậc hai và vân tối thứ 5 kể từ vân trung tâm và cùng phía với vân trung tâm là . Cho biết khoảng cách từ mặt phẳng chứa đến màn quan sát là 1,2 m. Tính khoảng cách giữa hai khe.
Bài 10: (SBT - KNTT) Trong thí nghiệm Young về giao thoa với ánh sáng, nguồn phát ánh sáng đơn sắc có bước sóng . Màn quan sát cách 2 khe một khoảng không đổi , khoảng cách giữa 2 khe có thể thay đổi (nhưng luôn cách đều ). Xét điểm trên màn quan sát, lúc đầu là vân sáng bậc 4 , nếu lần lượt giảm hoặc tăng khoảng cách một lượng thì tại đó là vân sáng bậc và . Nếu tăng khoảng cách một lượng thì tại đó là vân sáng hay vân tối, bậc hoặc thứ bao nhiêu?
Bài 11: (SBT - CTST) Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng trắng có bước sóng trong khoảng từ đến . Biết khoảng cách giữa 2 khe là ; khoảng cách từ mặt phẳng chứa 2 khe đến màn quan sát là
a. Tính khoảng cách từ vân sáng bậc 1 màu đỏ đến vân sáng bậc một màu tím ở cùng phía so với vân trung tâm. Khoảng cách giữa hai vân sáng này có màu gì?
b. Tính khoảng cách từ vân sáng bậc 2 màu đỏ đến vân sáng bậc 2 màu tím ở cùng phía so với vân trung tâm. Trong khoảng giữa hai vân sáng này có xuất hiện dải màu cầu vồng không?
Bài 12: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc có bước sóng, khoảng cách giữa hai khe hẹp là , khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe hẹp đến màn quan sát là . Trên màn quan sát, tại điểm cách vân sáng trung tâm , có vân sáng bậc 5 . Khi thay đổi khoảng cách giữa hai khe hẹp một đoạn bằng sao cho vị trí vân sáng trung tâm không thay đổi thì tại có vân sáng bậc 6 . Giá trị của bằng bao nhiêu?
Bài 13: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc xác định, thì tại điểm trên màn quan sát là vân sáng bậc 5 . Sau đó giảm khoảng cách giữa hai khe một đoạn bằng
thì tại trở thành vân tối thứ 5 so với vân sáng trung tâm. Ban đầu khoảng cách giữa hai khe là bao nhiêu?
Bài 14: Trong thí nghiệm giao thoa Y-âng, khoảng cách hai khe là . Giao thoa thực hiện với ánh sáng đơn sắc có bước sóng thì tại điểm có tọa độ là vị trí vân sáng bậc 4 . Nếu dịch màn xa thêm một đoạn theo phương vuông góc với mặt phẳng hai khe thì tại là vị trí vân sáng bậc 3 . Xác định bước sóng.
Bài 15: Thực hiện thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng có bước sóng. Khoảng cách giữa hai khe hẹp là . Trên màn quan sát, tại điểm cách vân trung tâm 4,2 có vân sáng bậc 5. Giữ cố định các điều kiện khác, di chuyển dần màn quan sát dọc theo đường thẳng vuông góc với mặt phẳng chứa hai khe ra xa cho đến khi vân giao thoa tại chuyển thành vân tối thứ hai thì khoảng dịch màn là . Bước sóng bằng bao nhiêu?
DẠNG 2. BÀI TOÁN TÌM SỐ VÂN SÁNG, VÂN TỐI CÓ TRÊN MỘT MIỀN
A. Phương pháp giải
• Gọi L: bề rộng của trường giao thoa
Số vân sáng quan sát được trên màn:
hoặc (chỉ lấy phần nguyên của )
Số vân tối quan sát được trên màn:
hoặc (thương được làm tròn)
Số vân sáng, vân tối giữa hai điểm có tọa độ :
• Vân sáng: Vân tối:
Lưu ý: cùng phía thì cùng dấu; khác phía thì trái dấu
B. Bài tập tự luận
Bài 1: (SBT - CTST) Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bởi ánh sáng đơn sắc có bước sóng là . Biết khoảng cách giữa 2 khe là và khoảng cách từ mặt phẳng chứa 2 khe đến màn quan sát là .
a. Tại các điểm và trên màn, cùng phía so với vân trung tâm cách vân trung tâm các khoảng lần lượt là và có vân sáng hay vân tối?
b. Không kể các vân tại và , trong khoảng giữa có bao nhiêu vân sáng và bao nhiêu vân tối?
