CHỦ ĐỀ: KỊCH BẢN CHÈO VÀ TUỒNG
ĐỀ LUYỆN SỐ 1
Môn: Ngữ văn lớp 10
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
CHA CON TƯƠNG TÀN *
(Trích tuồng “Tam nữ đồ”)
DINH KIM HÙNG
QUÂN: (Dạ... Dạ!) Rất kinh hoàng
Vội bẩm quan.
Nhân đêm nay vừa lúc canh ba
Khắc Minh đã trốn ra khỏi ngục.
KIM HÙNG: Truyền quân nhân gấp rút
Nối đèn đuốc sáng ngoài
Mau đón khắp mọi nơi
Quyết chẳng cho thoát chạy.
(Kim Hùng tiến binh bị ông Tạ xuất kỳ bất ý từ trong bụi nhảy ra đánh phủ đầu. Kim Hùng chỉ còn biết đỡ đòn, nhưng không biết ai đánh).
QUÂN: (Dạ! Dấu thiết giản) (1)
KIM HÙNG: (Dấu thiết giản à! Ai đó? Chỉ có ông già tao có mà thôi)
Hay cha già ỷ sức dọc ngang,
Khiến con trẻ khôn phương chống chế...?
(Mà ta lại sợ gì)
Một hùm dầu mạnh mẽ,
Bẩy cáo khá trở đương,
Truyền chúng tướng thẳng đường,
Chỉ Hồng Sơn vội vã.
(hạ)
CẢNH CĂN CỨ HỒNG SƠN
HOÀNG TỬ: Tác bé thơ trong cảnh lạc loài,
(Nhờ các quan)
Lòng lo liệu chung tay dìu dắt
Cũng vì lũ tôi luan con giặc,
Đành số ng nơi góc núi đầu non,
(Vậy, nhờ các quan) Làm sao cho đã mất lại còn
Lẽ cùng có hết quy rồi thịnh.
QUÂN: Dạ!
Chúng tôi theo lịnh,
Dò xét rõ ràng,
Binh Kim Hùng đóng khắp Hồng Sơn,
Xin Điện hạ sai người cự địch.
TƯ CUNG KHƯƠNG HOÀN:
Cam thay loài phản nghịch,
Còn lung thói bạo tàn.
Dưới trướng xin một lệnh truyền ban,
Ngoài núi để hai tôi ra trận.
KHẮC MINH:
Hàng máu nóng, trẻ toan rửa hận,
Gắng sức tàn, già quyết trừ gian.
Cho lão phu ra chốn chiến trường,
Trừ tặc bối an lòng điện hạ.
LÃO TẠ: (Nay quân về thưa rằng binh thằng Kim Hùng vây Hồng Sơn, các quan xin ra đánh cùng nó, lão nghĩ như việc ấy là).
Trẻ già đều gan dạ,
Mạnh yếu xét sức mình.
Xin cho già vào chốn địch dinh,
Quyết dùng chước giết loài tặc bối.
KHẮC MINH:
(Chẳng hay người liệu kế gì?)
LÃO TẠ: (Lão xuống dò đâu đó xong xuôi, rồi lão sẽ thừa cơ đốt dinh trung gây rối)
Cố sức ngăn giặc trẻ bí đường.
TỰ CUNG, KHƯƠNG HOÀN: (Vậy giết được giặc nhưng ngài làm sao mà sống)
LÃO TẠ: (Sống sao được?)
Trong lửa hồng cha con lão thiêu xương,
(Thời)
HOÀNG TỬ: Nghe mấy lời cặn kẽ,
Xui tấc dạ thương đau.
Để muốn đẩy, nghiệp vững ngôi cao,
Nỡ xui đó, thân tàn cốt rụi?
LÃO TẠ: Bởi vô phúc sanh loài tặc bối,
Phải ra công chuộc tội lão phu.
Miễn đem về nghiệp cũ nghìn thu,
Nào xá kể xương tàn một nắm.
