SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM HỌC 2017-2018
Khóa ngày: 08/6/2017
ĐỀ CHÍNH THỨC
MÔN: NGỮ VĂN
(Đề thi gồm 02 trang)
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề.
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 6:
“… Tri thức đúng là sức mạnh. Người ta kể rằng, có một máy phát điện cỡ
lớn của công ti Pho bị hỏng. Một hội đồng gồm nhiều kĩ sư họp 3 tháng liền tìm
không ra nguyên nhân. Người ta phải mời đến chuyên gia Xten-mét-xơ. Ông xem xét
và làm cho máy hoạt động trở lại. Công ti phải trả cho ông 10000 đôla. Nhiều
người cho Xten-mét-xơ là tham, bắt bí để lấy tiền. Nhưng trong giấy biên nhận,
Xten-mét-xơ ghi: “Tiền vạch một đường thẳng là 1 đôla. Tiền tìm ra chỗ để vạch
đúng đường ấy giá: 9999 đôla”. Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm
được những việc mà nhiều người khác không làm nổi. Thử hỏi, nếu không biết cách
chữa thì cỗ máy kia có thể thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không?
Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng. Bác Hồ của chúng ta sau chuyến
đi Pháp năm 1946 trở về đã thu hút được nhiều nhà trí thức Việt Nam danh tiếng đi
theo kháng chiến như kĩ sư Trần Đại Nghĩa, tiến sĩ Nguyễn Văn Huyên, các bác sĩ
Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, nhà toán học Tạ Quang Bửu,… Các nhà trí thức ấy
đã đem tri thức của mình mà xây dựng các ngành quân giới, giáo dục, y tế,… góp
phần to lớn đưa cuộc kháng chiến đến thành công. Trong cuộc kháng chiến chống
chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, các giáo sư Đàm Trung Đồn, Vũ Đình Cự đã
huy động tri thức góp phần phá thủy lôi nổ chậm của địch, khai thông bến cảng. Và
ngày nay, các nhà khoa học nông nghiệp như Bùi Huy Đáp, Vũ Tuyên Hoàng,… đã
lai tạo giống lúa mới, góp phần tăng sản lượng nông nghiệp, làm cho nước ta không
chỉ có đủ lương thực mà còn trở thành một trong những nước đứng hàng đầu về
xuất khẩu gạo trên thế giới”.
(Hương Tâm, Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo dục – 2016, tr. 35)
Câu 1 (0,5 điểm) Trong hai câu văn sau, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
Bác Hồ của chúng ta sau chuyến đi Pháp năm 1946 trở về đã thu hút được
nhiều nhà trí thức Việt Nam danh tiếng đi theo kháng chiến như kĩ sư Trần Đại
Nghĩa, tiến sĩ Nguyễn Văn Huyên, các bác sĩ Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, nhà
toán học Tạ Quang Bửu,… Các nhà trí thức ấy đã đem tri thức của mình mà xây
dựng các ngành quân giới, giáo dục, y tế,… góp phần to lớn đưa cuộc kháng chiến
đến thành công.
Câu 2 (0,5 điểm) Chỉ ra phép liên kết về hình thức trong hai câu sau:
(1) Người ta phải mời đến chuyên gia Xten-mét-xơ. (2) Ông xem xét và làm
cho máy hoạt động trở lại.
Câu 3 (0,5 điểm) Xác định các thành phần câu trong câu sau:
Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, các
giáo sư Đàm Trung Đồn, Vũ Đình Cự đã huy động tri thức góp phần phá thủy lôi nổ
chậm của địch, khai thông bến cảng.
Câu 4 (0,5 điểm) Trong đoạn trích trên, tác giả đề cập đến vấn đề gì?
Câu 5 (0,5 điểm) Em hãy giải thích nghĩa của từ “tri thức” và “trí thức”.
Câu 6 (0,5 điểm) Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với em (trình
bày từ 5 đến 7 dòng)?
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm) Nghị luận xã hội
Trong cuộc sống hiện nay, đôi khi chúng ta lơ là, ít quan tâm đến những
người xung quanh, thậm chí còn vô trách nhiệm trước những mảnh đời bất hạnh.
Hãy viết bài văn (khoảng 1,5 đến 2 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em
về vấn đề: Làm thế nào để tâm hồn con người bớt vô cảm, bớt chai sạn trong cuộc
sống hiện nay?
