Tuần: 1,2,3 NS: /9/2024
Tiết: 1,2,3 ND: / 9/2024
BÀI 1: SỐNG CÓ LÍ TƯỞNG
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Yêu cầu cần đạt
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được khái niệm sống có lí tưởng.
- Giải thích được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.
- Giải thích được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.
- Xác định được lí tưởng sống của bản thân và nỗ lực học tập, rèn luyện theo lí tưởng.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
Giao tiếp và hợp tác: Biết chủ động trong giao tiếp; tự tin và biết kiểm soát cảm xúc, thái độ khi nói trước nhiều người.
b. Năng lực đặc thù
- Năng lực nhận thức chuần mực hành vi:
+ Nêu được khái niệm sống có lí tưởng.
+ Giải thích được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng. 
+ Nhận biết được lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam.
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Xác định được lí tưởng sống của bản thân và nỗ lực học tập, rèn luyện theo lí tưởng.
3. Phẩm chất
Yêu nước: Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động thể hiện sống có lí tưởng.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Học liệu
- SGK, tài liệu tham khảo về chủ đề Sống có lí tưởng.
- Giấy A4, A3, A0, viết lông, sáp màu,…
2. Học liệu số phần mềm thiết bị công nghệ
- Máy tính, máy chiếu, phần mềm PowerPoint,...
- Các tranh vẽ, hình ảnh và video clip thể hiện nội dung về sống có lí tưởng
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: 
- Tạo tâm thế tích cực cho HS trước khi bắt đầu bài học.
- HS trình bày và giải thích được về những ca từ trong lời bài hát thể hiện mục đích sống cao đẹp.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật tia chớp.
- GV chia lớp thành bốn nhóm (mỗi nhóm là một đội chơi) và giao nhiệm vụ học tập cho từng nhóm (GV có thể linh hoạt sử dụng các kĩ thuật chia nhóm).
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc lời bài hát trong SGK trang 5 và cho biết những ca từ nào thể hiện mục đích sống cao đẹp. Giải thích vì sao.
- HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe và tương tác, suy nghĩ và đưa ra câu trả lời.
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận
- Các HS khác nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).
* Sản phẩm dự kiến: Những ca từ thể hiện mục đích sống cao đẹp trong lời bài hát là: “toả ngát hương thơm cho đời”, “hiến dâng cho cuộc đời”,... Vì những ca từ này có ý nghĩa thể hiện mục đích sống cao đẹp, sống không chỉ cho bản thân mình mà còn phấn đấu để đạt được mục đích, lí tưởng, nhằm đóng góp cho lợi ích của cộng đồng, quốc gia và nhân loại,…
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Bài 1: Sống có lí tưởng

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
* Nhiệm vụ 1: Đọc thông tin, quan sát hình ảnh và thực hiện yêu cầu
a. Mục tiêu: Nêu được khái niệm sống có lí tưởng và giải thích được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật phòng tranh.
*Bước 1: Giao nhiệm vụ và hướng dẫn thực hiện:
* GV nêu vấn đề học tập, chia nhóm, giao nhiệm vụ và hướng dẫn hoạt động nhóm.
* Cách chia nhóm: GV chia lớp thành 6 nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm:
+ Nhóm 1, 2: Đọc thông tin trong SGK trang 6 – 7 và thực hiện yêu cầu: Em hãy nêu mục đích sống của nhân vật trong các thông tin.
+ Nhóm 3, 4: Quan sát hình ảnh trong SGK trang 7 và thực hiện yêu cầu: Em hãy đặt tên cho bức tranh của hoạ sĩ Phạm Cao Thái Bảo và viết lời bình.
+ Nhóm 5, 6: Đọc thông tin và quan sát hình ảnh trong SGK trang 6 – 7 và thực hiện yêu cầu: Em hãy xác định điểm chung về mục đích sống của nhân vật trong các thông tin, hình ảnh và cho biết thế nào là sống có lí tưởng, ý nghĩa của sống có lí tưởng.
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
* GV tổ chức cho các nhóm thảo luận trong khoảng 4 phút.
* HS lắng nghe nhiệm vụ, cùng nhau thảo luận về nội dung được phân công và đưa ra câu trả lời phù hợp.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
* Sau khi thảo luận, các nhóm ghi lại nội dung đã thống nhất ra giấy A3 và dán lên bảng trưng bày.
* GV yêu cầu các nhóm đứng lên và đi tham quan sản phẩm của nhau, nhận xét và đặt câu hỏi cho nhóm bạn. Sau đó, mỗi nhóm cử một HS đại diện lên thuyết trình, các nhóm khác đặt câu hỏi, nhận xét, bổ sung.