PHƯƠNG CƠ:
Lời trung nghĩa chứa chan dòng máu thắm,
Nỗi hiếu tình đau xót tấm lòng riêng.
Theo nghiêm phụ địch cùng huynh trưởng.
Cho ấu nhi (2) ra chốn trận tiền,
LÃO TẠ:
Nghe lời con rất chướng,
Xui lòng lão chẳng ưng.
(Trông thế mày tưởng tao)
Mãi sống lâu trăm tuổi không chừng,
(Nên chỉ mày)
Học nói bậy đôi điều cho tốt.
(Bẩm Điện hạ! Lão còn lại một chút nầy)
Trái một gốc khác mùi đắng ngọt,
(Nó cũng khá, nên chi lão)
Phải đôi lời gởi chút thơ ngây.
(Như nó lâu nay)
Vì non sông chung đóng góp tay,
(Chớ lão đây)
Dù sống thác quyết toàn tấc dạ,
HOÀNG TỬ:
Sự cực cùng chẳng đã,
Còn chi nữa mà mong.
Một lạy dưa, lòng khó cắt lòng,
Ba chung rót, bước khôn chia bước.
(Xướng): Đành e thân già lo việc nước
LÃO TẠ: (Xướng): Quyết vì nghiệp cả diệt loài gian.
PHƯƠNG CƠ: (Xướng): Tình sâu chia cắt trong giây phút,
MỌI NGƯỜI (Xướng): Già trẻ nhìn nhau lệ chứa chan.
HOÀNG TỬ: (Nam): Lệ chứa chan đôi đàng ly biệt,
Gẫm sự tình chi xiết người than
LÃO TẠ: (Nam): Thà cam liều một thân tàn,
Thịt xương xây đắp giang san muôn đời.
KHẮC MINH, HOÀNG TỬ, TƯ CUNG:
(Nam): Nghìn năm dù vắng bóng người, Khí xây sông núi, tiết đời trăng sao.
PHƯƠNG CƠ: (Nam): Nỗi niềm càng nghĩ càng đau,
Thà rằng tử biệt nỡ nào sinh ly.
HOÀNG TỬ: (Nam): Nhìn nhau đôi giọt lệ đầy,
PHƯƠNG CƠ: (Nam): (Tội lắm cha ôi!)
Tình kia đành đoạn!...
LÃO TẠ: (Nam): (Á thôi) Phút này chia tay
(Hạ)
DINH KIM HÙNG
QUÂN: Có một người già cả đến đây,
Xưng thân phụ đại quan vào viếng.
KIM HÙNG:
Nghe qua câu chuyện,
Thật rất hổ nghi.
Ông nào đã chết đi,
Ông nào còn sống đó?
Cự tuyệt thời cũng khó,
Hỏi han lại sẽ hay.
Truyền với quân bay,
Mời ngay ông nọ.
(Chào ông!)
Cách mặt lâu cũng nhớ, (Té ra!...)
Coi bộ khỏe như thường
(he! Tôi hỏi lâu nay)
Ông ở đâu, mau khá tỏ tường,
Rày tới đó, việc gì nói thử?
LÃO TẠ:
Phương Cơ đã bỏ đi mất xứ,
Lão phu nay trơ trọi một thân.
Riêng xét mình quá nỗi cơ bần (3)
Tìm tới cửa, nhờ hơi phú quý.
Mừng ông đặng làm tôi Triệu thị,
Thật trông lên đúng bậc oai quyền.
(Lão đây)
Tác tuy già, sức hãy còn hãng,
Việc sai khiến, lão xin cố gắng
KIM HÙNG:
Nhắc chuyện cũ, càng thêm hổ thẹn,
Nghĩ tình xưa cũng phải phôi pha.
Ông đã đành làm trảo làm nha (4)
Việc cần phải hết lòng hết dạ, (nghe!)
(Hạ hết, lão Tạ ra).