Câu 2 (4,0 điểm) Nghị luận văn học
Cảm nhận về vẻ đẹp nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao
xa xôi của Lê Minh Khuê (đoạn trích trong Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo dục – 2016).
------ HẾT ------
Thí sinh không sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……………………… Số báo danh:………………….………
Chữ kí của cán bộ coi thi 1:……………. Chữ kí của cán bộ coi thi 2:…………..
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
THÀNH PHỐ CẦN THƠ Năm học 2017-2018
Khóa ngày: 08/6/2017
ĐỀ CHÍNH THỨC
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN
A. HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí
sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận
dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản, giám khảo vẫn cho
đủ điểm.
- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của
mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi.
- Điểm toàn bài đạt được vẫn giữ nguyên, không thực hiện việc làm tròn số.
B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Điểm
Câu Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 6: 3 , 0 đ
1 Trong hai câu văn sau, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào? 0,5đ
Biện pháp tu từ liệt kê / Phép liệt kê: Trần Đại Nghĩa, Nguyễn Văn Huyên, Tôn
Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, Tạ Quang Bửu,…; quân giới, giáo dục, y tế,...
2 Chỉ ra phép liên kết về hình thức trong hai câu sau: 0,5đ
Về hình thức, hai câu sử dụng phép thế: ông trong câu (2) thay thế cho chuyên
gia Xten-mét-xơ trong câu (1).
3 Xác định các thành phần câu trong câu sau: 0,5đ
Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ: thành
phần trạng ngữ;
các giáo sư Đàm Trung Đồn, Vũ Đình Cự: thành phần chủ ngữ;
đã huy động tri thức góp phần phá thủy lôi nổ chậm của địch, khai thông bến
cảng: thành phần vị ngữ.
4 Trong đoạn trích trên, tác giả đề cập đến vấn đề gì? 0,5đ
Trong đoạn trích trên, tác giả đề cập đến vấn đề sức mạnh của tri thức khoa học
và giá trị của nhà trí thức.
5 Giải thích nghĩa của từ “tri thức” và “trí thức” 0,5đ
- “Tri thức”: tri là hiểu, biết. Tri thức là những điều hiểu biết có hệ thống về sự
vật, hiện tượng tự nhiên hoặc xã hội,...
- “Trí thức”: người chuyên làm việc/lao động trí óc và có tri thức chuyên môn
cần thiết cho hoạt động nghề nghiệp của mình,...
Lưu ý: Nếu thí sinh trả lời theo cách hiểu của mình, không giống hoàn toàn gợi
ý mà đúng thì vẫn chấp nhận cho đủ điểm.
6 Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với em (trình bày từ 5 0,5đ
đến 7 dòng)?
Thí sinh trình bày được điều có ý nghĩa nhất đối với mình. Sau đây là một số
gợi ý:
- Tri thức là sức mạnh;
- Vai trò của nhà trí thức/người trí thức;
- ...
Lưu ý:
- Thí sinh trình bày nhiều hơn 7 dòng vẫn chấp nhận.
- Giám khảo chú ý cách diễn đạt của thí sinh.
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
3,0đ
Câu 1 Ý
Viết bài văn trình bày suy nghĩ về vấn đề: Làm thế nào để tâm hồn con
người bớt vô cảm, bớt chai sạn trong cuộc sống hiện nay?
a. Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát,
mạch lạc; luận điểm rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng hợp lí; lời văn trong sáng,
không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
b. Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể nêu ý kiến riêng, trình bày theo nhiều cách nhưng phải bám sát
yêu cầu của đề bài. Khuyến khích những bài viết sáng tạo. Cần làm rõ các ý
chính sau:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận. 0,5đ
1
0,5đ
- Giải thích:
2
+ “Vô cảm”: không còn cảm xúc, không biết rung động trước những gì đang
diễn ra xung quanh,...
+ “Chai sạn”: thái độ thờ ơ, bàng quan, dửng dưng với chính mình và người
khác;...
1,5 đ
- Bàn luận:
3
+ Biểu hiện của sự vô cảm, chai sạn: lơ là, ít quan tâm, thờ ơ với những người
xung quanh, kể cả người thân; dửng dưng, lạnh lùng, quay lưng trước những
mảnh đời cần giúp đỡ, sẻ chia;...
+ Nguyên nhân:
. Khách quan: nhịp sống công nghiệp hóa, hiện đại hóa hối hả; sự tác động
của môi trường xung quanh;...
