SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂK LĂK
KỲ THI OLYMPIC 10 – 3 LẦN THỨ III
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN: ĐỊA LÍ – KHỐI 10
ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1 : (4,0 điểm)
a. Phân biệt giờ địa phương và giờ múi. Những nơi nào trên thế giới có giờ địa phương và giờ múi trùng nhau? Tại sao?
b. Tại sao ở khu vực gió mùa có hai hướng gió trái ngược theo mùa?
c. Phân biệt đặc điểm vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn trên Trái đất. Nơi nào trên Trái đất các vòng tuần hoàn nước diễn ra mạnh nhất? Tại sao?
Đáp án câu 1:
a.Phân biệt giờ địa phương và giờ múi :
+Giờ địa phương :
. Là giờ riêng của mỗi địa phương ở cùng 1 thời điểm dựa vào độ cao của Mặt trời làm tiêu chuẩn (hay gọi là giờ Mặt trời) (0,25 điểm)
.Các địa điểm thuộc các kinh tuyến khác nhau sẽ có giờ địa phương khác nhau (0,25 điểm)
+ Giờ múi : Là giờ Mặt trời trung bình của các kinh tuyến trong cùng 1 múi giờ. Người ta quy ước chia Trái đất thành 24 múi giờ, mỗi múi rộng 150 kinh tuyến (0,25 điểm)
.Các địa phương trong cùng 1 múi sẽ thống nhất 1 giờ, là giờ địa phương của kinh tuyến đi qua giữa múi (0,25 điểm)
-Các khu vực có giờ địa phương địa phương và giờ múi trùng nhau vì : các khu vực nằm trên kinh tuyến đi qua giữa các múi giờ (0,25 điểm)
Vì giờ địa phương của các đường kinh tuyến đi qua giữa các múi giờ được quy ước là giờ khu vực của các múi giờ đó (0,25 điểm)
b.Ở khu vực gió mùa có 2 hướng gió trái ngược nhau theo mùa vì :
- Gió mùa được hình thành chủ yếu do sự nóng lên hay lạnh đi không đều giữa lục địa và đại dương theo mùa. Từ đó có sự thay đổi các vùng khí áp cao và khí áp thấp ở lục địa và đại dương (0,5 điểm)
- Mùa hạ, lục địa nóng nhanh hơn đại dương nên hình thành các đai áp thấp, đại dương hình thành áp cao, gió thổi từ áp cao đại dương về áp thấp lục địa. Mùa đông, gió thổi từ áp cao lục địa về áp thấp đại dương nên hướng gió 2 mùa trái ngược nhau (0,5 điểm)
c.Phân biệt đặc điểm vòng tuân hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn trên Trái đất
- Vòng tuần hoàn nhỏ :
+Nước tham gia 2 quá trình : nước rơi, bốc hơi (0,25điểm)
+ Nước từ ao hồ sông suối, biển bốc hơi lên cao tạo thành mây gây mưa (0,25 điểm)
-Vòng tuần hoàn lớn :
+ Nước tham gia vào 3 – 4 quá trình : bốc hơi, nước rơi, ngấm, dòng chảy (0,25 điểm)
+ Nước biển bốc hơi tạo thành mây, mây được gió đưa vào đất liên gặp lạnh tạo mưa và tuyết, mưa rơi và tuyết tan chảy vào các dòng sông, hồ và 1 phân f ngấm xuống đất tạo thành dòng nước ngầm, nguồn nước từ lục địa lại chảy ra biển rồi lại bốc hơi (0,25 điểm)
-Các vòng tuần hoàn của nước diễn ra mạnh ở Xích đạo vì : khu vực Xích đạo có diện tích biển và đại dương lớn, có nhiệt độ trung bình năm caoneen quá trình bốc hơi, ngưng tụ diễn ra mạnh gây mưa nhiều (0,5 điểm)
Câu 2 : (4,0 điểm)
a. Phân tích mối quan hệ giữa các quá trình phong hóa và hình thành đất trên Trái đất. Tại sao có thể nói các vành đai đất theo độ cao là bản sao của các đới đất theo vĩ độ?
b. Vì sao nói cơ sở thức ăn là đặc điểm quan trọng nhất của ngành chăn nuôi?