LÃO TẠ:
Gây tội ác, con đà thái quá,
Đoạn nhân tình cha khó nhiêu dụng (Lão bây giờ)
Vẹn niềm ngay vì nước hết lòng,
Nhân đêm vắng ra tay nổi lửa.
(Âu là) (Phóng hỏa)
KIM HÙNG:
Ngọn lửa lên rất dữ,
Thế nước cứu khôn qua.
Cả tiếng kia kìa hỡi cha già.
Mau giúp sức cứu cho con trẻ.
LÃO TẠ: (Như mày) Tày trời đất, tội khôn xiết kể,
(Nói thiệt) Cắt ruột già, tao quyết chẳng tha.
Chói lòng son coi nhẹ thân già,
Mượn ngọn lửa diệt trừ giặc trẻ.
(Cha con đánh nhau, cùng chết trong lửa. Lão Tạ còn cố gượng dậy nhìn lại mặt Kim Hùng và vuốt mắt cho nó).
HẾT
(Trích Tổng tập văn học Việt Nam tập 11, Chủ biên Hoàng Châu Ký, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000)
Chú thích:
Tóm tắt vở tuồng: Nguyên vương già yếu, Bà Chánh cung đương có thai. Tên Thái sư Triệu Văn Hoán có âm mưu tiếm ngôi vua. Con trai cả của hắn là Bích Long hùa theo cha, còn con trai thứ là Tư Cung chống lại, bỏ đi tu.
Trên đường tìm đến chùa Trúc Tự, Tư Cung gặp ông già Tạ Ngọc Lân. Hai người hiểu lòng nhau, hẹn cùng nhau giúp nước khi giang sơn biến loạn. Tạ Ngọc Lân vốn là một huân thần nhưng chống đối với Triệu Văn Hoán nên đã từ quan về cày ruộng. Ông có hai con, con gái là Phương Cơ hiếu trung, hết lòng vì đại nghĩa, nhưng thằng con trai lớn là Kim Hùng ngỗ nghịch, hung bạo, phản trắc và bỏ nhà chạy theo tôn phò Triệu Văn Hoán.
Vua băng, Triệu Văn Hoan định tiếm ngôi vì chưa có người kế vị, nhưng lão thần Lý Khắc Minh đã tuyên di chiếu của Nguyên vương, trao quyền cho Chánh cung nhiếp chính. Văn Hoán rất ức, bèn cùng Kim Hùng lập mưu vu oan cho bà Chánh hậu là quan hệ bí mật với một người đàn ông và đồng mưu để người ấy cướp ngôi. Thế là bà Chánh cung bị phế truất và hạ ngục. Văn Hoán tiếm ngôi.
Lý Khắc Minh lập kế lãnh tù Chánh cung về dinh mình để giam và tra hỏi kẻ đồng mưu rồi sẽ giết sau. Đưa được bà nầy về dinh rồi, nhưng Khắc Minh lo nghĩ không biết làm sao để cứu sống bà ta. Con gái ông là Xuân Hương rồi tỳ nữ là Bích Hà đều tình nguyện xin vào ngục đổi xiêm y để chết thay cho Chánh cung. Cuối cùng Bích Hà được làm việc này và Xuân Hương phải lãnh nhiệm vụ đưa bà Chánh cung đi lánh nạn.
Phương Cơ vâng lệnh cha, giả điên dại đến Kinh đô do thám tình hình và quay về báo với cha là Văn Hoán sắp giết Chánh cung. Ông Tạ Ngọc Lân đến chùa báo với Tư Cung rồi hai người lập tức ra đi, Tư Cung nói: “Thế nầy là chốn an thiềm dậy lửa trần ai!”