. Chủ quan: ý thức và quan niệm sống của cá nhân có phần sai lệch, sống
ích kỉ,...
+ Hậu quả:
. Mối quan hệ giữa người với người rạn nứt, sứt mẻ; niềm tin giảm sút;
. Nhân cách con người bị mài mòn;
. Các tệ nạn xã hội phát sinh;
. Đất nước chậm phát triển;...
+ Giải pháp/Làm thế nào để tâm hồn con người bớt vô cảm, bớt chai sạn
trong cuộc sống?
. Sống chan hòa, thân thiện, đoàn kết với mọi người xung quanh;
. Sẵn sàng quan tâm, giúp đỡ mọi người khi họ gặp khó khăn, hoạn nạn;
. Có ý thức rèn luyện nhân cách; biết phê phán, ngăn chặn những hiện tượng
chai sạn, vô cảm đang diễn ra;
. Xã hội cần biểu dương, khen ngợi và nhân rộng những hoạt động, những
việc làm thể hiện sự quan tâm, chia sẻ với cộng đồng,...
+ Phản đề: Phê phán những cá nhân, nhóm người góp phần làm gia tăng vấn
nạn chai sạn, vô cảm trong cuộc sống; đồng thời, ca ngợi những người có nghĩa
cử cao đẹp, có tấm lòng vị tha;…
- Bài học nhận thức và hành động: 0,5đ
4
+ Ý thức được sự vô cảm, chai sạn là hiện tượng xấu, bản thân cần tránh xa
điều đó; hiểu được ý nghĩa của tình thương yêu, sự đồng cảm, sẻ chia;...
+ Sống và cống hiến hết mình, không nề hà, ngại ngần khi giúp đỡ người
khác; có những việc làm cụ thể, thiết thực;…
Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, trong quá trình làm bài, thí sinh cần bám
sát câu hỏi đặt ra trong đề bài để giải quyết luận đề. Nếu thí sinh có những suy
nghĩ, kiến giải riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận. Điều quan trọng là thí
sinh phải nắm được phương pháp, kĩ năng làm bài văn nghị luận xã hội.
Câu 2 Cảm nhận về vẻ đẹp nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi 4,0đ
Ý
sao xa xôi của Lê Minh Khuê (đoạn trích trong Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo
dục – 2016)
a. Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích. Kết cấu
chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt lưu loát; lời văn trong sáng, không mắc lỗi
chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
- Thí sinh biết cách khai thác những chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật vẻ đẹp của
nhân vật Phương Định trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi.
b. Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả Lê Minh Khuê và truyện ngắn Những
ngôi sao xa xôi, thí sinh phân tích vẻ đẹp của nhân vật, từ đó nêu cảm nhận về
Phương Định. Khuyến khích những bài viết sáng tạo. Cần làm rõ được các ý cơ
bản sau:
- Nêu vấn đề cần nghị luận:
1 0,5đ
+ Giới thiệu về những con người sống, cống hiến cho Tổ quốc;
+ Nêu tác giả, tác phẩm và vẻ đẹp nhân vật Phương Định;...
- Giới thiệu chung: Có thể giải thích nhan đề Những ngôi sao xa xôi; hoặc giới
2 0,5đ
thiệu vẻ đẹp của những cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường
Sơn, trong đó có nhân vật Phương Định;…
- Vẻ đẹp của nhân vật Phương Định:
3 2,5đ
+ Hoàn cảnh sống và chiến đấu: ở trên cao điểm giữa một vùng trọng điểm
của tuyến đường Trường Sơn, nơi tập trung nhiều nhất bom đạn và sự hiểm
nguy, ác liệt. Công việc đặc biệt nguy hiểm: chạy trên cao điểm giữa ban ngày,
phơi mình trong vùng bị máy bay địch bắn phá, đo khối lượng đất lấp vào hố
bom, đếm bom chưa nổ và phá bom.
+ Phương Định là cô gái hồn nhiên, mơ mộng, nhạy cảm, thích hát, tự hào về
vẻ đẹp của mình.
+ Cô kín đáo trong tình cảm và tự trọng về bản thân mình.
+ Phương Định có lí tưởng sống cao đẹp.
+ Phương Định gắn bó với đồng đội, yêu mến và cảm phục tất cả những chiến
sĩ mà cô gặp trên tuyến đường Trường Sơn.
