SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐẮK LẮK
KÌ THI OLYMPIC 10-3 LẦN III
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN: GDCD - LỚP 10
ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN ĐỀ NGHỊ
MÔN:GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP:10
Câu 1. (4 điểm)
Em hãy phân tích cách thức vận động, phát triển phổ biến nhất của sự vật và hiện tượng. Cho ví dụ để minh họa. Qua đó, em rút ra bài học thực tiễn gì cho bản thân?
Đáp án câu 1:
1. Phân tích cách thức vận động, phát triển phổ biến nhất của sự vật, hiện tượng:
(2,5 điểm)
* Cách thức vận động, phát triển phổ biến nhất của sự vật, hiện tượng là sự biến đổi dần dần về lượng dẫn đến sự biến đổi nhanh chóng về chất. Mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới đều có mặt chất và lượng thống nhất vớinhau. (0,5 điểm)
* Khái niệm chất dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản, vốn có của sự vật và hiện tượng, tiêu biểu cho sự vật và hiện tượng đó, phân biệt nó với các sự vật và hiện tượng khác. (0,5 điểm)
* Khái niệm lượng dùng để chỉ những thuộc tính vốn có của sự vật và hiện tượng, biểu thị trình độ phát triển (cao, thấp), quy mô (lớn, nhỏ), tốc độ vận động (nhanh, chậm), số lượng (ít, nhiều)… của sự vật và hiện tượng. (0,5 điểm)
* Sự biến đổi về chất của các sự vật và hiện tượng bao giờ cũng bắt đầu từ sự biến đổi về lượng. Sự biến đổi này diễn ra một cách dần dần. Khi sự biến đổi về lượng đạt đến một giới hạn nhất định, phá vỡ sự thống nhất giữa chất và lượng thì chất mới ra đời thay thế chất cũ, sự vật mới ra đời thay thế sự vật cũ. (1 điểm)
2.
Cho ví dụ minh họa: Thí sinh tự lấy ví dụ (0,5 điểm)
3.
Rút ra bài học thực tiễn cho bản thân: (1 điểm)
- Trong học tập và rèn luyện phải kiên trì và nhẫn nại, không coi thường việc nhỏ.
Câu 2. (4 điểm)
a. Em hãy trình bày khái niệm và đặc điểm cơ bản của phủ định biện chứng?
b. Học sinh phải học tập như thế nào để phù hợp với quan điểm của phủ định biện chứng?
Đáp án câu 2:
a. HS trình bày khái niệm và đặc điểm cơ bản của phủ định biện chứng (2,0 điểm)
- Khái niệm: PĐBC là sự phủ định được diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng, có kế thừa những yêu tố tích cực của sự vật và hiện tượng cũ để phát triển sự vật và hiện tượng mới. (1,0 điểm)
- PĐBC có hai đặc điểm cơ bản:
+ Tính khách quan: Nguyên nhân của sự phủ định nằm ngay trong bản thân sự vật, hiện tượng. PĐBC tạo điều kiện, làm tiền đề cho sự phát triển. (0,5 điểm)
+ Tính kế thừa là tất yếu khách quan, đảm bảo cho sự vật, hiện tượng giữ lại yếu tố tích cực, gạt bỏ các tiêu cực, lỗi thời để sự vật, hiện tượng phát triển liên tục, không ngừng. (0,5 điểm)
b. Học sinh phải học tập như thế nào để phù hợp với quan điểm của phủ định biện chứng (2,0 điểm)
- Luôn luôn suy nghĩ để đổi mới phương pháp học tập cho phù hợp để đạt kết quả cao. (0,5 điểm)
- Phê phán cái cũ nhưng không phủ định tất cả, tiếp thu cái mới có chọn lọc. Giữ gìn, bảo tồn di sản văn hoá. (0,5 điểm) Tích cực học tập để tích lũy tri thức nhằm tạo nên sự thay đổi về chất. (0,5 điểm)
- Tránh mọi hành động nôn nóng đốt cháy giai đoạn hoặc nửa vời, vì sẽ không đem lại kết quả như mong muốn. (0,5 điểm)
Câu 3: (4 điểm)
a. Hôn nhân là gì? Em trình bày chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay?
b. Hiện nay, có một số người chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không muốn đăng ký kết hôn vì ngại sự ràng buộc của pháp luật. Em có đồng tình với cách sống nay không? Vì sao?