Giữa đêm, Kim Hùng hiệp đồng với Khắc Minh đưa Chánh cung đi nịch sát. Giữa đường bị một tráng sĩ xông vào đánh cướp tù nhân. Khắc Minh xin đi tiên phong đuổi bắt kẻ địch, ông bị thương nằm lại. Kim Hùng kéo quân đến thấy lão tướng bị thương phải dừng lại hỏi han và điều người khiêng Khắc Minh về lo điều trị. Khắc Minh làm việc này nhằm làm cho người cướp Chánh cung chạy thoát; ông chưa biết được người đó là Tư Cung. Kim Hùng vừa kéo quân đuổi tiếp thì thình lình gặp một người che mặt từ trong bụi nhảy ra đánh cho tối tăm mặt mày và phải rút quân. Người che mặt đó chính là ông Tạ Ngọc Lân.
Tư Cung và ông Ngọc Lân mừng là đã cứu được Chánh cung, hóa ra đó là Bích Hà.
Phương Cơ trở lên kinh sư và về báo với cha là mưu cơ của Khắc Minh đã bị bại lộ, nên Kim Hùng đã hạ ngục vị lão tướng và kéo quân đi vây bắt Chánh cung và Xuân Hương. Tình thế nguy cấp. Tư Cung và Bích Hà vội vã đi giải cứu Chánh cung. Phương Cơ lại lên Kinh đô, lập kế vào dinh Kim Hùng và cứu được Khắc Minh
Những người trung thành qua bao gian nguy, đã tụ tập đông đủ ở Hồng Sơn. Hoàng tử, con Chánh cung đã khôn lớn. Kim Hùng mang đại binh đến vây đánh Hồng Sơn. Không ai chống cự nổi tên hổ tướng tàn bạo này. Ông già Tạ Ngọc Lân xin ra đi, lập kế vào dinh để giết Kim Hùng. Ông nói: “Trong lửa hồng cha con lão có thiêu xương - Ngoài trời thẩm nước non nhà mới rạng vẻ”.
Mọi người làm lễ tế sống tiễn ông đi.
Khi doanh trại chảy, Kim Hùng chạy ra, bị ông Lân chặn lại. Nó đánh và bóp cổ ông, ông dùng thế võ kìm nó lại. Hai cha con cùng chết trong ngọn lửa rực hồng. Ông Lân cố gượng dậy phút cuối cùng để nhìn mặt đứa con và vuốt mắt cho nó.
Diệt được Kim Hùng, phe trung thần thừa thắng tiến về Kinh đô giết loài gian nịnh và phục quốc.
* Tên đoạn trích do người soạn đề - Cô Quỳnh Anh đặt: Nằm ở phần cuối vở tuồng (Tại Dinh Kim Hùng), Ông Lân (Tạ Lân) diệt được Kim Hùng (con trai mình), hai cha con chết trong ngọn lửa. Ông Lân cố gượng dậy phút cuối để nhìn mặt con và vuốt mắt cho con
(1) Thiết giản: roi sắt, một loại vũ khí bằng sắt như gươm, nhưng không sắt nhọn, dùng để đập
(2) Ấu nhi: Con nhỏ
(3) Cơ bần: Đói nghèo
(4) Trảo nha: Vuốt và nanh
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại:
A. Chèo cổ
B. Chèo bác học
C. Tuồng đồ
D. Tuồng pho
Câu 2. Văn bản kể lại sự việc gì?
A. Cuộc đối thoại và chiến đấu cuối cùng giữa hai cha con Tạ Ngọc Lân và Kim Hùng để tiêu diệt phe phản trắc
B. Sự thất bại của phe chính nghĩa Tạ Ngọc Lân
C. Sự hi sinh của Tạ Ngọc Lân trước con trai mình là kẻ phản trắc Kim Hùng
D. Cái chết của phe phản trắc Kim Hùng trước chính người cha Tạ Ngọc Lân
Câu 3. Câu thoại nào cho thấy được sự phản trắc, bất chấp mọi thứ của Kim Hùng (Lựa chọn NHỮNG đáp án đúng)
A. Nhắc chuyện cũ, càng thêm hổ thẹn,
Nghĩ tình xưa cũng phải phôi pha.