* Dự kiến sản phẩm: Mục đích sống của nhà văn Nikolai Ostrovsky trong thông tin 1:
+ Hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất, đó là đấu tranh giải phóng loài người; Mục đích sống của Liệt sĩ Bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm trong thông tin 2:
+ Hiến dâng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, vì độc lập, tự do của đất nước.
* Xúc động trước sự hi sinh của ba chiến sĩ Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy, hoạ sĩ Phạm Cao Thái Bảo đã vẽ bức tranh về các anh và chia sẻ: “Hồi xưa mình thường hay định nghĩa một cách ước lệ rằng, thiên thần là những con người xinh đẹp, lộng lẫy, có đôi cánh để bay và nhiều phép thuật. Mãi sau này mới hiểu rằng, thiên thần cũng chỉ là những người bình thần như chúng ta nhưng họ dám sống một cuộc đời phi thường, sẵn sàng hi sinh chính mình để bảo vệ người khác,...”.
* Điểm chung về mục đích sống của nhân vật trong các thông tin, hình ảnh là đều xác định được mục đích sống cao đẹp, sống và hi sinh theo lí tưởng cao cả, đóng góp cho lợi ích của cộng đồng, quốc gia và nhân loại.
* Sống có lí tưởng là xác định được mục đích cao đẹp, kế hoạch hành động của bản thân và phấn đấu để đạt được mục đích đó nhằm đóng góp cho lợi ích của cộng đồng, quốc gia, nhân loại.
* Sống có lí tưởng tạo ra động lực thúc đẩy hoàn thành mục tiêu cá nhân; góp phần thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển; xây dựng đất nước giàu mạnh và đóng góp tích cực cho nhân loại
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
GV đưa ra nhận xét, đánh giá và kết luận.
1. Khái niệm: Sống có lí tưởng là xác định được mục đích cao đẹp, kế hoạch hành động của bản thân và phấn đấu để đạt được mục đích đó nhằm đóng góp cho lợi ích của cộng đồng, quốc gia, nhân loại.
2. Ý nghĩa: Sống có lí tưởng tạo ra động lực thúc đẩy hoàn thành mục tiêu cá nhân; góp phần thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển; xây dựng đất nước giàu mạnh và đóng góp tích cực cho nhân loại.
* Nhiệm vụ 2: Đọc thông tin và thực hiện yêu cầu
a. Mục tiêu: HS xác định được vai trò, nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và những nhiệm vụ, việc làm của bản thân trong học tập và cuộc sống.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học giải quyết vấn đề và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV giao nhiệm vụ cho HS: GV yêu cầu HS đọc các thông tin trong SGK trang 7 – 8, thảo luận theo nhóm đôi và thực hiện yêu cầu:
* Dựa vào các thông tin trên, em hãy xác định vai trò, nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
* Dựa vào nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, em hãy xác định những nhiệm vụ, việc làm của bản thân trong học tập và cuộc sống.
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS làm việc theo nhóm đôi đọc thông tin, thảo luận để thực hiện yêu cầu.
- HS ghi chép phần thảo luận của nhóm vào giấy A4.

* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
* Sau khi thảo luận, các nhóm ghi lại nội dung đã thống nhất ra giấy A3 và dán lên bảng trưng bày.
* GV tổ chức thực hiện: Sau khi thảo luận xong, GV chỉ định hoặc mời 1 – 2 nhóm đại diện trình bày, chia sẻ câu trả lời trước lớp, các nhóm khác lắng nghe để nhận xét, góp ý, bổ sung.
* Các nhóm đôi được GV chỉ định hoặc mời lên chia sẻ câu trả lời trước lớp. Sau khi chia sẻ xong, các nhóm có thể mời các nhóm khác cùng trao đổi, góp ý thêm để phần chia sẻ của nhóm mình được hoàn thiện hơn.
Dự kiến sản phẩm:
– Từ các thông tin, chúng ta có thể xác định vai trò, nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là: phấn đấu vì lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nỗ lực rèn luyện sức khoẻ, học tập để trở thành người có năng lực, bản lĩnh và người công dân tốt; tích cực tham gia vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
– Từ nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, chúng ta có thể xác định những nhiệm vụ, việc làm của bản thân trong học tập và cuộc sống là: luôn tích cực học tập, rèn luyện sức khoẻ, dành thời gian tham gia các hoạt động xã hội để hiện thực hoá lí tưởng, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng, quốc gia và nhân loại.
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết: GV đưa ra
GV kết luận và chốt các ý theo nội dung hoạt động.