+ Cô có những đức tính đáng quý: lạc quan, có tinh thần trách nhiệm với công
việc, bình tĩnh, tự tin, dũng cảm,... (Nêu và phân tích được các chi tiết miêu tả
tâm trạng nhân vật Phương Định trong một lần phá bom).
Đánh giá chung:
0,5đ
4
- Tác phẩm khám phá, phát hiện, ngợi ca vẻ đẹp trong lối sống, vẻ đẹp tâm hồn
của con người Việt Nam thời chống Mĩ.
- Tác giả miêu tả sinh động, chân thực tâm lí nhân vật, làm hiện lên một thế
giới tâm hồn phong phú, trong sáng của Phương Định ngay trong hoàn cảnh
chiến đấu đầy gian khổ.
- Vẻ đẹp của nhân vật mang màu sắc lí tưởng. Phương Định tiêu biểu cho hình
ảnh con người Việt Nam trong thời kì lịch sử gian khổ nhưng hào hùng của dân
tộc.
Lưu ý:
- Trong quá trình làm bài, thí sinh chọn những chi tiết tiêu biểu, những nét
nghệ thuật đặc sắc để phân tích, cảm nhận vẻ đẹp của nhân vật Phương Định.
Nếu chỉ nêu luận điểm, luận cứ mà thiếu dẫn chứng và phân tích dẫn chứng
thì cả câu 2 tối đa chỉ được 1,5 điểm.
- Nếu thí sinh có những suy nghĩ riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận.
Khuyến khích những bài viết sáng tạo.
TỔNG 10,0đ
Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
ĐIỂM
KHUNG MA TRẬN ĐỀ THI TUYỂN SINH 10
(Bảng mô tả các tiêu chí của đề thi)
Năm học: 2017-2018
MÔN: NGỮ VĂN
Mức độ
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng cấp độ thấp Vận dụng cấp độ Cộng
cao
Chủ đề
I. Đọc hiểu:
- Xác định - Nêu nội - Trình bày thông điệp
biện pháp tu dung được đề có ý nghĩa nhất trong
Đoạn trích
từ. cập trong đoạn trích.
trong Ngữ văn
đoạn trích.
- Chỉ ra
9, Tập hai
phép liên - Giải thích
kết về hình nghĩa của từ.
thức.
- Xác định
thành phần
câu.
Số câu: 6 3 2 1
6
1,5 điểm = 1,0 điểm = 0,5 điểm = 5%
Tỉ lệ: 30%
3,0 điểm
15% 10%
II. Làm văn:
- Nghị luận xã Vận dụng kiến thức,
Nhận biết Nắm được bố Vận dụng những kiến
hội kĩ năng để viết thành
dạng đề cục 3 phần: thức, kĩ năng để lập dàn
bài văn nghị luận xã
(xác định nhiệm vụ của bài (tìm luận điểm, luận
hội (trên cơ sở dàn ý
đúng vấn đề từng phần cứ)
vừa tìm được; sử
cần nghị (Mở bài, Thân
dụng các yếu tố liên
luận). bài, Kết bài)
kết, các thao tác lập
luận để triển khai các
luận điểm,...).
Số câu: 1 1
0,5 điểm = 0,5 điểm = 0,5 điểm = 5% 1,5 điểm = 15% 3,0 diểm
Tỉ lệ: 30%
5% 5%
- Nghị luận Vận dụng kiến thức,
Nhận biết Nắm được bố Vận dụng những kiến
văn học kĩ năng để viết thành
dạng đề cục 3 phần: thức, kĩ năng để lập dàn
bài văn nghị luận văn
(xác định nhiệm vụ của bài (tìm luận điểm, luận
học (trên cơ sở dàn ý
đúng vấn đề từng phần cứ)
vừa tìm được; sử
cần nghị (Mở bài, Thân
dụng các yếu tố liên
luận). bài, Kết bài)
kết, các thao tác lập
luận để triển khai các
luận điểm,...).
Số câu: 1 1
1,0 điểm = 1,0 điểm = 0,5 điểm = 5% 1,5 điểm = 15% 4,0 điểm
Tỉ lệ: 40%
10% 10%
3,0 điểm = 2,5 điểm = 1,5 điểm = 15% 3,0 điểm = 30%
Tổng cộng 10 điểm
30% 25%

onthicaptoc.com Đề thi vào lớp 10 môn Văn năm 2017 2018 sở Cần Thơ có đáp án