Ông đã đành làm trảo làm nha
Việc cần phải hết lòng hết dạ, (nghe!)
B. Truyền quân nhân gấp rút
Nối đèn đuốc sáng ngoài
Mau đón khắp mọi nơi
Quyết chẳng cho thoát chạy.
C. Ngọn lửa lên rất dữ,
Thế nước cứu khôn qua.
Cả tiếng kia kìa hỡi cha già.
Mau giúp sức cứu cho con trẻ.
D. Cách mặt lâu cũng nhớ, (Té ra!...)
Coi bộ khỏe như thường
(he! Tôi hỏi lâu nay)
Ông ở đâu, mau khá tỏ tường,
Rày tới đó, việc gì nói thử?
Câu 4. Lời thoại sau thể hiện phẩm chất nào của ông lão Tạ Ngọc Lân?
LÃO TẠ: (Nam): Thà cam liều một thân tàn,
Thịt xương xây đắp giang san muôn đời.
A. Dũng cảm, khí phách, dám hi sinh kể cả tình riêng để bảo toàn sự trung nghĩa
B. Đau đớn xót xa khi phải đưa ra quyết định bảo toàn sự trung nghĩa trước tình thân
C. Mong muốn xây đắp giang sơn muôn đời
D. Cam tâm tình nguyện hi sinh bản thân để bảo vệ cơ đồ non sông
Câu 5. Trước sự ngông cuồng của chính con trai Kim Hùng, lão Tạ (Tạ Ngọc Lân) đã đưa ra kế sách gì để dẹp trừ bạo tàn?
A. Dụ Kim Lân vào vòng vây hãm và đánh úp
B. Quyết tâm ra trận đấu trí với chính con trai
C. Đối mặt và cùng Kim Hùng thiêu cháy để diệt trừ tận gốc quân phản trắc
D. Đem quân nổi loạn đánh thẳng vào Dinh Kim Hùng
Câu 6. Lời thoại của mọi người tại căn cứ Hồng Sơn cho thấy được tình cảm của họ với lão Tạ trước hành động quyết hi sinh của lão như thế nào?
A. Đồng lòng đồng ý để lão Tạ đứng lên trừ gian diệt bạo
B. Quyết thay lão Tạ để diệt Kim Hùng vì không nỡ nhìn lão Tạ giết con trai mình
C. Cảm thương, xót xa, không nỡ để lão ra đi và chấp nhận hi sinh
D. Đồng lòng ủng hộ để lão ra đi
Câu 7. Đoạn trích trên thể hiện rõ được tình cảm cao đẹp thiêng liêng nào?
A. Tình cha con sâu nặng
B. Tình anh em huynh đệ
C. Lòng dũng cảm xả thân vì nghĩa lớn
D. Tinh thần chính nghĩa và đứng về lẽ phải âu sắc sẵn sàng hi sinh cả tình cảm cá nhân
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:
Câu 8. Liệt kê và phân tích lời thoại của nhân vật Kim Hùng và nhân vật Tạ Lân để thấy được sự đối lập của hai nhân vật này
Câu 9. Chất bi hùng của sự kiện và tinh thần vì chính nghĩa được thể hiện trong đoạn trích trên như thế nào?
Câu 10. Viết đoạn văn khoảng 12 câu bàn luận về tinh thần chính nghĩa và vì lẽ phải trong cuộc sống ngày nay
II. VIẾT (4.0 điểm)
Đọc bản tin sau:
Trong vụ cháy chung cư mini tại phố Khương Hạ, phường Khương Đình, quận Thanh Xuân , có những người hùng thầm lặng đã sẵn sàng lao vào khói lửa để cứu người.