Bài 2: Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng đơn sắc có bước sóng 0,6 . Khoảng cách giữa hai khe là , khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là , bề rộng miền giao thoa là . Tổng số vân sáng và vân tối có trong miền giao thoa là bao nhiêu?
Bài 3: Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, các khe hẹp được chiếu sáng bởi ánh sáng đơn sắc. Khoảng vân trên màn là . Trong khoảng giữa hai điểm và trên màn ở cùng một phía so với vân sáng trung tâm, cách vân trung tâm lần lượt và , quan sát được bao nhiêu vân sáng, vân tối?
Bài 4: Trong một thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe -âng, hai khe cách nhau , khoảng cách từ hai khe tới màn quan sát là . Ánh sáng đơn sắc có bước sóng . Cho và là hai điểm nằm trong trường giao thoa, chúng nằm khác phía nhau so với vân chính giữa, có . Số vân sáng và số vân tối trong đoạn là bao nhiêu?
DẠNG 3. BÀI TOÁN TRÙNG VÂN
A. Phương pháp giải
Vị trí vân sáng trùng nhau
B. Bài tập tự luận
Bài 1: (SBT - CTST) Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, biết khoảng cách giữa 2 khe là và khoảng cách từ hai khe đến màn quan sát là . Khi ta dùng ánh sáng đơn sắc có bước sóng thì quan sát thấy trên một khoảng trong vùng giao thoa có chứa 7 vân sáng với khoảng cách giữa 2 vân sáng ngoài cùng bằng .
a. Tính bước sóng
b. Sử dụng nguồn sáng gồm 2 ánh sáng đơn sắc có bước sóng và với . Xác định vị trí trên màn có vân sáng cùng màu với vân sáng trung tâm và gần vân trung tâm nhất.
Bài 2: (SBT - KNTT) Trong một thí nghiệm về giao thoa ánh sáng với 2 khe Y-âng, khoảng cách giữa hai khe hẹp là , khoảng cách giữa 2 mặt phẳng chứa hai khe với màn quan sát là . Khe sáng hẹp phát đồng thời hai bức xạ đơn sắc màu đỏ và màu lục .
a. Tính khoảng vân của hai ánh sáng màu đỏ và màu lục.
b. Tính khoảng cách ngắn nhất giữa hai vân sáng cùng màu với vân sáng trung tâm.
Bài 3: Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe Y-âng khoảng cách giữa hai khe là , khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là . Chiếu sáng hai khe bằng ánh sáng hỗn hợp gồm hai ánh sáng đơn sắc có bước sóng và thì thu được hệ vân giao thoa trên màn. Biết vân sáng chính giữa (trung tâm) ứng với hai bức xạ trên trùng nhau. Khoảng cách từ vân chính giữa đến vân gần nhất cùng màu với vân chính giữa là bao nhiêu?
Bài 4: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, khoảng cách giữa hai khe là , khoảng cách từ hai khe đến màn quan sát là . Nguồn sáng dùng trong thí nghiệm gồm hai bức xạ có bước sóng và . Trên màn quan sát, gọi là hai điểm ở cùng một phía so với vân trung tâm và cách vân trung tâm lần lượt là và . Trên đoạn , số vị trí vân sáng trùng nhau của hai bức xạ là:
Bài 5: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát đồng thời hai ánh sáng đơn sắc gồm ánh sáng đỏ có bước sóng và ánh sáng lam có bước sóng . Trong khoảng giữa hai vân sáng có màu cùng màu với vân sáng trung tâm, nếu đếm được 6 vân sáng màu lam thì số vân sáng màu đỏ là bao nhiêu?
Bài 6: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát đồng thời hai bức xạ đơn sắc, trong đó bức xạ màu đỏ có bước sóng và bức xạ màu lục có bước sóng (có giá trị trong khoảng từ đến ). Trên màn quan sát, giữa hai vân sáng gần nhau nhất và cùng màu với vân sáng trung tâm có 8 vân sáng màu lục. Giá trị của là
Bài 7: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, khe hẹp phát ra đồng thời hai bức xạ đơn sắc có bước sóng là (màu tím), (màu lục). Biết
a) Khoảng cách gần nhất từ vị trí trên màn có hai vân sáng trùng nhau đến vân trung tâm là bao nhiêu?
b) Xét một vùng giao thoa rộng trên màn quan sát đối xứng với vân trung tâm, có mấy vạch sáng là kết quả trùng nhau của hai hệ vân, số vân sáng màu tím trong vùng này là bao nhiêu?
c) Trên màn quan sát, gọi là hai điểm khác phía so với vân trung tâm và cách vân trung tâm lần lượt là và . Trên đoạn , số vị trí vân sáng trùng nhau của hai bức xạ là bao nhiêu?