Đáp án câu 2 :
a.Phân tích mối quan hệ giữa quá trình phong hóa và hình thành đất trên Trái đất :
- Phong hóa là quá trình biến đổi đá gốc và khoáng vật ở những lớp trên cùng của vỏ Trái đất. Sản phẩm phong hóa là cơ sở vật chất cho quá trình hình thành đất (0,25 điểm)
- Hình thức phong hóa khác nhau, quá trình hình thành đất cũng khác nhau :
+ Phong hóa lí học : diễn ra nhanh, đá gốc bị phá hủy mạnh tạo ra những vật liệu có kích thước khác nhau, tăng khả năng thấm nước, khí nhờ đó mà quá trình hình thành đất diễn ra nhanh (0,25điểm)
+ Phong hóa hóa học : làm biến đổi thành phần khoáng vật và thành phần hóa học của đá, do đó làm thay đổi tính chất đất (0,25điểm)
+Phong hóa sinh học : là quá trình phá hủy đá về mặt cơ giới và hóa học, kể cả những khoáng vật có độ bền cao, tạo điều kiện cho quá trình hình thành đất diễn ra nhanh hơn, đồng thời làm biến đổi tính chất đất dưới sự phá hủy của đá gốc (0,25 điểm)
Tại sao có thể nói các vành đai đất theo độ cao là bản sao của các đới đất theo vĩ độ?
-Về bản chất : các vành đai theo độ cao là biểu hiện của quy luật đai cao, các đới đất là biểu hiện của quy luật địa đới (0,25 điểm)
-Sự hình thành đất do tác động tổng hợp của nhiều nhân tố với các mức độ khác nhau . Vì vậy đất được hình thành theo độ cao có đặc điểm khác so với các đới đất (0,25 điểm)
- Chiều hướng thay đổi : các vành đai đất theo đổi theo độ cao địa hình, các đới đất thay đổi theo vĩ độ (0,25 điểm)
- Tốc độ thay đổi : sự thay đổi các vành đai đất theo độ cao nhanh hơn các đới đất theo vĩ độ (0,25 điểm)
b.Nói cơ sở thức ăn là đặc điểm quan trọng nhất của ngành chăn nuôi vì :
-Cơ sở thức ăn là đặc điểm quan trọng nhất của ngành chăn nuôi vì nó ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố ngành chăn nuôi (0,25 điểm)
- Cơ sở thức ăn ảnh hưởng đến hình thức chăn nuôi : (0,25 điểm)
+ Đồng cỏ tự nhiên => hình thức chăn thả. Thức ăn từ ngành trồng trọt => hình thức chăn nuôi chuồng trại. Thức ăn chế biến theo phương pháp công nghiệp => chăn nuôi công nghiệp (0,5 điểm)
-Cơ sở thức ăn ảnh hưởng đến cơ cấu và phân bố vật nuôi : (0,25 điểm)
Lợn : thức ăn chủ yếu từ tinh bột (cây lương thực)=> phân bố chủ yếu ở vùng đồng bằng, vùng chuyên canh cây lương thực. Bò : thức ăn từ đồng cỏ tự nhiên => phân bố chủ yếu ở vùng núi, cao nguyên (0,5 điểm)
-Cơ sở thức ăn ảnh hưởng đến quy mô phát triển ngành chăn nuôi (0,25 điểm)
Câu 3 : (4,0 điểm)
a. So sánh sự khác nhau giữa gia tăng dân số tự nhiên và gia tăng dân số cơ học
b. Tỉ suất gia tăng tự nhiên của dân số có phản ánh tình hình gia tăng dân số của mọi quốc gia trên thế giới hay không? Tại sao?
Đáp án câu 3:
a.So sánh sự khác nhau của gia tăng dân số tự nhiên và gia tưng dân số cơ học
Tiêu chí
Gia tăng dân số tự nhiên
Gia tăng dân số cơ học
Cách tính
Là hiệu số giữa tỉ suất sinh thô và tỉ suất tử thô (0,25 điểm)
Là hiệu số giữa nhập cư và xuất cư (0,25 điểm)
Tác động
-Là nhân tố quan trọng nhất, ảnh hưởng đến tình hình biến động dân số của 1 quốc gia và toàn thế giới nên được coi là động lực phát triển dân số (0,25 điêm)
-Tác động thường xuyên tới dân số từng nước và thế giới (0,25 điểm)
-Không ảnh hưởng đến vấn đề dân số cung của toàn thế giới, nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với từng quốc gia, khu vực (0,25 điểm)
- Tác động không thường xuyên tới dân sô từng nước (0,25 điểm)
Nhân tố ảnh hưởng
-Các yếu tố tự nhiên – sinh học, phong tục tập quán, tâm lý xã hội, trình độ phát triển kinh tế, chính sách phát triển dân số của từng nước (0,25 điểm)
- Kinh tế - xã hội : chiến tranh, đói kém, dịch bệnh, thiên tai…(0,25 điểm)
- “Lực hút ” dân cư đến nơi cư trú mới
-“Lực đẩy” dân cư ra khỏi nơi cư trú (0,25 điểm)
b.Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên của dân số không phản ánh đúng tình hình gia tăng dân số của mọi quốc gia trên thế giới, vì :
-Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên được xác định bằng hiệu số giữa tỉ suất sinh thô và tỉ suất tử thô (0,25điểm)
-Gia tăng dân số là thước đo phản ánh trung thực, đầy đủ tình hình biến động dân số của 1 quốc gia được thể hiện bằng tổng số dân giữa tỉ suất gia tăng tự nhiên và gia tăng cơ học (0,25 điểm)
-Tỉ suất gia tăng tự nhiên ảnh hưởng rõ rệt đến tình hình biến động dân số và được coi là động lực phát triển dân số nhưng không phản ánh đúng tình hình gia tăng dân số của mọi quốc gia (0,25 điểm)
- Vì gia tăng dân số còn phụ thuộc vào gia tăng cơ học (0,25 điểm)
Câu 4: (4,0 điểm)
a. Tại sao công nghiệp thực phẩm được coi là ngành công nghiệp chủ đạo của nhiều nước đang phát triển trong đó có Việt Nam?