Có mặt tại hiện trường vụ cháy chung cư mini tại Khương Đình (Thanh Xuân, Hà Nội), anh Nguyễn Đăng Văn (30 tuổi, quê Bắc Ninh, làm nghề shipper) mướt mải mồ hôi, mặt đen sạm lại vì khói. Đăng chính là người đã dũng cảm lao vào đám cháy đêm 12/9 để cứu người.
Nhớ lại thời khắc này, anh Văn kể lại, đêm 12/9, khi đang giao hàng ngoài đường thì bất ngờ anh nhận được tin nhắn của anh trai, báo người thân đang bị mắc kẹt tại tòa chung cư mini gặp hỏa hoạn tại Khương Đình.
Mình đội mũ ngược, đeo khẩu trang, mặc áo bò. Có búa của nhà anh bên cạnh. Mình tìm từ tầng 1 lên tầng trên, búa mình mang theo đập cửa. Soi ngõ ngách, lục tủ quần áo, gầm giường xem có ai còn sống thì mình cho ra, anh Nguyễn Đăng Văn, tỉnh Bắc Ninh, chia sẻ.
Bên cạnh niềm vui vì đã cứu được 9 người, còn đó là nỗi day dứt vì anh không thể cứu cô cháu gái của mình.
(Theo vtv.vn/xa hoi/)
Thực hiện nhiệm vụ:
Từ câu chuyện được chia sẻ trong bản tin trên, em hãy viết bài văn nghị luận khoảng 2/3 trang giấy bàn luận về vấn đề: Sự hi sinh thầm lặng của cuộc sống chính là vì nghĩa lớn mà đôi khi chấp nhận sự thiệt thòi cho bản thân mình.
ĐÁP ÁN THAM KHẢO
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
6.0
1
D
0.5
2
A
0.5
3
A, B
0.5
4
A
0.5
5
C
0.5
6
C
0.5
7
D
0.5
8
Kim Hùng
Tạ Lân
Lời thoại tiêu biểu
- Nhắc chuyện cũ, càng thêm hổ thẹn,
Nghĩ tình xưa cũng phải phôi pha.
Ông đã đành làm trảo làm nha
Việc cần phải hết lòng hết dạ, (nghe!)
- . Truyền quân nhân gấp rút
Nối đèn đuốc sáng ngoài
Mau đón khắp mọi nơi
- Cách mặt lâu cũng nhớ, (Té ra!...)
Coi bộ khỏe như thường
(he! Tôi hỏi lâu nay)
Ông ở đâu, mau khá tỏ tường,
Rày tới đó, việc gì nói thử?
- Bởi vô phúc sanh loài tặc bối,
Phải ra công chuộc tội lão phu.
Miễn đem về nghiệp cũ nghìn thu,
Nào xá kể xương tàn một nắm.
- Quyết vì nghiệp cả diệt loài gian.
- Tác tuy già, sức hãy còn hãng,
Việc sai khiến, lão xin cố gắng
- Gây tội ác, con đà thái quá,
Đoạn nhân tình cha khó nhiêu dụng (Lão bây giờ)
- Tày trời đất, tội khôn xiết kể,
(Nói thiệt) Cắt ruột già, tao quyết chẳng tha.
Chói lòng son coi nhẹ thân già,
Mượn ngọn lửa diệt trừ giặc trẻ.
Phẩm chất tính cách
- Bất hiếu, ngông cuồng
- Phản trắc sẵn sàng đấu với cả cha mình
- Dũng cảm, anh hùng vì nghĩa lớn
- Tự nhận bản thân sinh ra kẻ nghịch tử và phải chịu trách nhiệm
- Sẵn sàng chấp nhận cái chết (cùng con) để thực hiện lí tưởng lớn vì đất nước
1.0
9
HS có thể trả lời bằng suy nghĩ và cảm nhận của bản thân
- Chất bi hùng: Sự kiện diễn ra tại các dinh, căn cứ chiến đấu, sự đối đầu giữa hai phe chính nghĩa và phản trắc trong trận chiến phân thắng bại cuối cùng
- Tinh thần chính nghĩa: Ông Tạ Lân sẵn sàng hi sinh tình riêng (cha con) để tiêu diệt bạo tàn, mở ra con đường tấn công cho phe chính nghĩa.