Bài 8: Trong thí nghiệm giao thoa khe Y-âng, cho giao thoa đồng thời ba ánh sáng đơn sắc có bước sóng . Biết khoảng cách giữa hai khe là và khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe tới màn bằng . Khoảng cách giữa hai vân sáng gần nhau nhất có cùng màu với vân sáng trung tâm là bao nhiêu?
Bài 9: Trong thí nghiệm khe Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn phát ra đồng thời ba ánh sáng đơn sắc có bước sóng lần lượt: (màu tím), (màu lam) và (màu đỏ). Giữa 2 vân sáng liên tiếp có màu giống như màu của vân trung tâm có số vân có màu đơn sắc lam và vân có màu đơn sắc đỏ là bao nhiêu?
Bài 10: Trong thí nghiệm Y-âng, cho 3 bức xạ . Trên màn quan sát ta hứng được hệ vân giao thoa trong khoảng giữa 3 vân sáng gần nhau nhất cùng màu với vân sáng trung tâm, ta quan sát được số vân sáng là bao nhiêu?
DẠNG 4. GIAO THOA VỚI ÁNH SÁNG TRẮNG
A. Phương pháp giải
Điều kiện ánh sáng trắng: (tím) (đỏ)
B. Bài tập tự luận
Bài 1: (SBT - KNTT) Thực hiện thí nghiệm Young về giao thoa với ánh sáng, khoảng cách giữa 2 khe là , khoảng cách giữa mặt phẳng chứa 2 khe và màn quan sát là . Người ta chiếu sáng hai khe bằng ánh sáng trắng có bước sóng nằm trong khoảng từ đến . Hỏi tại điểm trên màn ảnh cách vân trung tâm 3,3mm sẽ cho vân tối có bước sóng ngắn nhất bằng bao nhiêu?
Bài 2: (SBT - CTST) Trong thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng trắng có bước sóng trong khoảng từ đến . Những ánh sáng đơn sắc nào cho vân sáng tại vị trí vân sáng bậc bốn của ánh sáng đỏ?
Bài 3: Trong thí nghiệm giao thoa Y-âng, khoảng cách giữa hai khe là , khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn . Nguồn sáng phát ánh sáng trắng có bước sóng nằm trong khoảng từ đến . Thí nghiệm thực hiện trong không khí.
a) Tính độ rộng của quang phổ bậc 4 quan sát được trên màn.
b) Tính bề rộng khoảng chồng chập của quang phổ bậc 3 và bậc 5 .
c) Hỏi tại điểm trên màn cách vân sáng trung tâm những bức xạ nào cho vân sáng? Cho vân tối?
d) Trên màn là vị trí gần vân trung tâm nhất có đúng 3 bức xạ cho vân sáng. Tìm khoảng cách từ đến vân trung tâm.
Bài 4: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng trắng có bước sóng từ đến . Khoảng cách giữa hai khe là , khoảng cách từ mặt phẳng chứ hai khe đến màn quan sát là . Độ rộng quang phổ bậc 3 (nằm về một phía so với vân sáng trung tâm) là bao nhiêu?
Bài 5: Trong thí nghiệm Y-âng dùng ánh sáng trắng có bước sóng từ đến . Bề rộng quang phổ bậc 1 là . Khi dịch màn ra xa khe thêm thì bề rộng quang phổ bậc 1 là . Khoảng cách giữa hai khe là bao nhiêu?
Bài 6: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng trắng có bước sóng từ đến Khoảng cách giữa hai khe là , khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là . Trên màn, tại vị trí cách vân trung tâm có vân sáng của các bức xạ với bước sóng bao nhiêu?
Bài 7: Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng trắng có bước sóng từ đến Tại vị trí vân sáng bậc 4 của ánh sáng đơn sắc có bước sóng còn có bao nhiêu vân sáng nữa của các ánh sáng đơn sắc khác?
Bài 8: Thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng. Khoảng cách giữa hai khe là , màn quan sát đặt song song với mặt phẳng chứa hai khe và cách hai khe . Chiếu sáng hai khe bằng ánh sáng trắng có bước sóng . Bước sóng lớn nhất của các bức xạ cho vân tối tại điểm trên màn, cách vân trung tâm là bao nhiêu?
onthicaptoc.com

onthicaptoc.com Cac dang bai tap ve giao thoa anh sang hay