b. Phân tích vai trò của thị trường đến sự phát triển và phân bố công nghiệp. Tại sao công nghiệp điện tử - tin học thường tập trung ở các thành phố lớn trên thế giới?
Đáp án câu 4:
a.Công nghiệp thực phẩm được coi là ngành công nghiệp chủ đạo ở nhiều nước đang phát triển vì :
-Có điều kiện phát triển phù hợp với các nước đang phát triển : sử dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, không đòi hỏi nhiều vốn, công nghệ và trình độ cao của người lao động… (0,5 điểm)
-Mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao : thu hồi vốn nhanh, tăng khả năng tích lũy vốn, tạo việc làm, tăng thu nhập… (0,5 điểm)
-Đáp ứng nhu cầu hàng ngày về ăn uống, tạo nguồn hàng xuất khẩu (0,5 điểm)
-Các ngành công nghiệp khác chưa có điều kiện phát triển (0,5 điểm)
b. Vai trò của thị trường đến sự phát triển và phân bố công nghiệp
-Tác động mạnh mẽ tới quá trình chọn lựa xí nghiệp (0,25 điểm)
-Thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển các ngành công nghiệp, định hướng chuyên môn hóa sản xuất, thay đổi cơ cấu ngành công nghiệp (0,25 điểm)
Công nghiệp điện tử - tin học thường tập trung ở các thành phố lớn trên thế giới, vì :
-ít gây ô nhiễm (0,25điểm)
-Không chiếm diện tích lớn (0,25 điểm)
-Không tiêu thụ nhiều kim loại, nước, điện (0,25 điểm)
-Yêu cầu lao động trẻ, có trình độ (0,25 điểm)
-Cơ sở hạ tầng, vật chất kĩ thuật phát triển (0,25 điểm)
-Ở các thành phố lớn có nhu cầu cao về sản phẩm điện tử- tin học (0,25 điểm)
Câu 5: (4,0 điểm)
Cho bảng số liệu : Sản lượng thủy sản của thế giới giai đoạn 2006 – 2013
Đơn vị : triệu tấn
Năm
2006
2008
2010
2012
2013
Thủy sản khai thác
90,0
89,7
88,6
91,3
90,5
Thủy sản nuôi trồng
47,3
52,9
59,9
66,6
70,5
Tổng sản lượng thủy sản
137,3
142,6
148,5
159,7
161,0
a.Hãy vẽ biểu đồ thích hợp thể hình tình hình phát triển ngành thủy sản thế giới giai đoạn 2006 -2013.
b.Nhận xét và giải thích tình hình phát triển ngành thủy sản thế giới giai đoạn 2006 -2013.
Đáp án câu 5:
a.Vẽ biểu đồ
Dạng biểu đồ cột chồng theo giá trị tuyệt đối, chính xác, đầy đủ, đẹp : 1,5 điểm. Nếu sai dạng : không chấm. Nếu sai, thiếu : tên, đơn vị… trừ 0,25 điểm / ý
b.Nhận xét :
- Tình hình phát triển:
+ Ngành thủy sản phát triển mạnh, tổng sản lượng tăng mạnh và liên tục (dẫn chứng)(0,25 điểm)
+ Sản lượng khai thác lớn hơn nuôi trồng (0,25 điểm)
-Sự thay đổi cơ cấu :
+ Từ 2006 đến 2013, ngành thủy sản có sự thay đổi cơ cấu (dân chứng) (0,25 điểm)
+Tỉ trọng nuôi trồng thấp hơn khai thác nhưng đang có xu hướng tăng (dẫn chứng)(0, 25 điểm)
c.Giải thích
- Nhu cầu tăng, công nghiệp chế biến và tàu thuyền, ngư cụ…ngày càng phát triển (0,5 điểm)
- Ngành thủy sản phát triển phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, nguồn lợi suy giảm (0,5 điểm)
- Ngành nuôi trồng thủy sản ngày càng phát triển do : nhu cầu tăng, nguồn lợi thủy sản tự nhiên giảm, công nghệ phát triển, chủ động thời gian…(0,5 điểm)
HẾT

onthicaptoc.com Đề thi thử Olympic môn Địa lớp 10 năm 2020 2021 THPT Sở Đăk Lăk Lần 3 có đáp án chi tiết