0.5
10
Gợi ý:
1. Định nghĩa: Lẽ phải là gì? Chính nghĩa là gì? Tinh thần tôn trọng lẽ phải và chính nghĩa là gì?
2. Vai trò của việc tôn trọng lẽ phải:
- Bảo vệ giá trị tốt đẹp và phát triển xã hội.
- Đề cao nhân nghĩa, tình người và tính thượng tôn của pháp luật.
3. Ý thức tôn trọng lẽ phải hiện nay: Tác hại của việc không tôn trọng lẽ phải:
- Bất công, phạm pháp, và trái luân thường đạo lý.
- Tiến lùi và đổ vỡ xã hội.
4. Làm thế nào để tôn trọng lẽ phải:
- Trau dồi nhận thức và hiểu biết để phân biệt phải - trái, đúng - sai.
- Bình tĩnh quan sát và đấu tranh chống lại những điều sai trái.
1.0
II
VIẾT
4.0
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận bàn về một một vấn đề xã hội  
0.25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Sự hi sinh thầm lặng của cuộc sống chính là vì nghĩa lớn mà đôi khi chấp nhận sự thiệt thòi cho bản thân mình.
0.5
c. Triển khai vấn đề
HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo cấu trúc bài nghị luận bàn về một vấn đề xã hội
- Sau đây một số gợi ý  
1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: sự hi sinh thầm lặng trong cuộc sống.
2. Thân bài:
a. Giải thích
Sự hi sinh thầm lặng trong cuộc sống: những hành động, những con người dũng cảm, sẵn sàng giúp đỡ người khác từ những hành động nhỏ nhất với tình yêu thương chân thành và cũng là những con người luôn có ý thức vươn lên xây dựng một xã hội tốt đẹp. Sự hi sinh dù là nhỏ nhất cũng đáng trân trọng, đáng để tôn vinh, học tập và noi theo.
b. Phân tích
- Biểu hiện của sự hi sinh thầm lặng:
+ Sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không màng đến bản thân, âm thầm hi sinh, cho đi mà không mong nhận lại.
+ Việc hi sinh thầm lặng là việc con người biết suy nghĩ cho người khác, sống với tình cảm chan hòa, thấu cảm, biết vì người khác, vì lợi ích chung của cộng đồng.
- Ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng:
+ Hi sinh đồng nghĩa với việc có thể bản thân mình sẽ chịu thiệt thòi, nhưng sự hi sinh làm cho cuộc sống này tốt đẹp hơn.
+ Mỗi con người một hành động nhỏ, một ý thức sẽ giúp cho người khác tốt hơn và xã hội này phát triển tích cực hơn.
+ Khi mỗi con người sống có ích và trở thành “người hi sinh thầm lặng” sẽ lan tỏa được nhiều thông điệp tích cực ra xã hội, được mọi người yêu quý, nể phục hơn.
c. Chứng minh
Học sinh lấy dẫn chứng về những người hi sinh thầm lặng giữa đời thường làm minh chứng cho bài làm văn của mình.
d. Phản đề
Trong cuộc sống có những người ích kỉ, sống thờ ơ, vô cảm, bàng quang với mọi thứ xung quanh, chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình. Lại có những người dù thấy người khác gặp khó khăn nhưng dửng dưng, làm ngơ,…
3. Kết bài: Khái quát lại vấn đề cần nghị luận: sự hi sinh thầm lặng trong cuộc sống; đồng thời rút ra bài học và liên hệ bản thân.
2.5
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
0.25
e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi chảy.