Đáp án câu 3:
a. Hs trình bày được: Hôn nhân , chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay? (2,0 điểm)
- Khái niệm: Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi đã kết hôn đúng với quy định của pháp luật. (0,5 điểm)
- Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay:
+ Hôn nhân tự nguyện và tiến bộ:
- Tự nguyên trong hôn nhân là cá nhân được tụ do kết hôn theo quy định của pháp luật. Hôn nhân tiến bộ là hôn nhân được đảm bảo về mặt pháp lý tức là phải được đăng ký kết hôn. (0,5 điểm)
- Hôn nhân tự nguyên và tiến bộ còn được thể hiện ở việc được tự do ly hôn. Hôn nhân một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng. (0,5 điểm)
- Hôn nhân dựa trên tình yêu chân chính. Vợ chồng có quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau trong đời sống gia đình, phải tôn trọng ý kiến, nhân phẩm, danh dự của nhau…(0,5 điểm)
b. Hs đưa ra quan điểm và cách lý giải của mình về cách sống thử. (2 điểm)
- Không đồng tình với cách sống thử trước hôn nhân. (0,5 điểm)
- Vì: Sống với nhau như vợ chồng nhưng không kết hôn theo luật định thì không được coi là vợ chồng. Trong trường hợp này họ không được pháp luật bảo vệ với tư cách là gia đình, vợ, chồng. Lối sống này phản ánh sự thiếu tinh thần trách nhiệm với xã hội và dễ gây ra những hậu quả xấu. (1,5 điểm)
Câu 4 (4 điểm)
Em hiểu đạo đức là gì? Thế nào được coi là một người có đạo đức? Hãy phân tích vai trò của đạo đức trong sự phát triển của cá nhân?
Đáp án câu 4:
1. Khái niệm đạo đức: là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội. (1 điểm)
2. Một người được coi là có đạo đức là người biết tự điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích chung của xã hội và của người khác. (1 điểm)
3. Vai trò của đạo đức trong sự phát triển của cá nhân là:
* Đạo đức góp phần hoàn thiện nhân cách con người. Đạo đức giúp cá nhân có ý thức và năng lực sống thiện, sống có ích, tăng thêm tình yêu đối với Tổ quốc, đồng bào và rộng hơn là nhân loại. (1 điểm)
* Một cá nhân thiếu đạo đức thì mọi phẩm chất, năng lực khác sẽ không còn ý nghĩa. (1 điểm)
Câu 5. ( 4 điểm )
Tình huống : Trong giờ kiểm tra có một câu hỏi lí thuyết, T có nhớ nhưng không chắc chắn lắm. Bạn M đã làm được rồi, bạn ấy học giỏi lắm, T có thể chỉ cần liếc nhanh qua bên là có thể “giải quyết” được. Và còn cách khác nữa: Cô giáo đang ngồi trên bục giảng và không hề để ý về hướng Tuấn nên em có thể thao tác thật nhanh. Nói chung, các phương án đều có thể thực hiện nhanh gọn và an toàn, để rồi T sẽ được điểm cao. Thế nhưng, ... T lại không làm như vậy. Nộp bài rồi, mấy bạn trong lớp nói T sao dại thế, giở sách một chút thì có ảnh hưởng gì đến đạo đức đâu! Nhưng T lại không nghĩ thế, em thấy thật thanh thản trong lòng !
Câu hỏi:
1) Hành vi của T là thuộc về phạm trù nào của đạo đức học và biểu hiện ờ trạng thái nào ?
2) Tại sao mặc dù làm bài kiểm tra chưa thật tốt nhưng T lại cảm thấy thanh thản trong lòng ?
Đáp án câu 5:
1) Hành vi của T thuộc phạm trù Lương tâm, được biểu hiện ở trạng thái thanh thản lương tâm. T đã tự điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với các chuẩn mực đạo đức. (2,0 điểm)
2) Mặc dù bài kiểm tra chưa thật tốt nhưng T lại thấy thanh thản trong lòng, là vì T đã trung thực trong khi làm bài kiểm tra, có nghĩa là đã không làm điều xấu, không phù hợp với đạo đức học sinh. Khi ấy T cảm thấy lương tâm mình trong sạch, không mờ ám, rất thanh thản. (2,0 điểm)

onthicaptoc.com Đề thi thử Olympic môn GDCD lớp 10 năm 2020 2021 tỉnh Đăk Lăk Lần 3 có đáp án