3. Một số lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam.
Phấn đấu vì lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nỗ lực rèn luyện sức khoẻ, học tập để trở thành người có năng lực, bản lĩnh và người công dân tốt; tích cực tham gia vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
4. Trách nhiệm của HS.
Mỗi HS cần xác định được lí tưởng sống của bản thân và luôn tích cực học tập, rèn luyện sức khoẻ, dành thời gian tham gia các hoạt động xã hội để hiện thực hoá lí tưởng, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng, quốc gia và nhân loại.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
* Nhiệm vụ 1: Bày tỏ quan điểm đối với các ý kiến
a. Mục tiêu: HS đưa ra được quan điểm đối với các ý kiến trong SHS trang 9.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
* GV tổ chức cho HS làm việc, thảo luận theo nhóm đôi.
* GV yêu cầu mỗi nhóm đôi trình bày quan điểm cho từng ý kiến trong SHS trang 9. Các thành viên tự ghi lại và chia sẻ cho bạn về suy nghĩ của bản thân. Sau đó, nhóm đôi này tiếp tục chia sẻ với các nhóm khác hoặc cả lớp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
* HS thảo luận nhóm đôi để bày tỏ quan điểm về những ý kiến trong SGK trang 9.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
- Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận
- Các HS khác nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).
Sản phẩm dự kiến:
– Ý kiến a: Đồng tình. Vì ý kiến đã xác định được mục đích cao đẹp và xây dựng được kế hoạch hành động của bản thân, phấn đấu để đạt được mục đích đó.
– Ý kiến b: Không đồng tình. Vì ở mỗi thời kì và giai đoạn lịch sử khác nhau thì thanh niên sẽ có lí tưởng sống khác nhau.
* Ý kiến c: Đồng tình. Vì ý kiến này đã đề cập đến một trong những ý nghĩa vô cùng cao quý mà việc sống có lí tưởng đem lại.
Ý kiến d: Không đồng tình. Vì người sống có lí tưởng là không chỉ sống cho bản thân mình mà còn sống vì lợi ích chung của cộng đồng, quốc gia và nhân loại.
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
* GV có thể hoàn chỉnh ý HS phát biểu.
GV đưa ra đánh giá và kết luận
Luyện tập
* Nhiệm vụ 2: Thuyết trình về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng và rút ra bài học cho bản thân
a. Mục tiêu: HS xây dựng được bài thuyết trình về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng và rút ra bài học cho bản thân.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật phòng tranh.
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia lớp thành 4 nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm: Đọc câu nói trong SHS trang 9 và xây dựng nội
dung để thực hiện bài thuyết trình trước lớp về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng. Từ đó, rút ra bài học cho bản thân.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin và thực hiện bài thuyết trình.
- Các nhóm lần lượt thảo luận theo sự hướng dẫn của GV. Khi thảo luận, nếu còn thắc mắc, GV yêu cầu nhóm ghi chú lại để cùng trao đổi với các nhóm khác.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
* Sau khi thảo luận xong, HS ghi nội dung thảo luận ra giấy A3 và dán lên bảng trưng bày. Đại diện các nhóm lên thuyết trình. Khi nhóm bạn thuyết trình, các nhóm còn lại lắng nghe, đặt câu hỏi, nhận xét, bổ sung.
Sản phẩm dự kiến: HS xây dựng bài thuyết trình dựa trên nội dung về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng theo nội dung sau: Sống có lí tưởng tạo ra động lực thúc đẩy hoàn thành mục tiêu cá nhân; góp phần thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển; xây dựng đất nước giàu mạnh và đóng góp tích cực cho nhân loại
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
GV kết luận và đánh giá.
Luyện tập
* Nhiệm vụ 3: Quan sát các hình ảnh để phân tích suy nghĩ, việc làm của các nhân vật và rút ra bài học cho bản thân
a. Mục tiêu: HS phân tích được suy nghĩ, việc làm của các nhân vật và rút ra bài học cho bản thân.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học giải quyết vấn đề và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS quan sát các hình ảnh trong SHS trang 9 – 10 để phân tích suy nghĩ, việc làm của các nhân vật và rút ra bài học cho bản thân.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc theo nhóm đôi, quan sát hình ảnh, trao đổi và thảo luận để thực hiện yêu cầu.
- HS ghi chép phần thảo luận của mình vào giấy A4.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
Nhóm đôi được GV mời hoặc chỉ định chia sẻ câu trả lời trước lớp, mạnh dạn trình bày câu trả lời. Sau khi chia sẻ xong, nhóm này có thể mời các nhóm khác cùng trao đổi, góp ý thêm cho nội dung trình bày của nhóm mình được hoàn thiện hơn.