0.5
Tổng điểm
10.0
CHỦ ĐỀ: KỊCH BẢN CHÈO VÀ TUỒNG
ĐỀ LUYỆN SỐ 2
Môn: Ngữ văn lớp 10
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
CHÂU LONG GẶP GỠ VÀ GIÚP ĐỠ LƯU BÌNH
(Trích chèo “Lưu Bình Dương Lễ”)
LƯU BÌNH:
Thương ơi, Tôi tưởng bạn tôi làm nên danh phận
Rắp đem thân tới bạn mà nhờ
Không ngờ bạn chẳng đoái tình xưa
Thân tôi thế tôi, trách người sao được
Đây đã về đến cây cao bóng mắt
Thấy chữ đề là quán Nghinh Hương Quán mát mẻ, tôi vào chơi tạm trú
Sẵn bút nghiên, tôi đề thơ nhất thủ (1)
Đề bốn câu cho giãi tấm lòng sầu.
Thơ rằng:
Của tuyết, then sương đã bấy lâu
Khó hèn sao nỡ vội quên nhau
Sớm muộn bởi giời duyên với phận
So ra ai đã kém ai đâu.
CHÂU LONG: (Hát sắp)
Vì chàng thiếp phải long đong quan
Những như thân thiếp đã xong một bề
(Nói với Lưu Bình)
Thiếp đứng ngoài nghe trộm đã lâu
Xem thơ ấy bất bình lắm nhẽ
Gặp chàng đây cũng là vắng vẻ
Thiếp tỏ tường thua lại chàng hay
Chắc chàng còn mắc míu chi đây
Chàng nói thực thiếp tôi được biết.
LƯU BÌNH:
Nhọc nhằn nói chẳng ra hơi
Nàng đã hỏi tôi xin nói
Có bạn với Dương công từ thuở hàn vi
Tôi mong tìm đến anh em mà cậy
Một là bận việc quan nên người quên khuấy
Người đắc thì tôi lại thất thì
Hai nữa là phú tác dịch giao
Tôi chờ ba ngày cũng chẳng được vào
Đúng lơ láo không ai chào hỏi
Trục sau thấy chú phòng ra nói
Nói những lời không đánh mà đau
Cho nên trong dạ thảm sầu
Thân Lưu này có muốn sống làm chi nữa.
CHÂU LONG:
Thiếp xin chàng, dùng với giận làm chi
Có thương thiếp xin nghe lời thiếp nói
Vốn thiếp nay con nhà giòng dõi
Đeo hồng nhan luống những cậy mình
Một hai ước hảo cầu cát sĩ
Bac mẹ thiếp tham bên phú quý
Ép thiếp vào một của phú thương
Trái nhân duyên nhiều nỗi dở dang
Trái duyên kiếp ở làm sao được
Thiếp chẳng quản đường trường non nước
Bước chân di đã có nhời nguyền
Hễ gặp chàng nho sĩ kết duyên
Bõ lòng thiếp rày ao mai ước.
Gặp chàng đây đang con lỡ bước
Thiếp xin theo về sửa túi nâng khăn
Giúp cơm áo cho chàng ăn học
LƯU BÌNH:
Quả tôi nay đang con tủi nhục
Mà nàng có lòng thương
Gánh việc tư lương
Giúp công đăng hoa
Nàng là bậc phong lưu phú quí
Đưa nàng đi vất vả sao đành
Xét mình tôi còn muộn khoa danh
Đa mang thế, sợ những công đèn sách.
CHÂU LONG:
Khuyên chàng đứng lên đi
Kẻo đường còn xa lắc
Hành lý này thiếp lĩnh, thiếp mang
Thiếp xin theo về cho đến gia trang
Giúp cơm áo cho chàng ăn học.
CẢ HAI: (Sa lệch) Quán Nghinh Hương kỳ ngộ thiên duyên
Tấm lòng phó mặc hoàng thiên sách bày
Tơ hồng nguyệt lão xe dây...
LƯU BÌNH:
Nay đã về đến quê nhà

onthicaptoc.com Bo de luyen doc hieu viet van 10 phan Cheo va Tuong co dap an hay