TRƯỜNG THPT VIỆT ĐỨC HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
TỔ NGỮ VĂN
KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2021-2022
MÔN: NGỮ VĂN – Lớp 12
A. PHẠM VI ÔN TẬP
I. Kiến thức Đọc – hiểu
1. Các phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận,
thuyết minh, điều hành (hành chính - công vụ)
2. Các biện pháp tu từ: so sánh, ẩn dụ, nhân hoá, hoán dụ, nói quá, nói
giảm – nói tránh; điệp (điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc ngữ pháp), đối, câu
hỏi tu từ,….
3. Các phong cách chức năng của ngôn ngữ đã học
4. Các thao tác lập luận: diễn dịch, quy nạp, giải thích, chứng minh,
phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận…
5. Các phép liên kết: phép nối, phép lặp, phép thế…
II. Kiến thức văn học sử, văn bản tác phẩm
1. Khái quát VHVN từ CM/8/1945 đến hết thế kỷ XX
2. Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài)
3. Vợ nhặt (Kim Lân)
III. Kĩ năng làm văn
1. Nghị luận xã hội (hiện tượng đời sống, tư tưởng đạo lí)
2. Nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích tác phẩm
B. CẤU TRÚC ĐỀ
Phần I. Đọc – hiểu (3,0 điểm)
Phần II. Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm). Viết đoạn văn NLXH (khoảng 200 chữ)
Câu 2. (5,0 điểm). Viết bài văn nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích tác
phẩm
C. THỜI GIAN LÀM BÀI: 120 phút
D. MỘT SỐ LƯU Ý
I. Phần Đọc – hiểu
1. Ngữ liệu
- Nguồn ngữ liệu: Ngoài sách giáo khoa
- Dạng tồn tại của ngữ liệu: văn bản/đoạn văn bản văn học (thơ, nghị
luận...) hoặc văn bản thông tin…
2. Câu hỏi
- Số lượng: 04 câu hỏi
- Mức độ: 04 câu
+ Tái hiện/ nhận biết
+ Thông hiểu
+ Vận dụng thấp
+ Vận dụng cao
II. Phần Làm văn
1. Dựng đoạn nghị luận xã hội
- Nội dung: hiện tượng đời sống hoặc tư tưởng đạo lí được rút ra từ phần
ngữ liệu đọc – hiểu
- Đảm bảo cấu trúc đoạn văn
- Dung lượng: khoảng 200 chữ
- Kết cấu đoạn: diễn dịch, quy nạp, tổng – phân hợp, móc xích, song hành
- Đảm bảo các bước triển khai:
+ Phần mở đoạn: nêu vấn đề ngắn gọn, khái quát
+ Phần thân đoạn:
++ giải thích khái niệm (nếu có) giải thích nghĩa đen, nghĩa
bóng của từ ngữ (nếu là đề bàn về tư tưởng đạo lý), hoặc giải thích
hiện tượng đời sống (nếu đề bàn về hiện tượng đời sống)…
++ phân tích, bàn luận khía cạnh nội dung đề yêu cầu (đặt ra
các câu hỏi – vì sao – tại sao; bình luận, chứng minh từng ý lớn, ý
nhỏ; đưa dẫn chứng phù hợp, ngắn gọn, chính xác; lật ngược vấn đề –
mở rộng vấn đề – đồng tình, không đồng tình); …
+ Phần kết đoạn: rút ra bài học nhận thức và hành động
- Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc… Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu…
- Cần nắm bắt tình hình xã hội, những vấn đề nóng của xã hội đang diễn ra
mang tính thời sự...
2. Bài nghị luận văn học
- Viết bài văn hoàn chỉnh nghị luận về tác phẩm/đoạn trích tác phẩm văn
xuôi trong phạm vi ôn tập.
- Yêu cầu:
+ Vận dụng kỹ năng nghị luận đoạn trích/tác phẩm văn xuôi.
+ Nắm vững kiến thức về tác giả, thể loại tác phẩm, phân tích, cảm
thụ được các phương diện nội dung, nghệ thuật của các tác phẩm trong
phạm vi ôn tập.
+ Sử dụng hợp lí phương thức biểu đạt kết hợp các thao tác lập luận
đã học
+ Vận dụng linh hoạt, hợp lí cách trình bày các đoạn văn trong bài văn
nghị luận.
+ Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc… Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt
câu…
+ Sáng tạo riêng
E. ĐỀ MINH HỌA
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI ĐỀ MINH HỌA THI GIỮA HỌC KÌ II
TRƯỜNG THPT VIỆT ĐỨC NĂM HỌC 2021 –2022
-----***-----
Môn: Ngữ văn – Lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút
(Không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau :
Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi
Gió rừng cao xạc xào lá đổ
Gió mù mịt những con đường bụi đỏ
Những dòng sông ào ạt cánh buồm căng
(…)
Dầu đêm nay ngọn gió mùa hè
Còn bề bộn một vùng gạch ngói
Lịch sử quay những vòng xoáy gian nan
Đất nước tôi như một con thuyền
Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xóa.
Ước chi được hóa thành ngọn gió
Để được ôm trọn vẹn nước non này
Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá
Để mát rượi những mái nhà nắng lửa
Để luôn luôn được trở lại với đời ...
(Trích Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Lưu Quang Vũ,
Tinh hoa thơ Việt, NXB Hội nhà văn, 2007, tr.313,317)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1: Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2: “Đất nước” trong cảm nhận nhà thơ hiện lên qua các hình ảnh
nào? Hình ảnh nào là chủ đạo?
Câu 3: Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu thơ: Đất nước
tôi như một con thuyền/ Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xóa.
Câu 4: Qua đoạn trích, anh/chị có cảm nhận gì về tình cảm của nhà thơ dành
cho quê hương, đất nước? (trình bày trong khoảng từ 7 đến 10 dòng)
II. LÀM VĂN
Câu 1 (2.0 điểm)
Từ gợi ý của đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn
văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về trách nhiệm của tuổi
trẻ đối với đất nước.
Câu 2. (5.0 điểm)
…Bà lão cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn
hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình.
Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi,
những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này. Còn mình thì... Trong kẽ mắt kèm
nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt... Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau
sống qua được cơn đói khát này không.
Bà lão khẽ thở dài ngẩng lên, đăm đăm nhìn người đàn bà. Thị cúi mặt xuống,
tay vân vê tà áo đã rách bợt. Bà lão nhìn thị và bà nghĩ: Người ta có gặp bước khó
khăn, đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình. Mà con mình mới có vợ được.
Thôi thì bổn phận bà là mẹ, bà đã chẳng lo lắng được cho con. May ra mà qua
khỏi được cái tao đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bề nó, chẳng may
ra ông giới bắt chết cũng phải chịu chứ biết thế nào mà lo cho hết được?
Bà lão khẽ dặng hắng một tiếng, nhẹ nhàng nói với “nàng dâu mới:.
- Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng...
Tràng thở đánh phào một cái, ngực nhẹ hẳn đi. Hắn ho khẽ một tiếng, bước
từng bước dài ra sân, Bà cụ Tứ vẫn từ tốn tiếp lời:
- Nhà ta thì nghèo con ạ. Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn. Rồi ra
may mà ông giới cho khá... Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có
ra thì con cái chúng mày về sau.
Bà lão đăm đăm nhìn ra ngoài. Bóng tối trùm lấy hai con mắt. Ngoài xa dòng
sông trắng uốn khúc trong cánh đồng tối. Mùi đốt đống rậm ở những nhà có người
chết theo gió thoảng vào khét lẹt. Bà lão thở nhẹ ra một hơi dài. Bà lão nghĩ đến
ông lão, nghĩ đến đứa con gái út. Bà lão nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài dằng
dặc của mình. Vợ chồng chúng nó lấy nhau, cuộc đời chúng nó liệu có hơn bố mẹ
trước kia không?...
(Trích Vợ nhặt , Kim Lân, SGK Ngữ văn 12, Tập hai, NXB. Giáo dục Việt Nam,
2016, tr.28 - 29)
Cảm nhận của anh/chị về hình tượng nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn văn trên.
Từ đó, chỉ ra nét đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật trên của nhà văn Kim
Lân.
-------- Hết -------

onthicaptoc.com Đề cương ôn tập giữa học kỳ 2 môn Văn lớp 12 Trường THPT Việt Đức năm 2021 2022