Dự kiến sản phẩm:
* Hình 1: Suy nghĩ của nhân vật trong hình ảnh thể hiện lòng tự hào dân tộc, dù ở nơi đâu bất cứ nơi nào cũng đều mang tinh thần hiếu học của dân tộc Việt Nam. Từ đó, nỗ lực để tiếp nối các thế hệ đi trước, cố gắng học hỏi được những điều hay ở nước bạn và sau khi học xong sẽ quay trở về cống hiến cho đất nước.
* Hình 2: Suy nghĩ của nhân vật thể hiện một lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên Việt Nam hiện nay, đó là nỗ lực rèn luyện sức khoẻ, học tập để trở thành người có năng lực, bản lĩnh và người công dân tốt; tích cực tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
* Hình 3: Việc làm của các nhân vật thể hiện lí tưởng sống không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân mình mà còn mang ý nghĩa góp ích cho cộng đồng, thông qua việc tham gia thu dọn rác thải để giúp môi trường sống trở nên xanh, sạch, đẹp.
Hình 4: Suy nghĩ của nhân vật thể hiện một lí tưởng sống cao đẹp, mang tính cộng đồng và xác định được kế hoạch cụ thể nhằm đạt được lí tưởng sống, đó là không ngừng học tập, trau dồi kiến thức để áp dụng trong cuộc sống.
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
GV kết luận, nhận định.
Luyện tập
* Nhiệm vụ 4: Lập kế hoạch xác định lí tưởng sống của bản thân
a. Mục tiêu: HS thực hiện được bản kế hoạch để thực hiện những nhiệm vụ đã xác định ở hoạt động khám phá.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học giải quyết vấn đề và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm vụ cho HS tự tìm hiểu, chọn lọc những nội dung phù hợp để xây dựng được kế hoạch xác định lí tưởng sống của bản thân.
- GV có thể giao nhiệm vụ cho HS thực hiện hoạt động này ở nhà, sau đó, tổ chức cho HS báo cáo, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện nhiệm vụ được giao.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
- HS nộp sản phẩm.
Dự kiến sản phẩm:
HS thực hiện lập kế hoạch thực hiện mục tiêu cá nhân một cách cụ thể, hiệu quả theo các gợi ý sau:
– Cấu trúc của kế hoạch gồm các mục:
+ Mục đích, yêu cầu;
+ Nội dung thực hiện;
+ Phương pháp thực hiện;
+ Thời gian thực hiện;
+ Tiêu chí đánh giá kết quả;
– Phương pháp thực hiện cần mang tính cụ thể, khả thi.
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
4. Hoạt động 4: Vận dụng, tìm tòi mở rộng
* Nhiệm vụ 1: Sưu tầm câu chuyện về tấm gương, nhân vật sống có lí tưởng
a. Mục tiêu: HS viết được đoạn văn nói về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng thông qua tấm gương sưu tầm được và rút ra bài học cho bản thân.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS sưu tầm một câu chuyện về tấm gương, nhân vật sống có lí tưởng. Từ câu chuyện đó, viết một đoạn văn nói về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng và rút ra bài học cho bản thân.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS dành thời gian để thực hiện yêu cầu.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
GV mời 2 – 3 HS xung phong đọc đoạn văn của mình trước lớp.
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
GV nhận xét, đánh giá về đoạn văn của của HS.
* Nhiệm vụ 2: Thực hiện kế hoạch về lí tưởng sống của bản thân
a. Mục tiêu: HS thực hiện được kế hoạch về lí tưởng sống của bản thân.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm cho HS tự tìm hiểu, chọn lọc những nội dung phù hợp để xây dựng được một kế hoạch rèn luyện cho bản thân.
- GV có thể giao nhiệm vụ cho HS thực hiện hoạt động này ở nhà, sau đó, tổ chức cho HS báo cáo, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện nhiệm vụ được giao.
* Bước 3: Báo cáo kết quả thảo luận:
HS nộp sản phẩm.
* Bước 4: Đánh giá và tổng kết:
GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
Tuần: 4,5,6 NS: /9/2024
Tiết: 4,5,6 ND: /9/2024
BÀI 2: KHOAN DUNG
( tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Yêu cầu cần đạt
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được khái niệm khoan dung
- Nhận biết được giá trị của khoan dung.
- Thực hiện được những việc làm thể hiện sự khoan dung trong những tình huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.
- Phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
Giao tiếp và hợp tác: Biết chủ động trong giao tiếp; tự tin và biết kiểm soát cảm xúc, thái độ khi nói trước nhiều người.
b. Năng lực đặc thù
- Năng lực nhận thức chuần mực hành vi:
+ Nêu được khái niệm khoan dung và biểu hiện của khoan dung.
+ Nhận biết được giá trị của khoan dung
- Năng lực điều chỉnh hành vi:
Thực hiện được những việc làm thể hiện sự khoan dung trong những tình huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi
- Năng lực đánh giá hành vi của bản thân và người khác:
Phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.
3. Phẩm chất
Nhân ái: Tôn trọng sự khác biệt về nhận thức, phong cách cá nhân của những người khác. Cảm thông và sẵn sàng giúp đỡ mọi người.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Học liệu
- SGK, tài liệu tham khảo về chủ đề khoan dung.
- Giấy A4, A3, A0, viết lông, sáp màu,…
2. Học liệu số phần mềm thiết bị công nghệ
- Máy tính, máy chiếu, phần mềm PowerPoint,...
- Các tranh vẽ, hình ảnh và video clip thể hiện nội dung về lòng khoan dung của con người Việt Nam.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: 
- Tạo tâm thế tích cực cho HS trước khi bắt đầu bài học.
- HS rút ra được những bài học liên quan đến lòng khoan dun
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Dạy học hợp tác, kĩ thuật công não.
* GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm là một đội chơi và giao nhiệm vụ học tập cho từng nhóm (GV có thể linh hoạt sử dụng các kĩ thuật chia nhóm)
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc và nêu ý nghĩa của thông điệp trong SHS trang 11.
- GV sẽ cung cấp thông tin cho HS về những từ ngữ như: bao dung, siêng năng, kiên trì,... và yêu cầu HS chọn ra từ ngữ sao cho phù hợp với ý nghĩa của thông điệp.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe và tương tác. HS chia nhóm theo hướng dẫn của GV và thực hiện yêu cầu.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- GV mời hoặc chỉ định một vài nhóm đại diện trả lời câu hỏi.
- HS có thể đưa ra nhiều ý kiến khác nhau dựa vào hiểu biết, kinh nghiệm của từng em.
Dự kiến sản phẩm:
Thông điệp “Tha thứ sớm thì vui vẻ sớm” muốn khuyên chúng ta hãy thứ tha cho những lỗi lầm, vị tha cho những người làm sai nhưng biết hối lỗi. Tha thứ sẽ giúp cho con người vui vẻ hơn, lạc quan hơn và thoải mái hơn rất nhiều.
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá
- GV tổng kết trò chơi và đặt câu hỏi cho HS: Theo em, thông điệp trên nói lên đức tính cao đẹp nào của con người Việt Nam?
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Bài 2: Khoan dung

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
* Nhiệm vụ 1: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi
a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm, biểu hiện, ý nghĩa của lòng khoan dung
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật khăn trải bàn.
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
– GV yêu cầu HS đọc thông tin và trả lời câu hỏi trong SHS trang 11 – 12:
1. Những việc làm của nhân dân, chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong các thông tin thể hiện truyền thống nào của dân tộc Việt Nam? Những việc làm đó có kết quả, ý nghĩa như thế nào?
2. Theo em, thế nào là khoan dung? Khoan dung có biểu hiện và ý nghĩa như thế nào?
+ Với câu hỏi thứ nhất, GV có thể cho HS thảo luận nhóm theo nhóm đôi. Sau đó, chỉ định hoặc mời 2 – 3 nhóm HS đại diện trả lời. Các nhóm còn lại lắng nghe, nhận xét và bổ sung thêm ý nếu có.
+ Với câu hỏi thứ hai, GV chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm có từ 4 – 6 HS. Các nhóm sẽ được nhận một tờ giấy khổ lớn A0 và phân công nhiệm vụ tương ứng với câu hỏi trong SHS trang 12.
* - HS chia giấy A0 thành các phần, bao gồm một phần trung tâm và các phần xung quanh có số lượng bằng với số thành viên trong nhóm.
* - Mỗi thành viên ngồi vào vị trí tương ứng với các phần xung quanh. Mỗi thành viên làm việc độc lập, suy nghĩ và viết các ý tưởng về nhiệm vụ được giao vào ô của mình trong thời gian quy định. Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và thống nhất câu trả lời. Đại diện nhóm sẽ ghi các ý kiến/ câu trả lời được thống nhất vào phần trung tâm của giấy A0.
* HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe và tương tác. HS chia nhóm theo hướng dẫn của GV và thực hiện yêu cầu.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- GV yêu cầu đại diện các nhóm trình bày, trả lời các câu hỏi và mời các nhóm khác nhận xét.
- Các nhóm cử đại diện để trình bày kết quả thảo luận của nhóm. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung để hoàn thiện câu trả lờ.
Dự kiến sản phẩm:
– Những việc làm của nhân dân, chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong các thông tin thể hiện truyền thống của dân tộc Việt Nam: lòng khoan dung, nhân ái
+ Đối với thông tin 1: Những việc làm thể hiện tấm lòng khoan dung như hành động “mở lòng hiếu sinh”, cấp thuyền cho quân địch thua trận trở về nước,… làm cho giặc thua tâm phục khẩu phục, kính nể đất nước và con người Việt Nam.
+ Đối với thông tin 2: Chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước nhằm tạo cơ hội cho những người từng mắc lỗi lầm có cơ hội sửa sai, trở thành người có ích cho xã hội và có thể hoà nhập với cộng đồng.
– Khoan dung là rộng lòng tha thứ. Biểu hiện của khoan dung là biết tha thứ cho chính mình và cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
- Biểu hiện của khoan dung là biết tha thứ cho chính mình và cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
– Người có lòng khoan dung luôn được mọi người yêu mến, tin cậy và có nhiều bạn tốt. Người được tha thứ sẽ có cơ hội trở thành người tốt, khắc phục lỗi lầm, khiếm khuyết của bản thân. Nhờ có lòng khoan dung mà cuộc sống và mối quan hệ giữa mọi người trở nên lành mạnh, thân ái, tốt đẹp hơn
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt các ý theo nội dung hoạt động.
- HS lắng nghe GV chốt ý. (Ghi bài)
1. Khái niệm.
Khoan dung là rộng lòng tha thứ. Biểu hiện của khoan dung là biết tha thứ cho chính mình và cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
2. Biểu hiện.
Biểu hiện của khoan dung là biết tha thứ cho chính mình và cho người khác khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
3. Ý nghĩa
Người có lòng khoan dung luôn được mọi người yêu mến, tin cậy và có nhiều bạn tốt. Người được tha thứ sẽ có cơ hội trở thành người tốt, khắc phục lỗi lầm, khiếm khuyết của bản thân. Nhờ có lòng khoan dung mà cuộc sống và mối quan hệ giữa mọi người trở nên lành mạnh, thân ái, tốt đẹp hơn
* Nhiệm vụ 2: Quan sát hình ảnh, đọc các trường hợp và thực hiện yêu cầu
a. Mục tiêu: HS nhận xét được việc làm, thái độ của nhân vật trong các trường hợp và rút ra bài học liên quan đến lòng khoan dung.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học giải quyết vấn đề và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh, đọc các trường hợp trong SHS trang 13, thảo luận theo nhóm đôi và thực hiện yêu cầu:
1. Em hãy nhận xét về suy nghĩ, việc làm của nhân vật trong các hình ảnh, trường hợp.
2. Em hãy chia sẻ về những việc làm thể hiện sự khoan dung, thiếu khoan dung mà em biết và rút ra bài học cho bản thân.
* HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe và tương tác. HS chia nhóm theo hướng dẫn của GV và thực hiện yêu cầu.
+ HS làm việc theo nhóm đôi, quan sát hình ảnh, đọc các trường hợp, thảo luận để thực hiện yêu cầu.
+ HS ghi chép phần thảo luận của nhóm vào giấy A4.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
* Sau khi thảo luận xong, GV chỉ định hoặc mời 1 – 2 nhóm HS đại diện trình bày, chia sẻ câu trả lời trước lớp, các nhóm khác lắng nghe để nhận xét, góp ý, bổ sung.
* Các nhóm đôi được GV chỉ định hoặc mời lên chia sẻ câu trả lời trước lớp. Sau khi chia sẻ xong, các nhóm có thể mời các nhóm khác cùng trao đổi, góp ý thêm để phần chia sẻ của nhóm mình được hoàn thiện hơn
Dự kiến sản phẩm
* Nhận xét về suy nghĩ, việc làm của nhân vật trong các hình ảnh, trường hợp:
+ Hình 1: Bạn nữ biết hối hận với sai lầm đã mắc phải và tự hứa với bản thân sẽ không tái phạm nữa.
+ Hình 2: Bạn nam mang áo số 5 không rộng lượng, sống hẹp hòi khi không biết bỏ qua lỗi lầm lúc trước của bạn.
