SỞ GD & ĐT QUẢNG TRỊ MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA
TRƯỜNG THPT LÊ LỢI MÔN: NGỮ VĂN 12-BÀI VIẾT SỐ 3


BẢNG MÔ TẢ
I. MỤC ĐÍCH ĐÁNH GIÁ
- Đánh giá năng lực tổng hợp của HS ở các mức độ khác nhau như: mức độ nắm kiến thức, mức độ thông hiểu kiến thức, khả năng vận dụng tri thức ở cấp độ bình thường và cấp độ cao. Từ đó GV sửa các lỗi của HS giúp HS có được các năng lực cần thiết.
- Giúp GV đánh giá đúng kiến thức và kĩ năng của HS
II. CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG CẦN ĐẠT
1. Kiến thức: Giúp học sinh
- Nắm vững kiến thức về phương thức biểu đạt/phong cách ngôn ngữ/biện pháp tu từ/...
- Hiểu được ý nghĩa của các từ ngữ, câu văn trong văn bản
- Biết vận dụng kiến thức lí thuyết đã học (Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ) để viết bài văn cụ thể.
- Củng cố kiến thức về các văn bản thơ đã học
- Hiểu yêu cầu và cách thức vận dụng kết hợp các thao tác và các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận.
2. Kĩ năng
- Đánh giá kĩ năng đọc hiểu một văn bản ngoài SGK và kĩ năng vận dụng các thao tác lập luận phân tích, so sánh, chứng minh…để viết bài văn nghị luận văn học.
- Đọc hiểu văn bản và xác định các vấn đề liên quan đến văn bản.
- Tạo lập văn bản đúng các bước của bài nghị luận văn học.
- Rèn luyện thái độ nghiêm túc, trung thực trong khi làm bài kiểm tra.
III. LẬP BẢNG MÔ TẢ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC
Nội dung
Mức độ cần đạt
Tổng số
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng
cao
I.Đọc hiểu

- Ngữ liệu: VB nghệ thuật/VB nhật dụng
- Tiêu chí lựa chọn ngữ liệu: trích dẫn một đoạn trích VB nhật dụng có độ dài khoảng 200-300 chữ/ đoạn trích thơ,văn xuôi
- Chỉ ra phương thức biểu đạt / thao tác lập luận/ phong cách ngôn ngữ...
- Nhận biết nội dung chính...
- Giải thích, nhận xét từ ngữ/hình ảnh...
- Hiệu quả của biện pháp tu từ...
- Hiểu được ý nghĩa của câu văn, chi tiết, hình ảnh..
Trình bày quan điểm của bản thân về một 1vấn đề trong văn bản/Rút ra bài học cho bản thân


Tổng
Số câu:
1
1
1
3
Số điểm:
1,0
1,0
1,0
3,0
Tỉ lệ
10%
10%
10%
30%
II. Tạo lập văn bản
C1.NLXH
(10-12 dòng; về một vấn đề đặt ra trong phần đọc hiểu)
-Đảm bảo hình thức một đoạn văn.
- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
- Hiểu được ý nghĩa câu chuyện.
Viết 01 đoạn văn
C2.NLVH
(NL về một đoạn thơ trong các bài thơ/đoạn trích đã học: Tây Tiến, Việt Bắc, Đất nước, Sóng)
-Xác định đúng kiểu bài: Nghị luận một đoạ n thơ.
- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
- Hiểu được yêu cầu trọng tâm của đề bài.
- Hiểu được nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ.
- Triển khai vấn đề nghị luận thành luận điểm, hệ thống ý rõ ràng.
- Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận.
- Vận dụng kết hợp kiến thức, kỹ năng, năng lực đọc hiểu văn bản và cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ
Viết 01 bài văn NLvăn học

Tổng
Số câu:
1
1
Số điểm
2,0
5,0
Tỉ lệ:
20%
50%
Tổng cộng
Số câu
1
1
2
1
5
Số điểm 10
1,0
1,0
3,0
5,0
10,0
Tỉ lệ: 100%
10%
10%
30%
50%
100%
IV. BIÊN SOẠN ĐỀ THEO MA TRẬN
I. ĐỌC – HIỂU ( 3.0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Có người nghĩ rằng cần có nhiều tiền mới có thể hưởng thụ thực sự. Nhưng không. Với tiền, bạn có thể sở hữu nhiều thứ. Nhưng chỉ sở hữu thôi thì không mang lại hạnh phúc. Và chỉ sở hữu, không có nghĩa là biết hưởng thụ. Một người biết tận hưởng chiếc máy ảnh xịn khác với một người sở hữu máy ảnh chỉ vì muốn người khác khen là nó rất xịn. Một người thực sự hiểu, và biết tận hưởng tốc độ, tiện nghi của chiếc xe hơi khác với một người mua nó chỉ vì tin rằng việc sở hữu nó sẽ chứng tỏ mình thành đạt. Một người thực sự am hiểu hội họa, và biết giá trị của bức tranh mình mua sẽ rất khác một người bỏ nhiều tiền mua tranh chỉ để nghe những lời trầm trồ của người khác trong phòng khách nhà mình.
Có người nghĩ rằng hưởng thụ cuộc sống đồng nghĩa với vật chất. Nhưng không. Hưởng thụ cuộc sống tức là tận hưởng mọi thứ tốt đẹp mà cuộc đời và vũ trụ mang đến cho bạn. Vật chất, tinh thần, thể xác. Cổ điển hay hiện đại. Nắng và gió, ngày và đêm. Mặt trời, mặt trăng, cây cối, núi sông và cỏ dại. Tình bạn, tình yêu. Mọi thứ, nếu bạn có thể nhận ra. Đáng buồn là nhiều lúc, chúng ta không nhận ra chúng, mà chỉ nhìn thấy những ảo ảnh khác. Chúng ta bị ảo giác.
[…]Tôi nhận ra rằng để hưởng thụ thực sự, chúng ta cần phải học hỏi và có hiểu biết nhất định về điều ta đang làm, đang tận hưởng, đang thưởng thức. Biết mình có gì, hiểu thứ mình có, và biết cách tận hưởng tối đa những gì mình xứng đáng được hưởng, đó mới là hưởng thụ.
  (Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn - Phạm Lữ Ân, NXB Hội nhà văn, 2017, tr.200 - 201)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Đoạn trích trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào?
Câu 2. Theo tác giả chúng ta cần làm gì để hưởng thụ thực sự?
Câu 3. Xác định và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau: Vật chất, tinh thần, thể xác. Cổ điển hay hiện đại. Nắng và gió, ngày và đêm. Mặt trời, mặt trăng, cây cối, núi sông và cỏ dại. Tình bạn, tình yêu. Mọi thứ, nếu bạn có thể nhận ra.
II. LÀM VĂN ( 7.0 điểm)
Câu 1. (2 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh /chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 10-12 dòng) trình bày suy nghĩ về ý kiến: Hưởng thụ cuộc sống tức là tận hưởng mọi thứ tốt đẹp mà cuộc đời và vũ trụ mang đến cho bạn.
Câu 2( 5 điểm)
Phân tích đoạn thơ sau:
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Ðêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
( Trích Tây Tiến – Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr. 89)