+ Trường hợp 1: Bạn N có cách cư xử nhẹ nhàng, khéo léo, cởi mở, biết bỏ qua lỗi sai của người khác, giúp tránh được những chuyện không hay ngoài ý muốn xảy ra.
+ Trường hợp 2: Bạn A sống ích kỉ, chỉ nghĩ đến cảm nhận của bản thân mà không biết chia sẻ cùng người khác.
* Những việc làm thể hiện sự khoan dung:
+ Bỏ qua lỗi lầm của bạn khi bạn xin lỗi và sửa sai;
+ Không chấp vặt, nhỏ nhen, ích kỉ;
+ Sống chan hoà với tất cả mọi người,...
* Những việc làm thiếu khoan dung:
+ Hay nhắc lại lỗi lầm của bạn;
+ Chỉ nghĩ đến cảm xúc cá nhân, không cần quan tâm người khác nghĩ gì,…
Bài học rút ra cho bản thân: Cần rèn luyện lối sống gần gũi, chan hoà, chân thành với mọi người; chấp nhận sự khác biệt của mỗi người, không kì thị hay nói xấu người khác,...
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt các ý theo nội dung hoạt động.
- HS lắng nghe GV chốt ý. (Ghi bài).
4. Cách rèn luyện (Bài học rút ra cho bản thân)
Để rèn luyện đức tính khoan dung, chúng ta cần sống cởi mở, gần gũi với mọi người. Cư xử chân thành, rộng lượng, tôn trọng và chấp nhận cá tính, sở thích, thói quen của người khác. Đồng thời, phê phán thói ích kỉ, hẹp hòi, thiếu sự độ lượng, khoan dung.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
* Nhiệm vụ 1: Nhận biết câu tục ngữ, thành ngữ thể hiện sự khoan dung
a. Mục tiêu: HS nêu được ý nghĩa của các câu tục ngữ, thành ngữ liên quan đến lòng khoan dung.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* GV tổ chức cho HS làm việc, thảo luận theo nhóm đôi.
* GV yêu cầu mỗi nhóm đôi thảo luận về ý nghĩa của các câu tục ngữ, thành ngữ trong SHS trang 14 và trình bày quan điểm của mình đối với mỗi câu.
* Các thành viên tự ghi lại và chia sẻ cho bạn về suy nghĩ của bản thân. Sau đó, nhóm đôi này tiếp tục chia sẻ với các nhóm khác hoặc cả lớp.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe và tương tác. HS chia nhóm theo hướng dẫn của GV và thực hiện yêu cầu.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- GV yêu cầu đại diện các nhóm trình bày, trả lời các câu hỏi và mời các nhóm khác nhận xét.
- Các nhóm cử đại diện để trình bày kết quả thảo luận của nhóm. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung để hoàn thiện câu trả lời.
Dự kiến sản phẩm:
* Câu tục ngữ, thành ngữ thể hiện lòng khoan dung:
+ “Chín bỏ làm mười”: chấp nhận bỏ qua, châm chước cho những lỗi lầm của người khác, không cần tính toán chi li, rõ ràng.
+ “Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại”: ý muốn khuyên dạy chúng ta nên tha thứ, bỏ qua lỗi lầm của những người biết hối lỗi, nhận ra lỗi lầm của mình.
* Câu tục ngữ, thành ngữ không thể hiện lòng khoan dung:
* “Ân đền oán trả”: tinh thần còn mong muốn sự trả thù, so đo, tính toán và hẹp hòi.
“Ăn miếng trả miếng”: là biểu hiện của sự hung hăng, tính toán và hẹp hòi.
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV có thể hoàn chỉnh ý HS phát biểu.
- GV đưa ra đánh giá và kết luận.
Luyện tập
* Nhiệm vụ 2: Thuyết trình về giá trị của lòng khoan dung
a. Mục tiêu: HS thực hiện được phần thuyết trình của HS về giá trị của lòng khoan dung.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học hợp tác và kĩ thuật phòng tranh.
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
– GV chia lớp thành 4 nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm: Em hãy xây dựng nội dung để thực hiện bài thuyết trình trước lớp về giá trị của lòng khoan dung thể hiện thông qua câu nói: Sự tha thứ không thể làm thay đổi quá khứ, nhưng nó có thể mở rộng tương lai. (Paul Boese)
* Sau khi thảo luận xong, HS ghi nội dung thảo luận ra giấy A3 và dán lên bảng trưng bày. Đại diện các nhóm lên thuyết trình. Khi nhóm thuyết trình, các nhóm còn lại lắng nghe, đặt câu hỏi, nhận xét, bổ sung.
* HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
* Các nhóm lần lượt thảo luận theo sự hướng dẫn của GV. Khi thảo luận còn thắc mắc, yêu cầu nhóm ghi chú lại để cùng trao đổi với các nhóm khác.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- GV yêu cầu đại diện các nhóm trình bày, trả lời các câu hỏi và mời các nhóm khác nhận xét.
- Các nhóm cử đại diện để trình bày kết quả thảo luận của nhóm. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung để hoàn thiện câu trả lời.
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt các ý theo nội dung hoạt động.
- HS lắng nghe GV chốt ý
Luyện tập
* Nhiệm vụ 3: Đọc các tình huống và trả lời câu hỏi
a. Mục tiêu: HS nêu được quan điểm về việc làm của nhân vật trong các tình huống và đưa ra lời khuyên phù hợp.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng dạy học giải quyết vấn đề và kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* GV yêu cầu HS đọc các tình huống trong trong SHS trang 14 – 15, thảo luận theo nhóm đôi để nhận xét hành vi, việc làm của các nhân vật để tư vấn cách ứng xử phù hợp.
* HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS làm việc theo nhóm đôi, đọc các tình huống trong và trao đổi, thảo luận để thể hiện sản phẩm theo yêu cầu.
+ HS ghi chép phần thảo luận của mình vào giấy A4.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
* GV chỉ định hoặc mời 1 – 2 nhóm HS đại diện trình bày, chia sẻ câu trả lời trước lớp, các nhóm khác lắng nghe để nhận xét, góp ý, bổ sung.
Dự kiến sản phẩm:
– Tình huống 1: Việc làm của bạn N hoàn toàn sai vì bạn không biết lắng nghe và tôn trọng các thành viên khác. Bạn ấy luôn tìm những khuyết điểm của người khác để chê bai. Lời khuyên: Bạn N cần khiêm tốn, học cách lắng nghe và tôn trọng các bạn. Đồng thời, cần biết khen ngợi, động viên thay vì chê bai khi bạn làm sai.
– Tình huống 2: Hành động của bạn V không đúng vì bạn ấy thường chỉ nghĩ cho bản thân mình, không biết nghĩ đến mọi người xung quanh. Đây là lối sống ích kỉ. Lời khuyên: Bạn V nên thay đổi suy nghĩ, trước khi làm việc gì cần suy nghĩ đến cảm nhận người khác.
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
GV kết luận, nhận định.
Luyện tập
* Nhiệm vụ 4: Đọc tình huống và rút ra bài học cho bản thân
a. Mục tiêu: HS nêu được bài học cho bản thân để rèn luyện đức tính khoan dung.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
Gợi ý: Sử dụng kĩ thuật chia sẻ nhóm đôi.
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* GV tổ chức cho HS làm việc, thảo luận theo nhóm đôi.
* GV yêu cầu mỗi nhóm đôi trình bày bài học rút ra từ tình huống trong SHS trang 15. Các thành viên tự ghi lại và chia sẻ cho bạn về suy nghĩ của bản thân. Sau đó, nhóm đôi này tiếp tục chia sẻ với nhóm khác hoặc cả lớp.
* HS lắng nghe nhiệm vụ và phản hồi về việc hiểu yêu cầu của nhiệm vụ.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận nhóm đôi để chia sẻ bài học rút ra từ tình huống.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
* HS đại diện nhóm trình bày, chia sẻ câu trả lời trước lớp, các nhóm khác lắng nghe để nhận xét, góp ý, bổ sung.
Dự kiến sản phẩm:
Bài học bản thân rút ra cho bản thân: Cần luôn biết quan tâm, giúp đỡ và thấu hiểu, đồng cảm cho người khác. Đồng thời, trước khi phán xét thì cần phải tìm hiểu kĩ mọi việc, biết tôn trọng mọi người.
* Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
* GV có thể hoàn chỉnh ý HS phát biểu.
GV đưa ra đánh giá và kết luận.
Luyện tập
4. Hoạt động 4: Vận dụng, tìm tòi mở rộng
* Nhiệm vụ 1: Thiết kế sản phẩm
a. Mục tiêu: HS thực hiện sản phẩm thiết kế với thông điệp về sự khoan dung.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của thầy, trò
Yêu cầu cần đạt
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
* GV yêu cầu HS chọn một thông điệp về sự khoan dung mà mình yêu thích. Sau đó, thiết kế, trang trí thông điệp đó và đặt tại góc bàn học, làm hình nền của máy tính, điện thoại (nếu có) như một sự nhắc nhở bản thân về lòng khoan dung.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

onthicaptoc.com GA GDCD 9 KNTT