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
II.
 
ĐỌC HIỂU
3.0
1
Phong cách ngôn ngữ của văn bản: Chính luận
1.0
2
Theo tác giả, để hưởng thụ thực sự, chúng ta cần phải học hỏi và có hiểu biết nhất định về điều ta đang làm, đang tận hưởng, đang thưởng thức.
1.0
3
Xác định 01 biện pháp nghệ thuât :
- Liệt kê / đối lập
- Tác dụng của phép liệt kê: diễn tả đầy đủ mọi thứ tốt đẹp mà cuộc đời và vũ trụ mang đến cho bạn.
0.5
0.5
1
LÀM VĂN
Viết đoạn văn về ý nghĩa của sự hưởng thụ cuộc sống.
Đảm bảo hình thức đoạn văn
Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Triển khai nội dung nghị luận:
- Hưởng thụ cuộc sống tức là tận hưởng mọi thứ tốt đẹp mà cuộc đời và vũ trụ mang đến cho bạn.
- Hưởng thụ cuộc sống là được sử dụng những thứ mình có vào cuộc sống của mình.
- Cuộc sống phong phú, đa dạng với nhiều điều tốt đẹp mà vũ trụ dành tặng cho con người.
- Để tận hưởng mọi thứ tốt đẹp thì cần tạo ra những điều tốt đẹp: cống hiến để thấy sự hưởng thụ có ý nghĩa.
-Bài học nhận thức và hành động (HS tự rút ra bài học)
- Không mắc lỗi chính tả, diễn đạt
-Sáng tạo
2.0
0.25
0.25
0.25
0.5
0.25
0.25
0.25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2
 
Phân tích đoạn 3 trong bài Tây Tiến – Quang Dũng
5.0 
 
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Mở bài giới thiệu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.
0.25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Vẻ đẹp hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ được trích.
0.25
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Thí sinh có thể trình bày suy nghĩ theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
Giới thiệu khái quát về tác giả Quang Dũng, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, nêu vấn đề nghị luận)
Phân tích vẻ đẹp hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ:
- Ngoại hình : Tiều tụy, xanh xao khi phải đối mặt với khó khăn, gian khổ, bệnh tật: Không mọc tóc, quân xanh màu lá
- Khí phách: dữ oai hùm ( lẫm liệt, kiêu hùng); mắt trừng : sự căm uất cao độ và ước vọng chiến thắng à ý chí kiên cường, lí tưởng sống cao đẹp, hào hùng
- Tâm hồn: Đa cảm, mơ mộng, khao khát yêu đương( đêm mơ Hà Nội…) à Lãng mạn, hòa hoa
- Sự hi sinh: Bi tráng mang tầm vóc sử thi .. Thiên nhiên tấu lên khúc nhạc vĩnh hằng tiễn biệt người lính
Nghệ thuật:
- Bút pháp lãng mạn, âm điệu trầm hùng, bi tráng; sử dụng từ Hán Việt cùng hình ảnh thơ cổ ( áo bào) gợi không khí trang trọng, cổ kính.
- Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ, nhân hóa, nói giảm nói tránh
Khái quát lại vấn đề đã phân tích(HS có thể diễn đạt theo nhiều cách):
Hình tượng người lính đã để lại ấn tượng sâu sắc bởi vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn đậm chất bi tráng; hình tượng người lính được khắc họa bằng lòng yêu mến, nỗi nhớ, sự gắn bó sâu nặng của QD với đồng đội của mình
à Bức tượng đài bất tử về người lính trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp
0.5

0. 5
0, 5
0.75
0.75
0.5
0.5
d.Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo các quy tắc về chính tả, dùng từ, đặt câu,...
0.25
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận;có cách diễn đạt mới mẻ.
0.25

onthicaptoc.com Đề kiểm tra bài viết số 3 môn Văn lớp 12 năm 2020 2021 THPT Lê Lợi có đáp án